Кіріспе

Непал азаматтығының тарихы мен ережелері Непалдағы азаматтық туралы заң негізінен Непалдың 2015 жылғы Конституциясы, 2006 жылғы Непал азаматтығы туралы заң және 2006 жылғы Непал азаматтығы туралы ережелермен реттеледі. Непал Конституциясы 10-15 баптардағы 2-бөлімде непалдық азаматтықты реттейді. Непал азаматтығы туралы 1964 жылғы заң алғаш рет 1964 жылы 28 ақпанда жарияланды және бүкіл ел үшін непалдық азаматтықты мұра ету үшін бірыңғай азаматтықты қамтамасыз етеді. 2006 жылғы 26 қарашада Непалдың азаматтығы туралы заң қабылданды. Ол 1964 жылғы заңды жояды және Непал азаматтығын алу мен тоқтату және оған байланысты қосымша ережелер жасайды.

Туған жері бойынша азаматтығы

Непалдық азаматтық jus sanguinis немесе қандық принциптерге негізделген. Непал азаматтары ата-анасының баласы болса, оның Непал азаматтығына шығу тегі бойынша құқығы бар. Непалда тұратын, ата-анасы қайда екені белгісіз әрбір кәмелетке толмаған бала ата-анасының қайда екені белгіленбегенге дейін Непал азаматтығына шығу тегі бойынша құқығы бар. 2006 жылғы 26 қарашада Непал азаматтығы туралы заң қабылданғанға дейін Непал азаматтығы тек непалдық әке арқылы берілуі мүмкін еді. Жаңа заң қабылданғаннан бері непалдық ана баласына өзінің азаматтығын бере алады, егер оның әкесі шетелдік азамат болмаса.

Туған жері бойынша азаматтығы

2006 жылғы 26 қарашаға дейін Непалда туылғандықтан Непал азаматтығын алу туралы ереже жоқ еді. Непалдың 2006 жылғы азаматтығы туралы заңға сәйкес, 1990 жылдың сәуір айының ортасына дейін Непалда туған, тұрақты мекен-жайы бар және өмір бойы Непалда тұрып келген адам тууы негізінде Непал азаматтығын алуға өтініш бере алады. Мұндай адамдар жер мен үйге меншік куәлігін немесе сайлаушылар тізіміндегі тіркеу нөмірін ұсынуы керек.

Непал азаматтығының куәліктері

Непалда Азаматтық куәлігі (азаматтықты білдіретін заңды құжат) тек он алты жасқа толған адамдарға беріледі. 16 жастан асқан және туылған немесе шыққан жері бойынша азаматтық куәлігін алғысы келетін адам, өтінішпен бірге, өз атасының, анасының немесе туыстарының Непал азаматтығын растайтын куәлігін, туылғандығы туралы куәлікті, өз туысын растайтын куәлікті, тиісті ауылды дамыту комитетінің немесе муниципалитеттің ұсынысын, өз атынан жер иелігін растайтын куәлікті, әкесінің немесе анасының атын немесе үй салығын алуды қоса беруі керек.

Непал азаматтығынан бас тарту және оны қалпына келтіру

Өзін-өзі бас тарту 2006 жылғы Непал азаматтығы туралы заңның 10-бабында қарастырылған. Егер қандай да бір непал азаматы непал азаматтығынан бас тарту туралы шешімін белгіленген тәртіппен белгіленген органға хабарласа, белгіленген орган мұндай хабарламаны тіркей алады және оның непалдық азаматтығы осындай тіркеу күнінен бастап тоқтатылады. Непал азаматтығы туралы заңның 11-бабында Непал азаматтығынан бас тартқан және қайтадан Непал азаматы болуға ниет білдірген кез келген адам Непал азаматтығын қайта алуы көзделген. Адам Непалдың азаматтығын алғандығы туралы және шетелдік азаматтығынан бас тартқаны туралы дәлелді өтінішті ұсынуы керек.

