Кіріспе
Синапсидтердің жойылған туысы Caseidae - 300 және 265 миллион жыл бұрын Карбонның соңғы кезеңінен Орта Пермге дейін өмір сүрген базальдық синапсидтердің жойылған туысы. Бұл жануарлардың қалдықтары АҚШ-тың оңтүстік орталық бөлігінен (Техас, Оклахома және Канзас), Еуропаның әртүрлі бөліктерінен (Еуропалық Ресей, Франция, Германия, Сардиния және Польша) және егер Юнотозавр туысы 2021 жылы кейбір авторлар ұсынғандай казеид болса, мүмкін Оңтүстік Африкадан келген. Касеидтер үлкен таксономиялық және морфологиялық әртүрлілік көрсетеді. Ең базальды таксондар - негізінен Жоғарғы карбон және Төменгі перм дәуірлерінде өмір сүрген кішкентай жәндік жейтін және барлық нәрсені жейтін формалар, мысалы Эоказия, Каллибрахион және Мартензиус. Казеидтің бұл түрі пермнің ортасына дейін Фреатофазмамен бірге сақталып, Эунотозавр болуы мүмкін. Ерте перм дәуірінде клад негізінен өсімдікті жейтін диетаны қабылдаған көптеген түрлермен ұсынылған. Кейбіреулері ұзындығы ұзындыққа жететін гигант түрлерге айналды, мысалы, Котилоринх Ханкоки және Алиеразавр Ронки, оларды ең үлкен перм синопсидтері етті. Кейсеидтер омыртқалы жануарлар тарихында ертедегі жер үсті экожүйелерінің маңызды компоненттері болып саналады, өйткені бұл отбасындағы көптеген өсімдікқоректілер бірінші тұтынушы рөлін атқаратын алғашқы жер үсті тетраподтарының қатарында. Касеидтер ерте перм дәуірінің соңында елеулі эволюциялық сәулеленуді бастан кешірді, капторхидтер еуроптильдермен бірге эдафозауридтер мен диадектидтер орнына жер үсті экожүйелерінің басым өсімдікқоры болып қалды. 2016 және 2022 жылдары палеонтологтар Котилоринх пен Лалиеудоринх сияқты ең көп алынған тұқымдар үшін жартылай судағы өмір салтын ұсынды, бірақ бұл гипотезаны басқа зерттеушілер таластырады. Карбонның соңғы кезеңінен ортаңғы пермге дейінгі аралықта табылған қазбалар қазаидтар базальды синапсидтер тобының (бұрын "пеликозавр" деп аталатын) бірі болып табылады. Олар терапсидтер басым жер бетіндегі қауымдастықтарда тіршілік ететін базальдық синапсидтер тобының (Varanopidae-мен бірге) тек екеуінің бірі. Осылайша, соңғы белгілі казеидтер Франция мен Еуропалық Ресейдің ортаңғы перм (Жоғарғы Роадианский Вордиан) қабаттарынан келеді, онда олар диноцефалиандармен бірге өмір сүрді. Бұл соңғы казеидтер әлі де орта және ірі өсімдікқоректілермен (Эннатозавр және Лалиеудорхинх), сондай-ақ Фреатофазма және мүмкін Эунотозавр сияқты кішігірім жыртқыш немесе бар нәрімен қоректі түрлермен белгілі бір морфологиялық әртүрлілікті көрсетеді. Касеидтер жоғарғы перм қатпарларында әлі күнге дейін белгісіз және орта пермнің соңында жоғалған болуы мүмкін. Олардың орнына парейзаврлар (тесі ұқсас) және дицинодонттар пайда болды.
