Кіріспе
Кескінді сақтау немесе беру форматы, онда әрбір жол тізбектеп оқылады. Прогрессивті сканерлеу (сонымен қатар интерлескесіз сканерлеу деп аталады) – жылжымалы кескіндерді көрсету, сақтау немесе беру форматы, онда әрбір кадрдың барлық жолдары ретімен салынады. Бұл дәстүрлі аналогтық теледидар жүйелерінде қолданылатын араластырылған бейнеден (интерлейс) өзгеше, онда әрбір кадрдың жекелеген жолдары, содан кейін жұп жолдары кезекпен салынады (әр кескін бейне өрісі деп аталады), нәтижесінде бейне жасау үшін нақты кадрлардың жартысы ғана қолданылады. Бұл жүйе бастапқыда 1936 жылы Ұлыбританиядағы Александра сарайынан 240 жолды теледидар хабарларын тарату кезінде «тізбекті сканерлеу» деп аталды. Ол сондай-ақ 1920 жылдары Бердтің 30 жолды эксперименттік хабарларын таратуда қолданылды. Прогрессивті сканерлеу 21-ші ғасырдың басынан бастап компьютерлік мониторларда кеңінен қолданыла бастады.
Progressive scanning (alternatively referred to as noninterlaced scanning) is a format of displaying, storing, or transmitting moving images in which all the lines of each frame are drawn in sequence. This is in contrast to interlaced video used in traditional analog television systems where only the odd lines, then the even lines of each frame (each image called a video field) are drawn alternately, so that only half the number of actual image frames are used to produce video. The system was originally known as "sequential scanning" when it was used in the Baird 240 line television transmissions from Alexandra Palace, United Kingdom in 1936. It was also used in Baird's experimental transmissions using 30 lines in the 1920s. Progressive scanning became universally used in computer screens beginning in the early 21st century.
Интерлайн твиттер
Бұл анимация прогрессивті сканерлеуді интерлейс сканерлеумен салыстырады және интерлейспен байланысты интерлайндық «твиттер» эффектісін көрсетеді. Сол жақта екі прогрессивті сканерленген сурет бар. Ортасында – екі интерлейс сурет, ал оң жақта – екі сурет, жоғарыда бастапқы ажыратымдылық, ал төменде кеңістіктік антиалиазинг қолданған ажыратымдылық көрсетілген. Интерлейс суреттері прогрессивті суреттерге қарағанда екі есе аз өткізу қабілетін пайдаланады. Ортадағы суреттер сол жақтағы суреттердің пиксельдерін дәл көшіреді, бірақ интерлейс әсерінен бөлшектердің «твиттер» эффектісі пайда болады. Нағыз интерлейс видео бұл бөлшектерді бұрмалап, «твиттер» эффектісін болдырмайды, бірақ төменгі қатардағы суреттерде көрініп тұрғандай, мұндай жұмсарту (немесе антиалиазинг) суреттің айқындығына әсер етеді. Төменгі оң жақтағы суретте көрсетілген сызық еселегіш ортадағы бұрын интерлейс болған суретті сол жақтағы жоғарыдағы прогрессивті суреттің толық сапасына қайтаруға мүмкін емес. Ескерту: Жаңарту жиілігі үш есеге төмендетілгендіктен және ажыратымдылық әдеттегі интерлейс видеодан кем болғандықтан, симуляцияланған интерлейс бөліктеріндегі жалтырау және осы мысалдардағы қара сызықтардың көрінуі күшейтілген. Сонымен қатар, жоғарыдағы суреттер интерлейс сканерлеуді қолдамайтын мониторда, мысалы, компьютер мониторында немесе ЖКТ немесе плазмалық теледидарда, интерлейс суреттері прогрессивті суреттермен бірдей режимде көрсетілген.
Сақтау немесе жіберу кезінде пайдалану
Прогрессивті сканерлеу фильмге негізделген материалды сканерлеу және DVD-де сақтау үшін қолданылады, мысалы, 480p24 немесе 576p25 форматтарында. Прогрессивті сканерлеу 1990-шы жылдардың басында HDTV техникалық стандартына Grand Alliance енгізген. АҚШ-та HDTV арқылы берілетін барлық фильмдер прогрессивті сканерлеумен таратылуы тиіс болды. Егер сигнал өріліп жіберілсе де, HDTV оны прогрессивті сканерлеуге түрлендіреді.
