Кіріспе
Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Шығыс Африкадағы шайқастар сериясы Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Шығыс Африка науқаны - Германияның Шығыс Африкасынан басталып, Мозамбик, Родезия, Британдық Шығыс Африка, Уганда және Бельгия Конгосының бөліктеріне тараған шайқастар мен партизандық әрекеттер сериясы. 1917 жылы қарашада Германияның Шығыс Африкадағы жорығы аяқталды, ол Мозамбикке кірген кезде және португалдықтардың қорыннан өмір сүруді жалғастырды. Неміс отаршылдық күштерінің стратегиясы полковник (кейін генерал-майор) Пол фон Леттов Ворбектің басшылығымен одақтас күштерді Батыс майданнан Африкаға аудару болды. Оның стратегиясы 1916 жылдан кейін, ол Германияның Шығыс Африкасынан қуылғаннан кейін, тек аралас нәтижелерге қол жеткізді. Африкадағы жорық басқа майданға жұмсалуы мүмкін едәуір ақша мен әскери материалдарды жұмсады. Шығыс Африкада немістер соғыс кезінде соғысты аяқтады, олар 1918 жылы 14 қарашада сағат 07:30-да қарулы келісім туралы хабар алды. Екі жақ та растауды күтті, ал немістер 25 қарашада ресми түрде берілді. GEA Ұлттар Лигасының екі B класты мандаты болды, Ұлыбританияның Танганьика аумағы және Бельгияның Руанда Урунди, ал Кионга үшбұрышы Португалияға берілді.
The East African campaign in World War I was a series of battles and guerrilla actions, which started in German East Africa (GEA) and spread to portions of Mozambique, Rhodesia, British East Africa, the Uganda, and the Belgian Congo. The campaign all but ended in German East Africa in November 1917 when the Germans entered Mozambique and continued the campaign living off Portuguese supplies. The strategy of the German colonial forces, led by Lieutenant Colonel (later Major General) Paul von Lettow Vorbeck, was to divert Allied forces from the Western Front to Africa. His strategy achieved only mixed results after 1916 when he was driven out of German East Africa. The campaign in Africa consumed considerable amounts of money and war material that could have gone to other fronts. The Germans in East Africa fought for the whole of the war, receiving word of the armistice on 14 November 1918 at 07:30 hours. Both sides waited for confirmation, with the Germans formally surrendering on 25 November. GEA became two League of Nations Class B Mandates, Tanganyika Territory of the United Kingdom and Ruanda Urundi of Belgium, while the Kionga Triangle was ceded to Portugal.
Германияның Шығыс Африкасы
Германияның Шығыс Африкасы (Deutsch Ostafrika) 1885 жылы немістердің отарлауы болды. Бұл аумақ қазіргі Руанда, Бурунди және Танзания жерлерін алып жатыр. Колонияның жергілікті халқының саны жеті жарым миллионға жетіп, оны 5300 еуропалық басқаратын. Колониялық режим салыстырмалы түрде қауіпсіз болғанымен, колонияны 1904-1905 жылдардағы Маджи Маджи көтерілісі шайқалтты. Неміс отаршылдық әкімшілігі 260 еуропалықтан және 2470 африкалықтан тұратын әскери Schutztruppe ("Қорғау күштерін") шақыра алды, сонымен қатар резервист Ландштурм құрамына кіретін 2700 ақ қоныс аударушы, сондай-ақ шағын жарымәскери жандармерия. Еуропадағы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталуы неміс отарлаушыларының кеңінен таралуына және Еуропадағы қайта өркендеген неміс империясына параллель болатын Deutsch Mittelafrika ("Германияның Орталық Африкасы") құрылуына әкелді. Миттелафрика - Германияның Шығыс, Оңтүстік-Батыс және Батыс Африкадағы колонияларын байланыстыру үшін негізінен Бельгия Конгосы басып алған аумақты аннексиялау. Мұндай аннексия Германияға Орталық Африкаға үстемдік етуге мүмкіндік береді және Германияны Африкадағы ең күшті отаршылдық державаға айналдырады. Африкадағы неміс отаршылдық әскерлері әлсіз, нашар жабдықталған және кеңінен таралған, неміс отаршылдық империясының ең үлкен әскери шоғырлануы Шығыс Африкада болды. Германияның көптеген сарбаздары қарсыластарынан жақсы оқытылған және тәжірибелі болғанмен, атысшының орнын беретін қара ұнтағы бар 1871 модельіндегі мылтық сияқты ескірген қаруларға сүйенді. Союзшы державалардың әскерлері де осындай проблемаларға тап болды. Көптеген отаршылдық әскерлер жергілікті жарымәскери полиция ретінде тәртіпсіздіктерді немесе бүліктерді басу үшін қызмет етуді көздеді. Олар шетелдің әскерлерімен күресуге дайын да, ұйымдасқан да емес еді.
Германияның стратегиясы
Шығыс Африкада полковник Пол фон Леттов Ворбек бастаған неміс күштерінің мақсаты одақтас күштер мен заттарды Еуропадан Африкаға аудару болды. Леттоу маңызды британдық Уганда темір жолын қауіпке ұшырату арқылы британдық әскерлерді Шығыс Африкаға басып кіруге мәжбүрлеуге үміттенді, онда ол қорғаныс науқанын жүргізе алады. 1912 жылы Германия үкіметі Шығыс Африка үшін қорғаныс стратегиясын құрды, онда әскерилер ішкі аймаққа кетіп, партизандық науқанмен күреседі. Шығыс Африкадағы неміс колониясы бейтарап Бельгия Конгосына қауіп төндірді, бірақ Бельгия үкіметі Африкада бейтараптығын жалғастыруға үміттенді. Force Publique 1914 жылдың 15 тамызына дейін қорғаныс стратегиясын қабылдауға мәжбүр болды, онда Танганьика көлінде неміс кемелері Моколобу портын, содан кейін бір аптадан кейін Лукуга бекетін бомбалады. Кейбір бельгиялық шенеуніктер Шығыс Африкадағы жауыздықтарды Африкадағы бельгиялық иеліктерді кеңейту мүмкіндігі ретінде қарады; Руанда мен Урундиді басып алу соғыстан кейін Бельгияның қалпына келуін қамтамасыз ету үшін Де Броквиль үкіметінің сауда-саттық күшін арттыра алады. Соғыстан кейінгі Версаль келісімінің келіссөздері кезінде колониялар министрі Жюль Ренкин Бельгияның Германияның Шығыс Африкадағы аумақтық жетістіктерін Бельгия Конгосының жағалауын ұзарту үшін Португалияның Анголаның солтүстігіндегі үлесіне айырбастауды көздеді.