Кіріспе

18-19 ғасырдағы француз акушер-акушері Мари Луиза Лашапель (1 қаңтар 1769 4 қазан 1821) - француз акушері, Париждегі ең көне аурухана - "Дион" госпиталінің акушерлік бөлімінің меңгерушісі. Ол әйелдер денесі, гинекология және акушерлік туралы оқулықтар шығарды. Ол форцеппен босанған балаға қарсы шығып, ұзақ уақыт бойы стандартты акушерлік мәтін болған Pratique des accouchements атты естелік босануды жария етті. Лашапельді қазіргі заманғы акушерліктің анасы деп атайды.

Өмір

Лашапель 1769 жылы 1 қаңтарда Парижде танымал акушер Мария Жона мен денсаулық сақтау қызметкері Луи Дугестің отбасында дүниеге келген. Ол акушерлердің немересі және қызы еді. Ол жалғыз бала еді. Анасы оған акушерлік мамандығын үйретті, ол анасынан үйренген, ол тез машықтанды. 15 жасында ол алғашқы босануын өткізді, бірақ анасы да, сәбиі де Лакапельдің көмегімен аман қалды. Сегіз жылдан кейін, 1792 жылы, ол Сент-Луи ауруханасында жұмыс істейтін хирургқа үйленді. 1792 және 1795 жылдар аралығында ол қызын дүниеге әкеліп, жұмыс істеуді тоқтатты. Күйеуі некелескеннен кейін үш жыл өткен соң қайтыс болғандықтан, ол өзін де, қызын да асырауға мәжбүр болды. Кейін қыздары отбасылық дәстүрден бас тартып, монах болды.

Мансап

Он екі жасында ол күрделі жүктіліктерді өткізді, ал он бес жасында ол дұрыс қолданбаған жағдайда өлімге әкелетін нұсқаны жалғыз өзі жасай алды. Ол қиын жағдайды ғана емес, он бес жасында ана мен баланы да құтқарды. Анасы әлі тірі кезде, Лакапель "Диу" қонақ үйіндегі перзентхананы қайта ұйымдастырды, ал Лакапель оған бас акушердің көмекшісі ретінде көмектесті. Аурухана кедейлерге қызмет көрсетті және Париждің Нотр-Дам шіркеуінің қолдауымен құрылды. Ол сол кездегі ең үздік акушерлік аурухана және акушерлік мектебімен танымал болды. 1796 және 1797 жылдары ол Франц Наегельдің қолында акушерлік мамандығын оқыды. Ол Hôtel Dieu-де профессор Жан Луи Бодлоккпен бірге сабақ берді. Бодлок акушерлік мектептің қажеттілігін түсінген. Лашапельдің медициналық тәжірибесі мен беделіне байланысты, ішкі істер министрі Шапталь оны Наполеон үкіметі Порт-Рояльде құрған жаңа акушерлік мектеп пен балалар ауруханасы La Maternité-ге басшылық етуге шақырды. Реформалардың бір бөлігі болу үшін Лакапель Гейдельбергке оқуға барып, кейін Парижге оралды. Ол жаңадан салынған оқу ауруханасы - Хоспис де ла Матерниттегі аналар мен балалар ауруханасының меңгерушісі болды. Лашапель қысқа сырқаттан кейін 4 қазан 1821 жылы асқазан қатерлі ісігінен қайтыс болды, оның кітабы әлі аяқталмаған. Кітапты оның немере інісі Антуан Луи Дугес, сондай-ақ акушер, 1825 жылы "Практика де доушментс" ("Практика де доушментс"; ou mémoires et observations choisies, sur les points les plus importants de l'art" ("Денеге бала жеткізу практикасы; немесе өнердің ең маңызды нүктелері туралы таңдалған байқаулар мен естеліктер") деген атпен жариялады. Кітап он тоғызыншы ғасырда ықпалды болды. Онда ол көбінесе бала туғанда форцептерді қолдануға қарсылық білдірді және дәрігерлердің бала туғанда аз араласуын ұсынды.