Caseidae are an extinct family of basal synapsids that lived from the Late Carboniferous to Middle Permian between about 300 and 265 million years ago. Fossils of these animals come from the south central part of the United States (Texas, Oklahoma, and Kansas), from various parts of Europe (European Russia, France, Germany, Sardinia, and Poland), and possibly from South Africa if the genus Eunotosaurus is indeed a caseid as some authors proposed in 2021. Caseids show great taxonomic and morphological diversity. The most basal taxa were small insectivorous and omnivorous forms that lived mainly in the Upper Carboniferous and Lower Permian, such as Eocasea, Callibrachion, and Martensius. This type of caseid persists until the middle Permian with Phreatophasma and may be Eunotosaurus. During the early Permian, the clade is mainly represented by many species that adopted a herbivorous diet. Some have evolved into gigantic forms that can reach in length, such as Cotylorhynchus hancocki and Alierasaurus ronchii, making them the largest Permian synapsids. Caseids are considered important components of early terrestrial ecosystems in vertebrate history because the numerous herbivorous species in this family are among the first terrestrial tetrapods to occupy the role of primary consumer. The caseids experienced a significant evolutionary radiation at the end of the early Permian, becoming, with the captorhinid eureptiles, the dominant herbivores of terrestrial ecosystems in place of the edaphosaurids and diadectids. In 2016 and 2022, paleontologists proposed a semiaquatic lifestyle for the most derived genera like Cotylorhynchus and Lalieudorhynchus, but this hypothesis is disputed by other researchers. With a fossil record spanning from the Late Carboniferous to the Middle Permian, caseids are one of the basal synapsids groups (formerly known as “pelycosaur”) having the largest stratigraphic range. They also represent one of only two basal synapsid groups (along with the Varanopidae) to survive in therapsid dominated terrestrial communities. Thus, the last known caseids come from the strata of the middle Permian (Upper Roadian Wordian) of France and European Russia, where they cohabited notably with dinocephalians. These last caseids still show a certain morphological diversity with medium to large herbivores (Ennatosaurus and Lalieudorhynchus), as well as small predatory or omnivorous forms such as Phreatophasma and possibly Eunotosaurus. Caseids are so far unknown in Upper Permian strata and probably disappeared at the end of the Middle Permian. They were replaced by pareiasaurs (with similar dentition) and dicynodonts.
Сипаттама
Кезеидтер ұзындығы менонан бастап ұзындығы бойынша өлшенеді. Олардың кішкентай, ұзын басы, ұзын тұмсығы, қысқа мойыны, алдыңғы аяқтары, дене өлшемі, тамақтануға байланысты өзгеріп отыратын. Еоказия сияқты кішкентай жәндік жейтін түрлердің тұмсығы кеңеймеген. Мартенсиус сияқты барлық нәрді жейтін басқа жануарлардың көкірек қуысы едәуір ұлғайған, бас сүйегі ұзын, мұрын тесіктері кішірек және мұрын тұқым жейтін казеидтерге қарағанда алға қарай аз еңкейген. Соңғылары дене көлеміне қарағанда шашы өте кішкентай бас сүйегімен сипатталады. Шын мәнінде, бас сүйектің артында қабырға қуысының көлемі айтарлықтай ұлғайған, ол өте кең және баррель тәрізді болып келеді, мүмкін, сүтке бай өсімдіктерді қорыту үшін қажетті ерекше дамыған ішекке орын беру үшін. Бұл формаларда бас сүйектің өте үлкен сыртқы мұрын тесіктері және өте қысқа бет аймағы бар, мұрынның ұшы қатты алға қарай еңкейген, бұл тіс қатарынан анық көрінеді. Тездегендік терезелері де салыстырмалы түрде үлкен (әсіресе Энатазаурда), supratemporals көлемі жағынан үлкен, ал батыс бетінде paroccipital процестері қатты дамыған, бұл сквамозальдармен күшті қолдаушы байланыстарды орнату. Бас сүйектің арқалық беті көптеген ұсақ шұңқырлармен жабылған. Бұл жануарлардың басында үлкен тарақтардың бар екендігін көрсетеді. Премаксилла мен максилланың ішкі жиегіне параллель жүретін көптеген лабиалдық бұрыштар, сондай-ақ тіс тістерінің арқалық жиегі бойымен тіс тістері жабық болған кезде тістерді жасырып қойған болуы керек. Осылайша, базальды таксондар Casea және Arisierpeton тістерінде, котилорхинх пен казеопсистің одан да туынды түрлерінде сияқты, үш кускула бар. Ангелозавр, ең көп түзілген казеидтердің бірі, 5 құспулалы тістері бар. Флагендердің санының төмендеуімен бірге автоподтардың үлесі де метакарпаль, метатарсаль және флагендер қысқарып, кеңірек болатын туынды казеидтерде өзгереді. Бұл ерекшеліктердің шегінде Ангелозавр тұқымдасының қысқа, кең және тегіс тырнақ жамбас жамбастары бар, олар тырнақтарға қарағанда тырнаққа ұқсайды.
