Кіріспе

1878 жылғы екінші ағылшын-афған соғысының шайқасы Пейвар-Котал шайқасы 1878 жылы 2 желтоқсанда генерал-майор Фредерик Робертс басқарған британдықтар мен Карим Хан басқарған ауғандықтар арасында Екінші ағылшын-афған соғысының алғашқы кезеңінде өтті. Британдықтар жеңіске жетіп, Ауғанстанның ішкі жеріне апаратын стратегиялық Peiwar Kotal Pass-ті басып алды.

Шайқас

1878 жылы қарашада Екінші Ауған соғысы басталғаннан кейін британдықтар Ауғанстанға үш жеке колоннада басып кірді, олардың ең кішісіне генерал-майор Робертс басшылық етті. Бұл колонна 1878 жылы 21 қарашада Куррам аңғары арқылы Ауғанстанға кірді. Алайда, бұл өткел Пейвар Коталда қатты қорғалған. Бұл құрамына жергілікті тайпа мүшелері күшейткен, өздерін таудың басына қарай орналасқан, Роберт "көрінерлік түрде қолжетімді емес" деп сипаттаған, қатаң қорғалған позицияға орналастырған, Ауғанстанның тұрақты әскерлері кірді. Робертс бірнеше күн бойы Ауғанстанның артиллериясының қашықтығында тоқтап, лагерь құрып, жауап беру туралы шешім қабылдамас бұрын барлау топтарын жіберді. Ақырында, 1 желтоқсанда ол майданға шабуыл жасауға дайындықты, соның ішінде тікелей Ауғанстанның негізгі позициясына қараған артиллерияны белгілеуді тапсырды. Бұл, алайда, қалжың болды, және сол түні Робертс өз күшінің негізгі бөлігін ауған қорғанысының флангіне айнала алып барды. Оның 2 желтоқсан күні таңертеңгі шабуылдары ауғандықтарды таңғалдырды. Робертстің жоғарғы тайпалар мен гурхалар бастаған әскерлері бірнеше күшті позицияны алғаннан кейін, ауғандықтар кері шегіну желісіне қауіп төнгенін түсініп, майданнан кері шегінді.

Салдары

Бұл жеңіске қарсы жақсы орналастырылған күш, жолды ашты Кабулға және көмектесті әкелуге афған үкіметі сотты үшін бейбітшілік және қабылдау британдық резидент Кабулда, соғыстың бірінші кезеңі аяқталады 26 мамыр 1879 жылы. Ол сонымен қатар генерал Робертс, сол кезге дейін аз танымал штаб офицері, Ұлыбританияда да, империяның кеңінен танымал болды. Капитан Джон Кукқа Виктория кресті соғыстағы рөлі үшін берілді, ал оның полкі, 5-ші Гуркха атқыштары, алғашқы шайқас құрметін алды. Оған қоса, 16 қанат әскерінен қолға түсті. Бұл суреттерді британдық әскерлерді ертіп келген Джон Берк түсірді.