Кіріспе

Танганьика көліндегі паром, 19151916 MV Liemba, бұрын Graf Goetzen немесе Graf von Goetzen, Танганьика көлінің шығыс жағалауында жүретін жолаушылар мен жүк паром. Танзанияның Marine Services Company Limited компаниясы оны Кигома, Танзания және Мпулунгу, Замбия порттары арасында жолаушыларды алу және түсіру үшін көптеген аялдамалармен жүреді. Граф фон Гоцен 1913 жылы Германияда салынған. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы кезеңінде Германия империясы Танганика көлін бақылау үшін қолданған үш кеменің бірі болды. 1916 жылы 26 шілдеде Катабе шығанағында Германияның Кигомадан кері қайтқан кезінде капитан оны батыртты. 1924 жылы британдық Корольдік теңіз флотының құтқару тобы оны көтерді және 1927 жылы ол Лиемба ретінде қызметке оралды. Лиемба - Германия Императорлық Әскери-теңіз флотының әлемнің кез келген жерінде әлі де белсенді түрде жүзіп жүрген соңғы кемесі. Лиембаның К. С. Форестердің 1935 жылғы "Африка королевасы" романындағы неміс канонерлік қайығы Луизаның және Джон Хьюстонның 1951 жылғы фильміндегі нұсқасының илхам көзі болғаны белгілі. және Breadbox Productions компаниясы 2010 жылы кеме туралы деректі фильм шығарды.

Ерте тарих

Германияның Папенбург қаласындағы Мейер Верфт кеме жасау зауыты 1913 жылы Гёценді құрып, оған Шығыс Африканың бұрынғы губернаторы Гюстав Адольф Граф фон Гёценнің есімі берілген. Goetzen жолаушылар және жүк паром ретінде Ostafrikanische Eisenbahngesellschaft (Шығыс Африка теміржол компаниясы) компаниясымен бірлесіп қызмет ету үшін жобаланған. Алдын ала жиналғаннан кейін Гёценді бөлшектеп, 5000 қорапқа салып, үш жүк кемесіне жүктеп, Германияның Шығыс Африкадағы Дар-эс-Саламға (қазіргі Бурунди, Руанда және Танганьика (қазіргі Танзанияның құрлық бөлігі) жөнелтті. Сол жерден Mittellandbahn ("Орталық желі") пойыздары қораптарды Кигомаға жеткізді. 1914 жылы қайтадан салынып, 1915 жылы 5 ақпанда суға шығарылды. Бастапқыда кемеде жеті бірінші сынып кабинасы (бір төсек және төсек диван) және бес екінші сынып кабинасы (қос төсек), сондай-ақ бірінші және екінші сынып тамақтану және темекі шегу бөлмелері болды. Машиналар бастапқыда екі үш есе кеңейтілген қозғалтқыштар үшін бу үшін екі дөңгелек қазаннан тұратын, олардың әрқайсысының қуаты. Сондай-ақ, мұздықта сағатына мұздықты жеткізетін, жарық пен желдету жүйесі бар, көміртекті мұз және салқындату блогы болды. Кеме 64 адам (60 адам және 4 офицер) экипажына арналған.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістер Goetzen-ті көмекші әскери кемеге айналдырды. Олар оған жеңіл крейсерден қару берді, бұл кеме енді жұмыс істемейді және оның экипажы кейіннен Руфиджи өзенінің сағасына батты. Ол сондай-ақ, Кенигсберг Германиядан алып келген екі қарудың бірі, егер мүмкіндік туса, көмекші крейсерлерді қаруландыру үшін. Соңында, SMS Möwe зерттеу кемесі Гетсеннің қарулануына екі 37 мм Hotchkiss револьвері қосты. Немістер Oberleutnant zur See Siebel-ді Гетценнің капитаны етіп тағайындады. Оның қолбасшылығымен Гетцен бастапқыда немістерге Танганьика көлінде толық үстемдік берді. Ол жүк пен адамдарды көл арқылы Кигома мен Бисмаркбург (қазіргі Касанга, Танзания) аралығында тасымалдай отырып, екі апталық құрлықтағы жүрісті құтқарып, одақтас әскерлерге күтпеген жерден шабуыл жасау үшін база жасады. Сондықтан одақтас әскерлердің өздері көлдің бақылауын алуы өте маңызды болды. Джеффри Спайсер Симсон мен Корольдік флот екі қарулы моторлы қайықтарды және , Англиядан және Бельгиялық Конго арқылы көлге теміржол, жол және өзен арқылы жеткізудің үлкен тапсырмасын орындады. Содан кейін британдықтар Танганьика көлінің батыс жағалауындағы Альбертвилл (Калеми) қаласына екі қайықты түсірді. Екі қайық 1915 жылдың желтоқсанына дейін күтті, содан кейін немістерге күтпеген жерден шабуыл жасап, "Кингани" атты канонерлік қайықты басып алды. 1916 жылы ақпанда олар екінші неміс кемесін, Хедвиг фон Виссманды, батты; бұл Готценді көлде қалған жалғыз неміс кемесінің қатарына қалдырды. Көлдегі нығайтылған позицияның нәтижесінде одақтастар Кигомаға қарай құрлық арқылы алға жылды, ал бельгиялықтар батыс жағалауда Альбервильде әуе базасын құрды. 1916 жылы 10 маусымда олар Кигома портында отырған Гетценге бомбалау үшін 827 типті қысқа адмиралтейство ұшақтарын қолданды. Бұл бомбалау шабуылдары Гёценге қатты зақым келтірмеді, бірақ ол портта қалды. Неміс әскері оның қару-жарағының көп бөлігін мамыр айының басында алып тастаған болатын, өйткені олар басқа жерде қажет болды. Әуе шабуылы кезінде Гетценде 37 мм-лік Хочкис болды, оны ұшаққа қарсы қару ретінде қолданды. Көлдегі соғыс осы кезеңде тұрақсыздыққа жетті, екі жақ та шабуыл жасаудан бас тартты. Алайда, құрлықтағы соғыс алға жылжуда, негізінен одақтастардың пайдасына, олар 1916 жылдың шілдесінде темір жол байланысын кесіп тастады және Кигоманы толығымен оқшаулаумен қорқытты. Бұл көлдегі неміс теңіз командирін Густав Циммерді қаладан шығып, оңтүстікке қарай бет алды. Кеменің одақтастар қолына түсуін болдырмау үшін генерал Леттов Ворбек Гетценді батырыуға бұйрық берді. Бұл тапсырманы Танганьика көлінде қайта құрастыруды қадағалау үшін бөлшектенген кемемен бірге келген Мейер Верфттің үш инженеріне тапсырды. Инженерлер кейіннен құтқаруды жеңілдетуге тырысамыз деп өз бетінше шешім қабылдады;