Теледидарларда, бейнепроекторларда және мониторларда қолдану
Прогрессивті сканерлеу көпшілік катодты сәулелі түтік (CRT) компьютерлік мониторларда, барлық ЖКД компьютерлік мониторларда және HDTV-нің көпшілігінде қолданылады, өйткені дисплейдің ажыратымдылығы табиғатынан прогрессивті болып келеді. Басқа CRT типтес дисплейлер, мысалы SDTV-лер, толық тік ажыратымдылыққа жету үшін интерлейсті пайдалануға мәжбүр болды, бірақ тік ажыратымдылықты екі есеге азайту бағасына прогрессивті бейнені көрсетуге мүмкіндік берді. HDTV кең таралғанға дейін, кейбір теледидарлар мен бейнепроекторлар бір немесе бірнеше толық ажыратымдылықтағы прогрессивті сканерлеу кірістерімен шығарылды, бұл дисплейлерге PALPlus, прогрессивті сканерлеу DVD ойнатқыштары және белгілі бір бейне ойын консольдары сияқты форматтарды пайдалануға мүмкіндік берді. HDTV-лер 480p және 720p прогрессивті сканерленген ажыратымдылықтарды қолдайды. 1080p дисплейлері әдетте, салыстырмалы түрде төменгі ажыратымдылықтағы HDTV модельдерінен қымбат. 2010 жылдары тұтынушылар нарығында UHD теледидарлары пайда болды, олар да прогрессивті ажыратымдылықты қолданады, бірақ көбінесе тыйым салатын бағамен сатылды (4k HDTV) немесе әлі де прототиптік сатысында болды (8k HDTV). 4k HDTV-нің бағасы төмендеп, қолжетімді болды, бұл тұтынушылар арасында олардың таралуын арттырды. Компьютерлік мониторлар тіпті жоғары ажыратымдылықты қолдана алады. Прогрессивті сканерлеудің кемшілігі – ол бірдей кадр мөлшері мен тік жаңарту жылдамдығына ие интерлейстік бейнеге қарағанда жоғары өткізу қабілетін талап етеді. Осы себепті 1080p телеэфирде қолданылмайды. Интерлейстің бастапқыда не үшін қолданылғаны туралы түсіндіру үшін интерлейстік бейнеге қараңыз. Интерлейстік бейнені прогрессивті форматқа түрлендірудің негіздері мен артықшылықтары мен кемшіліктері туралы толық түсіндіру үшін деинтерлейстікке қараңыз.
Артықшылықтар
Прогрессивті сканерлеудің басты артықшылығы – қозғалыс тегіс әрі шынайы көрінеді. Сол сызық жылдамдығына ие интерлейс видеосында болатын визуалды бұрмалаушылықтардың (мысалы, интерлайн твиттер) болмауы. Фреймдерде араласу артефакттары жоқ, оларды фотосурет ретінде қолдануға болады. Прогрессивті сканерлеу кезінде қасақана бұрмалау (кейде антиалиазинг деп аталады) енгізудің қажеті жоқ, бұл сызық аралық штрихтарды және көзге түсетін жалықтыруды азайтады. Көптеген медиа мазмұндарында, мысалы DVD фильмдер мен бейне ойындарда, интерлайн твиттерді басу үшін видео авторлық процесі кезінде бұрмалау қолданылады, осылайша интерлейс дисплейлерінде ойнатылғанда олардың көрінісі жақсарады. Салдарынан, видео прогрессивті түрде қарастырылғанда бастапқы видеоның айқындығын қалпына келтіру мүмкін емес. Пайдаланушыға ыңғайлы шешім – дисплей аппараттық құралдары мен бейне ойындарда видеоны қалауынша бұрмалау немесе бастапқы айқындығын сақтау опцияларының болуы. Бұл көрерменге интерлейс және прогрессивті дисплейлердің екеуімен де қалаған кескіннің айқындығына қол жеткізуге мүмкіндік береді. Мұндай мүмкіндікке ие бейне ойындардың мысалы – Melee нұсқасынан басталатын Super Smash Bros. сериясы, онда "Deflicker" опциясы бар. Ең жақсысы, интерлейс дисплейде ойнағанда интерлайн твиттерді азайту үшін бұл опцияны қосу керек, ал прогрессивті дисплейде ойнағанда максималды кескіннің айқындығы үшін өшіру керек. Прогрессивті сканерлеу, сонымен қатар, 1080p HDTV-де көрсету үшін 480p-ті жоғарырақ ажыратымдылыққа түрлендіру сияқты, оның интерлейс аналогына қарағанда жоғарырақ ажыратымдылыққа масштабтау үшін айқын және жылдам нәтижелер ұсынады. CRT технологиясын қолданбайтын HDTV-лер интерлейс видеоны тікелей көрсетуге қабілетсіз, сондықтан оны масштабтап көрсету алдында деинтерлейс ету қажет. Деинтерлейс ету кезінде көзге көрінетін бұрмалаушылықтар және/немесе видео көзі мен дисплей құрылғысы арасындағы кірістің кешігуі пайда болуы мүмкін.