Кіріспе

Шлезиядағы лагерь (Ein Feldlager in Schlesien) - Джакомо Мейербердің үш актідегі Сингшпильі. Ол Людвиг Релльстабтың неміс тіліндегі либреттосымен Евгений Скриптің "Le camp de Silésie" әні бойынша жазылған. Ол алғаш рет Берлиннің Хофпер театрында 1844 жылы 7 желтоқсанда орындалды. Шарлотта Бирч Пфайффердің "Виелка" атты қайта қаралған либреттосы бар нұсқасы 18 ақпанда Венада ашылды. Операдан алынған көптеген материалдар кейінірек Мейербирдің "L'étoile du nord" (1854) комедиялық операсы үшін қайта қолданылды.

Өмірбаян

1842 жылы Мейербиер Берлинге келгеннен кейін опера театры өртеніп кетті. Мейербирге опера театрының қайта ашылуына арналған жаңа шығарма жазуға ұсыныс жасалды. Ол кезде Пруссияның патшасы Хогенцоллерн әулетінен шыққан Фридрих Вильгельм IV болды. Бұл операның ең жақсы тақырыбы - патшаның атақты ата-бабасы Ұлы Фридрихті дәріптеу. Бірақ бір мәселе болды: билік басындағы Хогенцоллерндер отбасының мүшелері сахнада суреттелмеуі керек еді. Сондықтан Фредерик операның номиналды тақырыбы болғанымен, көрінбей қалады, бірақ фонда флейта ойнағанын естиді. Либреттист таңдау саяси мәселе болды. Мейербер өзінің сенімді либреттошысы Эжен Скрибті қалаған, бірақ пруссиялық ұлттық операның либреттосын француз жазуы туралы идеяны қабылдауға болмайды. Патша екі адамды татуластыруға мүмкіндік береді деп үміттеніп, Майербердің жауы болған сыншы Людвиг Релльштабты қалаған. Майербир, ақылды дипломат, шешімін тапты: Скрип бұл мәтінді құпия түрде беруге тиіс болды, ол ешқашан меншіктік құқығын талап етуге келіспеді, ал Релльштаб оны аударатын болды. Осылайша либретто соңғысына тиесілі болды, ал оның шынайы авторы жақында ғана ашылды.

Кастинг

Тағы бір проблема туындауы тиіс еді. Сопраноның басты рөлі - Виелка сол кезеңнің ірі сопрано "иконасы" Дженни Линдке жазылды, ол әлемге танымал болудың алдында тұрды. Мейербер оны Парижде тыңдап, қатты әсер еткеннен Берлинге шақырды. Бірақ ол репетиция кезінде Стокгольмде болды, ал компанияның тұрақты колоратурасы Леопольд Тучек және Линдтің Виелка роліне алмастырушысы ән айтып жүрді. Соңғысы рөлге құқылы деп санады; Мейербирді опера үйінің интенданты Карл Теодор фон Кюстнер қабылдамады және ол Тучекке берілді. Линд жағдайды сыпайы қабылдады және сегіз күннен кейін, 15 желтоқсанда Берлинге жеңіске жету үшін дебют жасады. Осы аралықта "Фельдлагердің" сәл табысты болуы үшін ішінара Тучек кінәланды, ал опера бес қойылымнан кейін алынып тасталды. Линдтің Берлиндегі Норма роліне қол жеткізген табысы жаңа келісімшартқа қол қойып, ақыры қаңтар айының басында "Виелка" әнін орындады. Шюльцтің Линдтің өмірбаянына сәйкес, бұл жетістік соншалықты зор болды, "Дженнидің Фельдлагерде екінші рет пайда болатыны туралы хабарланған кезде, билеттерге сұраныс соншалықты болды, бұл менеджер кіру бағасын көтерді. Опера қайта-қайта қайталанды. Театр екі-үш рет толып, төрт адам хаттарға жауап беріп, билеттерді тапсырумен айналысатын". 1844 жылы 7 желтоқсанда Берлин Хофопперінде ашылғаннан кейін, Шлезиядағы Ein Feldlager 1891 жылға дейін осы қалада тұрақты түрде берілді, бірақ ол басқа қалаларға экспорттау үшін ешқашан қарастырылмаған. Бұл оның Пруссия корольдік отбасын дәріптейтін шығарма екендігіне байланысты, бұл оны Берлин аудиториясына, әсіресе мемлекеттік жағдайда, бірақ басқа еуропалық астаналарға немесе тіпті басқа неміс қалаларына өте қолайлы етті.

Виелка

Вена театрының директоры Франц Покорный Дженни Линдпен бірге Фельдлагер қойылымын жасауға рұқсат сұрады. Бұл Гогенцоллерндер мен Габсбургтер династияларының арасындағы тарихи бәсекелестікке байланысты проблема туды. Сондықтан либреттоны алдымен Релльстаб, кейіннен Бёрх Пфайффер қайта жазды. Жаңа нұсқада Виелка король герцог, ал Салдорф генерал болды. Алғашқы екі актісі Фельдлагерге ұқсас болса, соңғы акті граф Аубицтің замогында орналасқан және сюжеті мүлдем басқаша. Бұл оқиғада кейіп өзгеру, қате сәйкестендірулер және герцогтің өміріне жасалған шабуылдар бар, олардың бірінде Виелка оқ ұстап алады және өлтіріледі. Соңғы ариясында ол көктегі көріністі көреді. Бұл нұсқаның премьерасы 18 ақпанда Венада өтті. Линд төртінші спектакльде Виелканың рөлін сомдады.

Қабылдау

Фельдлагер Мейербиердің төрт үлкен бес актілік операсының біріншісі мен соңғы екеуінің ортасында келді. Бұл оның 30 жылдай уақыттан бері "Сингспиль" атты шығармасын құрастыруға жасаған алғашқы әрекеті еді. Онда, әсіресе бірінші және үшінші актілерде, жеңіл композиторлардың, әсіресе Аубер мен Флотовтың ықпалын көруге болады. Бірақ екінші актінің көп бөлігі, әсіресе финалы, үлкен опералардың таза Мейербирі. Тіпті үш рет шерудің Вильгельм Теллдің кантондық жиынын еске түсіретіні де айтылған. Мейербирге осыған ұқсас идея бірнеше жыл бұрын келді, ол кезде алдымен мысырлықтар, содан кейін крестоносцы сахнаға кіріп, финалда I акт Il crociato in Egitto. Операның ең үлкен хиттері - үшінші актіде екі флейтамен Джени Линдтің әуесі және әйгілі үштік маршы бар екінші актідің финалы. Бұл шығарма Берлинде 67 рет қойылды, соңғысы 1891 жылы. Дженни Линд кеткеннен кейін, Тучек рөлін қайтадан алды, оның ізімен көптеген басқа маңызды примадонналар, соның ішінде Паулин Лука.

Солтүстік жұлдызы

Опера 1854 жылы L'étoile du nord (q. v.) деп өзгертілді.

Жазбалар

Vielka 1980-ші жылдары Берлинде қайта жаңғыртылды, оның қайта жаңғыруының жазбасы Meyerbeer Fan Club-дан қол жетімді.