Құтқару және қайта іске қосу

Бельгия үшін жұмыс істейтін швед Йоханн Людвиг Уолл 1918 жылы кемені құтқарып алды. Ол алдымен суға түсушілерге көп мөлшерде материалды алып тастауға тапсырды. Содан кейін ол жүк қоймаларын бос бочкалармен толтырып, кеме астынан "Compagnie des Chemins de fer du Congo Supérieur aux Grands Lacs Africains" арнайы дайындаған және апаттың екі жағына орналастырылған екі 375 тонналық баржаға кабельдерді өткізді. 1919 жылдың маусым айының соңында бельгиялықтар кемеге кабельдерді бұрап, оны арқанға дейін көтере алды. Содан соң қыркүйек айының ортасында бельгиялықтар жартылай су астындағы кемені Кигомаға шығарып салды. Ол терең суға жайғасты. Судың тереңдігі соншалықты төмен болғандықтан, кеме құрылымы көлдің бетінен жоғары көтерілді. 1920 жылдың басында дауыл кемені қозғап, оны Лусана нүктесінде батты. 1920 жылдың ақпан айының ортасында Гомер Л. Шантц түсірген Кигома шығанағының суреттерінде кеме туралы ешқандай белгі жоқ. 1921 жылы британдықтар Кигоманы басып алды. Содан кейін олар кемені қайта көтеруге 1924 жылдың 16 наурызына дейін уақыт алды. Британдықтар қозғалтқыштар мен қазандықтарды әлі де қолдануға болатынын анықтады, сондықтан олар кемені қалпына келтіруге шешім қабылдады. 1927 жылы 16 мамырда Лиемба деген атпен қайтадан пайдалануға берілді. Бас хатшы және губернатор міндетін атқарушы сэр Джон Скотттің әйелі Мэри Кэтрин Скотт Танганика темір жолдары мен порт қызметі үшін Лиембаны іске қосты. Конверсияның таза шығындары шамамен 30 000 фунт стерлингке жетті. Құтқару жұмыстары 20 000 фунт стерлингке, ал инфрақұрылымға 28 000 фунт стерлингке кеткен. Неміс әскері оны салу үшін 36000 фунт стерлинг жұмсаған.

1927 жылдан 1948 жылға дейін

1941 жылы 7 қаңтарда Лорд Баден Пауэлл қайтыс болғаннан кейін оның жесірі Олаве Леди Баден Пауэлл Лиембаға Солтүстік Родезиядан солтүстікке қарай жүзіп кетті.

1948 жылдан 1952 жылға дейін

Лиемба екі жылдық үзілістен кейін 1952 жылы қызметке оралды.