Аяқ іздері
Көптеген омыртқалылардың іздері Caseidae-ге жататын деп ұсынылды. 2000 жылдардың басында Францияның оңтүстігіндегі Перм Лодёв алабындағы Бронтопус гигант деп аталатын үлкен табан іздері казеид немесе диноцефалиялық терапсидке жатады деп есептелді. Алайда 2019 жылы Лоренцо Маркетти және оның әріптестері диноцефалиандар, ең алдымен, Brontopus ichnogenus-тің жол жасаушылары екендігін анықтады. 2012 жылы Рафаэль Коста да Силва және оның әріптестері Еуропа, Солтүстік Америка және Оңтүстік Американың Перм шөлінің бетінде (тазаланған құмдықтар) кең таралған ихноген Chelichnus казеидтердің аяқ іздерін білдіре алады деп ұсынды. 2019 жылы Маркетти мен оның әріптестері Челихнусты nomen dubium және taphotaxon деп қайта түсіндірді, бұл жолдың түрі құмды еңісті палеотеррафада қозғалыспен пайда болған жалған анатомиялық ерекшеліктерді көрсетеді. 2014 жылы Ева Сакки және оның әріптестері Диметропус осагеорум икнотаксонды Оклахома штатындағы ерте Перм Веллингтон формациясындағы жүзге жуық оқшауланған аяқ іздері мен бірнеше жолдардан сипаттады. Бұл аяқ іздерін морфологиялық зерттеу және оларды тетрапод скелеттерімен салыстыру олардың, мүмкін, Cotylorhynchus romeri (соңғысы жақында пайда болған) өлшемдерімен салыстыратын үлкен казеидке жататынын көрсетті. Сакки мен оның әріптестерінің айтуынша, Лодев бассейніне (белгісіз геологиялық формация) түскен кейбір іздер Веллингтон формациясына ұқсас және авторлар оларды Диметроп деп атайды. Осагеорум.
Диеталық режимдер
Эволюциялық тарихы кезінде казеидтер фауниверден травоядқа ауысты, бұл модель басқа карбон және перм тетрапод топтарында, мысалы, Captorhinidae және Edaphosauridae сияқты тәуелсіз болды. Ертедегі және базальды казеидтердің көбісі, мысалы, карбон дәуірінің соңғы кезеңіндегі Эокасия және ертедегі пермдік Калибрахионның кеңейтілмеген қабырға қуысы мен өте кішкентай конустық тістерден тұратын тістелуі болды, бұл жәндіктерге тәуелді диетаны білдіреді. Тағы бір базальды казеид, Мартенсиус, сәл ұлғайтылған баррель тәрізді сүйекке және тістерге ие, онда жас бөжәжары бар тістер ересектерде онтогенетикалық түрде алмастырылған, бұл барлық нәрсені жейтін диетаны білдіреді. Мартенсийде ересек адам әлі де жәндіктермен қоректенуге қабілетті, бірақ ол кейініреккезидтерде кездесетін өсімдіккөпті азық-түлік мамандандыруының жобасына ие, мысалы салыстырмалы түрде қысқа, сәл алға қарай еңкейген мұрын, және тіс тісі жоғары жақтардың қалыңдығы және төменгі жақтардың толықтай қалыңдығы. Мартенсийдегі тіс белгілерін алу реті ішек өсімдіктерін өңдеу казеид өсімдікті азық егушілердің эволюциясында ауыз өңдеуден бұрын болғандығын көрсетеді. Жас жәндіктерге арналған тамақтану эндосимбиотикалық целлюлозы бар микроорганизмдерді ішекке сәтті енгізуге мүмкіндік береді, әсіресе егер жұтылған олжа осындай микроорганизмдерді ішкі ағзаларында сақтайтын өсімдіктерге тән жәндіктер болса. Кейін казеидтер қатаң түрде өсімдікпен қоректеніп, алып түрлерге айналды. Бұл шөпқоректі казеидтердің тістері көп немесе аз сандаған құспулалармен жабдықталған және өте ұлғайған және баррель тәрізді қабырға қуысы болған, онда азықтық құндылығы төмен өсімдіктерді қорыту үшін қажетті жоғары дамыған ішек-қарын болған болуы керек. Бұл бейімделу төменгі перм дәуірінің соңында және орта перм дәуірінде топтың әртараптануы мен кеңейуін ішінара түсіндіреді, өйткені бұл оларға сол кезде мол және кең таралған талшықты өсімдік ресурстарын пайдалануға мүмкіндік берді. Дегенмен, Phreatophasma сияқты шағын, мүмкін, жануарларды жейтін казеидтер Орта пермге дейін сақталған сияқты. Тағы бір болжам бойынша, казеидтер үлкен өсімдіктерді өздеріне қарай бүгу үшін күшті алдыңғы аяқтарын пайдаланған болуы мүмкін, оларды күшті тырнақтарымен жыртып тастаған болар еді.