Непал азаматтығының автоматты түрде тоқтатылуы

Непалда қос азаматтыққа мүлдем тыйым салынған. Азаматтық куәлігін заңды түрде алу үшін адамның басқа жаққа бағынуына болмайды. Егер Непал азаматтығын куәландыратын куәліктің иесі кез келген уақытта басқа азаматтықты иеленсе, оған берілген Непал азаматтығын куәландыратын куәлік автоматты түрде жарамсыз немесе жарамсыз болады. Непал билігі 2006 жылдың қарашасында "Непалда қос азаматтықты мүлдем тыйым салған" деп растады. 2006 жылғы Непал азаматтығы туралы заңның 10-бабында бұзылу туралы ереже бар. Заңның 10 (і) тармағында "келген" непал азаматының непалдық азаматтығы оның кез келген шетел азаматын алуымен автоматты түрде жойылады деп көзделген. Непалдың кез келген азаматы, егер ол натурализация, тіркеу немесе кез келген басқа акт арқылы шетелдік азаматтықты алса, онда ол ересек немесе кәмелетке толмаған болса да, Непал азаматы болудан бірден бас тартады. Заңның 10 ((4) -бабында тумасы бойынша шет елдің азаматы болып саналатын және Непалдың jus sanguinis (қан арқылы) азаматтығына дәулеті бар непалдық адам он алтыдан он сегіз жасқа дейін бір ғана азаматтықты таңдауы керек деп көзделген. Егер ол бұған қол жеткізбесе, онда оның непалдық азаматтығына деген құқығы оның он сегізінші туған күніне автоматты түрде тоқтатылады.

Гонконгта туған непалдықтар

Непал азаматтығына қатысты заңның соңғы рет нақтылануы Гонконгта туған, бірақ 21 жасқа толғанға дейін британдық азаматтығынан бас тартпаған және бұрын Непал азаматтары деп саналған адамдар шын мәнінде тек британдықтар. Британ үкіметі жақында 1976 жылғы 30 маусымға дейін Гонконгте туған непалдық паспорт иелері британдық шетел азаматтары екенін және егер олар қаласа, толық британдық азаматтығына (Ұлыбританияда тұру құқығымен) тіркеле алатынын қабылдады. 2005 жылдың шілдесінде британдық ішкі істер министрлігі "1964 жылғы Непал азаматтығы туралы заңның 9 (2) -бабынан туындайтын екіжақты Непал азаматы болған кез келген адам 21 жасқа толғанда, егер басқа азаматтығынан бас тартпаса, автоматты түрде Непал азаматтығынан айырылады" деп мойындады. Сондықтан біздің мақсаттарымыз үшін өтініш берушінің 21 жастан асқан және британдық мәртебеге ие екендігін дәлелдеуі жеткілікті". Гонконгтағы Британдық консулдықтың веб-сайты жаңартылды, бұл категориядағы непалдықтар британдық шетел азаматтары болып табылады және британдық азаматтар ретінде тіркеле алады. Британдық билік 1997 жылдың 4 ақпаны мен 30 маусымында британдық азаматтығын иеленетінін растайтын хат алуға ниетті адамдар Гонконгтағы британдық консулдыққа өтінішпен жүгіне алады. Лорд Эйвберидің Гонконгқа тапсырудан бұрын Гонконгта туған непалдықтардың британдық азаматтығына құқығы туралы мәлімдемесі нәтижесінде 2006 жылғы 22 қарашада Непал мен Ұлыбритания үкіметтерінің өкілдері арасында Непалдың азаматтығына қатысты заң аспектілерін талқылау үшін кездесу өтті. Кездесуге Непалдың Сыртқы және Ішкі істер министрліктерінің, Ішкі істер министрлігінің Ұлттық басқармасының, Сыртқы және Комонвелл Кеңсесінің Консулдық басқармасының және Непалдағы Ұлыбритания елшілігінің Консулдық бөлімінің өкілдері қатысты.

Жыныстық бейімділік туралы мәлімдемелер

Азаматтық туралы заң жыныстық жағынан бейтарап деп сынға алынды, өйткені непалдық аналар әкелерін анықтамаған жағдайда декларация жасауы керек, бірақ непалдық әкелер үшін мұндай декларация талап етілмейді.

Саякат ету еркіндігі

2016 жылы Непал азаматтары визасыз немесе визасыз кіре алады. Бұл 37 ел мен аумаққа кіру мүмкіндігіне ие болды.