Кіріспе

Шотландияның статистикалық есептері - бұл Шотландияның 18-19 ғасырлардағы өмірін қамтитын, тақырып бойынша әртүрлі уақытта жарық көрген, бірақ тақырып бойынша байланысты деректі басылымдар сериясы. Шотландияның ескі (немесе алғашқы) статистикалық есебі 1791 және 1799 жылдар аралығында Ulbster-дің сэр Джон Синклер жариялады. Шотландияның жаңа (немесе екінші) статистикалық есебі 1834 және 1845 жылдар аралығында Шотландия шіркеуінің Бас Ассамблеясының қамқорлығымен жарияланды. Шотландияның алғашқы екі статистикалық есебі - ауыл шаруашылығы және өнеркәсіптік революциялар кезеңіндегі өмірдің ең үздік еуропалық қазіргі жазбалары. Шотландияның үшінші статистикалық есебі 1951-1992 жылдар аралығында жарияланды.

Алғашқы әрекеттері

Шотландияның географиясы, халқы мен экономикасының нақты суретін алуға тырысу 1620 және 1630 жылдары Шотландия шіркеуінің 900-ге жуық діни қызметкерлерінің желісін пайдалану арқылы жасалды. Уақыт пен қаражат, сондай-ақ Азамат соғыстарының қиын-қыстау кезеңдері шектеулі нәтижелерге әкелді.

Сэр Роберт Сиббальд (1684 - 1690 жылдар)

Алайда Шотландияның корольдік географы сэр Роберт Сиббалд бұл мәселені 1684 және 1690-шы жылдардың басында алға тартты. Сэр Роберт шіркеу қызметшілеріне "Жалпы сұрақтар" таратты, бірақ бұл да Ұлы революцияның тұрақсыз уақыты болды және, алға жылжуға қарамастан, нәтижелер ұлттың өте толық емес бейнесін берді.

Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясы (17201755)

Бас Ассамблея "Шотландияның географиялық сипаттамасын" ұсынды және 1720 және 1744 жылдар аралығында, тағы да ел үшін қиын кезеңдерде, соңғысы Бони Принс Чарлидің басшылығымен Якобиттік көтеріліске қатысты. Дегенмен, 1743 жылы Бас Ассамблеяның модераторы, Рев Роберт Уоллес, жесірлер мен діни қызметкерлердің жетімдерін қолдау схемасын қалай жасау керектігін анықтауға бағытталған сұрақнамаларды таратуды ұйымдастырды. Бұл еңбек актуариялық әдістерді дамытуға көмектесті және кейіннен жұмыс істеген министрлердің жесірлері мен жетімдері үшін қоғамның қатысуын түсіндіреді. 1755 жылы Александр Вебстер Шотландияның халық санағын жүргізді, ол белгілі бір дәрежеде Уоллестің жұмысына негізделген.

Сэр Джеймс Стюарт (1767) және Дэвид Эрскин (1781)

1767 жылы сэр Джеймс Денхам Стюарт өзінің "Экономика принциптерін зерттеу" атты еңбегінде ұлттық зерттеуді ұсынды, ал 1781 жылы оны Бухан графы Дэвид Эрскин қабылдады. Алайда 1792 жылы бұл жобаны Ulbster-дің сэр Джон Синклерінің жұмысы басып алды.

Шотландияның екінші (жаңа) статистикалық есебі

Жоғарыда айтылғандай, Шотландияның статистикалық мәліметтерін дұрыс жинауға арналған алғашқы әрекеттер діни қызметкерлердің жесірлері мен жетімдерін асырау шараларымен байланысты болды. 1832 жылы Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясының батасымен діни қызметкерлердің ұлдары мен қыздары қоғамының комитеті сэр Джонның жұмысын одан әрі жалғастырды. Ол қазіргі заманғы (әр округтің картасын қоса алғанда) болуы керек және жергілікті дәрігерлер мен мектеп мұғалімдерінің мамандандырылған білімдеріне сүйенуі керек еді. Ол жаңа статистикалық есеп шығаруды емес, жоғарыда аталған революциялардың тез өзгерген жаңа елдің статистикалық есебін шығаруды мақсат етті. Алайда, ол "Ескі статистикалық есептің" баласы болды. Шынында да, доктор Джон Робертсон, Камбуслангтың жаңа есептік жазбасына жауапты министр, ескі есептің жазушысының бұрынғы көмекшісі болды.