Эволюция
Касеидтер алғаш рет карбон кезеңінің соңында табылған және Солтүстік Америка мен Еуропада Эоказия мен Датеозавр сияқты ұсақ жыртқыш түрлерімен кездеседі. Соңғы казеидтер Орта пермге жатады және негізінен Еуропада Ресейдің Роадиан (Вордиан?) Сардинияның
Палеобиогеография
Казеидтердің қалдықтары АҚШ-тың оңтүстік және орталық бөлігінде (Техас, Оклахома, Канзас), Франция, Германия, Польша, Сардиния және Еуропалық Ресейде табылған. Бұл географиялық таралу көміртек және перм дәуірлеріндегі Пангеяның палеоэкваторлық белдеуіне сәйкес келеді, 30-шы солтүстік параллель деңгейінде орналасқан Ресей жерлерін қоспағанда, мұнда климаттың орташа деңгейі басым болды. Ресейде Кунгурианға дейінгі жер үсті омыртқалылардың жоқтығы казеидтердің әлемнің осы аймағына келуінің нақты уақытын білуге мүмкіндік бермейді. Осы екі күннің арасында басқа зерттеушілер Эунотозаврды парарептил немесе патерстудинес деп жіктеді. Егер алғашқы үш автор дұрыс болса, онда Юнотозавр Оңтүстік жарты шарда табылған алғашқы казеид және соңғы үлгілер үшін соңғы Капитаниан дәуірі бар отбасының соңғы белгілі өкілі болады. Гондвананың басқа жерлерінде Марокконың Перм кезеңінде Диметроп диктоксинінің болуы Солтүстік Африканың Перм бассейндерінде базальды синапсидтердің (кезеидтерді қоса) болашақта табылатынын көрсетеді, олар сонымен қатар палеоэкваторлық белдеудің бөлігі болды және Солтүстік және Оңтүстік жарты шарлар арасындағы негізгі көші-қон жолдарының бірі болды.
Филогения
Caseidae тұқымдасын 1911 жылы Сэмюэл Венделл Уиллистон құрды. 1940 жылы Альфред Шервуд Ромер мен Л. В. Прайс Caseidae және Edaphosauridae-ді бір подрядқа орналастырды, олар оны Edaphosauria деп атады. Бұл топ қазір тасталып кетті, эдафозавридтер казеидтерге қарағанда Sphenacodontia-ға (олар Sphenacomorpha кладын құрайды) жақын. Касеидтердің алғашқы филогенетикалық талдауын 2008 жылы Хиллари К. Маддин және оның әріптестері жариялады. Бұл талдауда Оромиктер туысы клад ішінде ең базалық орынды алады. Эннатозавр - котилоринх ромери мен ангелозавр доланиді қамтитын кладтың бауырлас тобы. Бұл талдау Casea тұқымдасының парафильін алғаш рет көрсетеді, Casea rutena түрі 2011 жылы Euromycter деп аталатын бөлек тұқымдасты білдіреді. Төменде Маддин және басқалар жариялаған казеидтердің алғашқы кладограммасы берілген. 2008 жылы. Төменде 2012 жылы Бенсон жариялаған Казеасаурияның кладограммасы берілген. Төменде Романо мен оның әріптестері 2017 жылы жариялаған филогенетикалық талдау. 2020 жылы Martensius bromackerensis түрін сипаттауда Берман және оның әріптестері екі кладограмма жариялады, онда Мартенсиус ең базальды казеидтердің бірі ретінде анықталды және ол Карбон дәуірінің соңғы кезеңіндегі Эокасия мартиниден жоғары орналасқан. Бірінші кладограммада қалған казеидтердің орны нашар анықталады. Екінші кладограммада Casea broilii Martensius bromackerensis-тен жоғары орналастырылған, содан кейін Oromycter dolesorum, Trichasaurus texensis және қалған казеид кладының арасындағы политомия. Осы қалған таксондар ішінде тармақталған таксондардың реті Casea nicholsi-ден басталады, содан кейін Euromycter rutenus, содан кейін Ennatosaurus tecton, содан кейін Angelosaurus romeri, содан кейін үш Cotylorhynchus түрінің апикаль клады және Alierasaurus ronchii. Осы соңғы кладта Cotylorhynchus hancocki және C. bransoni - бауырлас таксондар, ал клад C. romeri және Alierasaurus ronchii-мен политомияны құрайды. Төменде Берман мен оның әріптестері 2020 жылы жариялаған екі казеидті кладограммасы берілген. 2022 жылы Вернбург және оның әріптестері Lalieudorhynchus тұқымын сипаттап, Angelosaurus және Cotylorhynchus тұқымы парафилетикалық және тек олардың типтік түрлерімен ғана ұсынылған деген қорытындыға келген филогенетикалық талдау жариялады. Осы талдауда Cotylorhynchus romeri Angelosaurus туысының үстіне орналасады және Ruthenosaurus және Caseopsis бар кладпен және Alierasaurus, Cotylorhynchus және Lalieudorhynchus басқа екі түрі бар кладпен политомияны құрайды. Соңғы клад ішінде Alierasaurus - Cotylorhynchus bransoni-нің бауырлас тобы және Lalieudorhynchus және Cotylorhynchus hancocki-ді қамтитын одан да көп клад. Төменде 2022 жылы Вернбург пен оның әріптестері жариялаған кладограмма.