Оқыту

Жан-Луи Боделок пен Лашапель жақсы жұмыс істеді және акушерлерді оқыту курсын жасады. Бір жыл бойы білім алғаннан кейін студенттер қатаң сынақтан өтіп, емтиханды тапсырса, медицина мектебінің дипломын алады. Сондай-ақ, ол өзінің оқыту қызметі аясында көптеген кітаптар жазды және ауруханадағы науқастарға қамқорлықты жақсартты. Ол акушерлік студенттеріне бала туғанда болатын ықтимал асқынуларды модельмен көрсету және босану кезінде қайтыс болған әйелдерге аутопсия жасау арқылы бала туғанда болатын заманауи әдістерді үйретті. Оның әдістері аурулардың ауруханада таралуын азайтты. Оның шәкірттерінің бірі - тәжірибелі акушер Мари Бойвин. Ол оқушыларын өз отбасы мүшелері ретінде көріп, оларға тәндік және рухани жағынан қолдау көрсетті. Ол аурухананың палаталарын аралап, қажеттілік бар жерлерге барып, науқастарды жігерлендіріп, емхана қызметкерлеріне шыдамдылықпен тәлім беріп жүрді. Өзінің тәлім беруінде ол міндетті түрде қажет болған жағдайда ғана бала тууға араласпаудың маңыздылығын атап өтті және абсолютті қажеттілік жағдайында ғана форцептерді қолдануға қарсы болды.

Үлес қосу

Лашапель науқастарға қамқорлық көрсету мен акушерлік мамандарды даярлауда бірнеше жаңалық енгізді. Ол бақылаушылардың тобын босану бөлмесінен шығаруға тырысқаны, жыртылған перинеумды дереу жөндеуді кеңес бергені, плацента превиа жағдайында аналық бездің аузын тампонмен тез кеңейтіп, баланы бұрып алып, екі адамның өмірін сақтап қалуы белгілі. Ол сондай-ақ, баланың туылғанда қалтамен ұстап тұруы үшін, оның бетін немесе қисық тұсымын шебер айналдыру әдісін ойлап тапты. Лашапельдің босану техникасы, гигиена және білім берудегі жұмысы оның мансабының басым бөлігін құрады, онда ол теориялық бөлімді басқарған досы доктор Жан Луи Боделокпен бірге жұмыс істеді. Лашапель аурухананың гигиеналық іс-әрекеттерінде де алға жылжуды қолға алды; оның балалар өлім-жітімін азайту жөніндегі күш-жігері, оның ішінде келушілерді шектеулері де сәтті болды. Өзінің бүкіл мансабында ол шамамен 40 000 сәбиді дүниеге әкелді; бұл тәжірибе оны акушерлік және акушерлік бойынша оқулық жазуға итермеледі. Оның ең үлкен жаңалығы - көптеген жағдай бойынша статистика жинаудың құндылығын түсіну. Ол сондай-ақ 1819 жылы Annuaire Médico Chirurgical журналында бес жағдай тарихын жариялады, Observations sur divers cas d'accouchements (rupture du vagin; présentation de la face; issue prématurée du cordon; accouchement précédé de convulsions ("Ар түрлі босану жағдайларына байқаулар"). Үш томдық трактатында ол ұрықтың орналасуын жақсартуды енгізді, бұл Боделоктың 94 орнын 22-ге дейін қысқартты. Ол әрқашан аспаптарды барынша аз қолдануды талап еткен. Оның кестелері оның уақытына дейін акушерлік саласында әлі де талқыланып жатқан көптеген мәселелерді шешті: жүктіліктің орташа ұзақтығы, босанудың орташа ұзақтығы; белгілі бір таз аномалияларының жиілігі және т.б.

Жарияланымдар

(томы 1, томы 2, томы 3; 6 ақпан 2013 жылы алынды.) Сондай-ақ, ол Annuaire Medico Chirurgical журналына өзінің байқауларын жазған мақалалар жазды және хоспистердің әкімшілік кеңесінің мүшелеріне статистика ұсынды.