1952 жылдан бері

Лиемба 1927 жылдан бастап тоқтамай жұмыс істеді. 1948 жылы Шығыс Африка темір жолдары және порттар корпорациясы (EAR&H) паромды басқаруды өз қолына алды, бұл оған Кигомадан Дар-эс-Саламға дейінгі Орталық желімен байланысуға мүмкіндік берді. 1976 жылдан 1979 жылға дейін кеме күрделі жөндеуден өтті. Бұл кезде алғашқы булы қозғалтқыштардың орнына қос дизельді қозғалтқыштар пайда болды. Бұл жөндеудің қозғаушы күші Патрик "Пэдди" Догерти болды. 1918 жылы 18 наурызда Даунпатрикте дүниеге келген ол Белфасттағы Харланд және Вольфте шәкірт болды. Кейіннен Екінші дүниежүзілік соғыста Корольдік әскери-теңіз флотында қызмет етіп, кеме инженері болды. 1960-1970 жылдары ол Кенияның Кисуму қаласында EAR&H үшін бірінші инженер, кейін Виктория көлінің паромдарында бас инженер болып жұмыс істеді. Лиембаның қайта жаңғыртылуынан кейін ол Танзаниядан кетіп қалды. 1977 жылы EAR&H таратылды және жаңа Танзания теміржол корпорациясы (TRC) Лиембаның жұмысын қолға алды. 1993 жылы ТКК Лиембаға Данияның халықаралық даму агенттігінің демеушілігімен Данияның OSK ShipTech A/S кеме жасау зауытымен жүргізілген күрделі жөндеу жұмыстарын тапсырды. Қайта құру палуба үйін, электрондық жүйені және құбырларды, жолаушылар мен экипаждың кабиналарын жаңартуды, әрқайсысының жаңа MAN қозғалтқыштарын, алдыңғы палубаға гидравликалық кран орнатуды және артқы жүк корпусын жолаушылар бөлмесіне айналдыруды (қоғамдықтылығы 600 жолаушыға дейін ұлғайтуды) қамтиды. Қауіпсіздікті арттыру үшін Лиемба жүк бөлмесінің алдыңғы бөлігінде қос түпке ие болды. Даниялық инженерлер Liemba ұзын және жаңа техникамен Liemba жылдамдығына жетуі мүмкін екенін анықтады. Сонымен қатар, 18 екінші сыныптық кабиналар (6 қос және 12 төрт қабатты төсек) бар. 1997 жылы TRC-нің ішкі кеме қатынасы бөлімі Marine Services Company Ltd жеке компанияға айналды. 1997 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының босқындар жөніндегі жоғарғы комиссары Лиембаны және ұзақ уақыттан бері диктатор Мобуту Сесе Секоның билігін құлатудан кейін Конгодағы Бірінші соғыста Заирден қашып келген 75 000-нан астам босқындарды елге қайтару үшін қолданды. Лиемба осы бес айлық операция кезінде Кигома мен Увира арасында жалпы 22 сапар жасады. 2015 жылдың мамыр айында ол Бүрундидегі қиындықтардан қашып келген 50,000 босқынды эвакуациялау үшін Біріккен Ұлттар Ұйымымен жалданады. 2014 жылы BBC "Бірінші дүниежүзілік соғыс траншеялардан тыс" сериясының бір бөлігі ретінде кеме туралы фильм көрсетті.

Қайта жаңарту немесе ауыстыру?

2011 жылы TRC Германия Федеративтік Үкіметіне хат жазып, кемені жаңарту немесе ауыстыруға көмек сұрады. Германия билігі зерттеу жүргізді, оның қорытындысы бойынша Liemba-ны жаңартудан гөрі жаңа кеме салу арзан болады деп болжанады. Қаржылық көмек туралы соңғы өтініш кеме салынған Төменгі Саксония мен Берлиндегі федералды үкімет арасында болды. Ол кездегі Германия президенті Кристиан Вульф кеме "бірден-бір тарихқа" ие екенін және Шығыс Африка халқына "қажетті қызмет" көрсеткенін мәлімдеді. Лиемба 2017 жылы Кигомаға күрделі жөндеуге барды. Ол 2018 жылдың 9 тамызынан бастап қайтадан жүзіп жүр. Сенімсіз дереккөз: себеп=facebook сенімді дереккөз емес

Африка патшайымы

"Африка патшайымы" кітабының түпнұсқа нұсқасы, К. С. Форестердің жазған және 1934 жылы "News Chronicle" газетінде сериялы түрде жарық көрген, фильммен байланысты нұсқадан өте ерекше болды. Бұл романда Роуз пен Олнут "Дортмунд" атты неміс крейсеріне шабуыл жасауды жоспарлап отыр (SMS Königsberg-ге негізделген), оның бастамасы өзеннің дельтасында шабуыл жасау үшін өзеннен жүзіп барады. Кітапта неміс канонерлік қайығы Кенигин Луиза (қаһарман Чарли Аллутт Луиза деп атаған) Танганьика көлінде батып кеткен неміс канонерлік қайығы Кинганиге негізделген және белгілі бір дәрежеде фильмде суреттелген оқиғалар Корольдік флот жүргізген драмалық теңіз операциясына негізделген, бірақ кітапта сипатталған оқиғалар шынайы тарихи оқиғаларға көп ұқсамайды. Қонақ үйлер 1-сыныптан (дәулет кабинасы) 3-сыныпқа дейін (тек орындықтар). Кигома, Мпулунгу және Касанга кемежайларында кемежайлар бар, бірақ барлық басқа аялдамалардағы жолаушылар кеме мен жағалау арасында кішірек қайықпен жүзуі керек. Жол бойындағы елеулі аялдамалар: Лагоса (Махале таулары ұлттық паркі үшін), Карема (Мпанда үшін) және Кипили немесе Касанга (Сумбаванга үшін).