Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жарық жылдамдығын өлшеуге қолданылатын ғылыми құрал.
Scientific instrument used to measure the speed of light
1850 жылы Леон Фуко айналмалы айнаны пайдаланып, судағы жарық жылдамдығын ауадағы жылдамдықпен салыстырып, айырмасын өлшеді. 1862 жылы ол осыған ұқсас аппаратты қолданып, ауадағы жарық жылдамдығын өлшеді.
In 1850, Léon Foucault used a rotating mirror to perform a differential measurement of the speed of light in water versus its speed in air. In 1862, he used a similar apparatus to measure the speed of light in the air.
Фуко эксперименті Микельсонның жетілдірілуі
Микельсонның 1879 жылғы Фуконың жетілдірілуі. png суреті 4-сурет: Микельсонның 1879 жылғы Фуконың жарық жылдамдығын анықтау экспериментінің қайталануы бірнеше жақсартуларды қамтыды, бұл жарық жолының әлдеқайда ұзағырақ болуына мүмкіндік берді. 1877 жылдан 1931 жылға дейін Альберт А. Микельсон жарық жылдамдығын бірнеше рет өлшеді. Оның 1877–79 жылдардағы өлшемдері де жарық жылдамдығын өлшеумен айналысқан Саймон Ньюкомбтың қолдауымен жүргізілді. Микельсонның орнатылымы Фуконың бастапқы құрылымына бірнеше түзетулер енгізді. 4-суретте көрсетілгендей, Микельсон айналатын айнаны R линзаның негізгі фокусына жақын орналастырды (яғни, параллель жарық сәулелері түскендегі фокустық нүкте). Егер айналатын айна R дәл негізгі фокуста болса, жарық тілімінің жылжымалы бейнесі қашықтықтағы жазық айна M-де (диаметрі линза L-ге тең) жарық шоғының осі линзада қалғанша сақталады, бұл RM қашықтығына қарамастан дұрыс. Осылайша, Микельсон RM қашықтығын шамамен 2000 футқа дейін ұзартуға қол жеткізді. RS қашықтығы үшін қолайлы мәнге қол жеткізу үшін Микельсон өте ұзын фокустық қашықтығы бар (150 фут) линза қолданды және R-ді негізгі фокустан шамамен 15 футқа жақын орналастыра отырып, дизайнды жетілдіруде компромиске барды. Бұл 28,5–33,3 фут аралығында RS қашықтығын қамтамасыз етті. Айналатын айна R-дің айналу жылдамдығын бақылау үшін ол мұқият калибрленген камертонды пайдаланды және жарық тілімінің бейнесінің орын ауыстыруын әдетте 115 мм шамасында өлшеді. Бұл көрсеткіш қазіргі қабылданған мәннен шамамен 4 км/с жоғары болды.
[[File:Michelson's 1879 Refinement of Foucault. png|thumb|center|500px|Figure 4: Michelson's 1879 repetition of Foucault's speed of light determination incorporated several improvements enabling use of a much longer light path. Between 1877 and 1931, Albert A. Michelson made multiple measurements of the speed of light. His 1877–79 measurements were performed under the auspices of Simon Newcomb, who was also working on measuring the speed of light. Michelson's setup incorporated several refinements on Foucault's original arrangement. As seen in Figure 4, Michelson placed the rotating mirror R near the principal focus of lens L (i. e. the focal point given incident parallel rays of light). If the rotating mirror R were exactly at the principal focus, the moving image of the slit would remain upon the distant plane mirror M (equal in diameter to lens L) as long as the axis of the pencil of light remained on the lens, this being true regardless of the RM distance. Michelson was thus able to increase the RM distance to nearly 2000 feet. To achieve a reasonable value for the RS distance, Michelson used an extremely long focal length lens (150 feet) and compromised on the design by placing R about 15 feet closer to L than the principal focus. This allowed an RS distance of between 28.5 to 33.3 feet. He used carefully calibrated tuning forks to monitor the rotation rate of the air turbine powered mirror R, and he would typically measure displacements of the slit image on the order of 115 mm. was only about 4 km/s higher than the current accepted value.