Кіріспе

Шотланд жазушысы, 1825–1894

Роберт Майкл Баллантайн (24 сәуір 1825 – 8 ақпан 1894) – жасөспірімдерге арналған шығармалардың шотланд жазушысы, ол жүзден астам кітап жазған. Ол сонымен қатар шебер суретші болды: ол суреттерінің бір бөлігін Шотландия Корольдік академиясында көрсететін.

Ерте өмір

Баллантайн 1825 жылғы 24 сәуірде Эдинбургте, он баланың тоғызыншысы және Александр Томсон Баллантайнның (1776–1847) және оның әйелі Энннің (1786–1855) кіші ұлы ретінде дүниеге келді. Александр отбасылық "Баллантайн & Co" фирмасында газет редакторы және баспагер болды, ал Роберттің інісі Джеймс Баллантайн (1772–1833) шотланд жазушысы сэр Уолтер Скотттың баспагері болды. 1832–33 жылдары отбасы Эдинбургтің солтүстік жаңа ауданындағы 20 Феттс Роу мекенжайында тұрғандығы белгілі. 1825 жылғы Ұлыбританиядағы банктік дағдарыс келесі жылы £130,000 қарызбен "Баллантайн" баспа бизнесінің құлауына әкелді, бұл отбасының әл-ауқатын төмендетті. Баллантайн 16 жасында Канадаға кетіп, "Хадсон шығанағы компаниясында" бес жыл жұмыс істеді. Ол жергілікті халықтармен және үндістермен тері саудасы жасады, бұл оған каноэмен және санамен қазіргі Манитоба, Онтарио және Квебек провинцияларының аймақтарына саяхаттауды қажет етті. Осы тәжірибелер оның 1856 жылғы "Жас тері саудагерлері" романының негізін құрады. Сол кездегі отбасын және үйін сағыну сезімі оны анасына хат жаза бастауға итермеледі. Баллантайн 1893 жылғы "Кітап жасаудағы жеке естеліктер" автобиографиялық еңбегінде: "Мен осы ұзақ хаттар жазу арқасында композиция жазудағы шағын мүмкіндіктерімді дамыттым деп есептеймін" деп еске алды.

Жазушылық мансап

1847 жылы Баллантайн Шотландияға оралғанда әкесінің қайтыс болғанын білді. Келесі жылы ол өзінің алғашқы кітабын жариялады – «Гудзон шығанағы: немесе Солтүстік Американың жабайы далаларындағы өмір», содан кейін біраз уақыт «Месс Констебл» баспагерлерінің қызметінде жұмыс істеді. 1856 жылы ол әдеби мансабына толыққандай көңіл бөлгені үшін бизнестен бас тартып, оның есімі ең көп танымал болған жастарға арналған оқиғалар сериясын бастады. «Жас тері саудагерлері» (1856), «Коралл аралы» (1857), «Мұз әлемі» (1859), «Унгава: Эскимостер елі туралы әңгіме» (1857), «Ит Крузо» (1860), «Маяк» (1865), «Қырандармен күрес» (1866), «Теменде» (1868), «Қақтығыстар қаласы» (1874), «Батыл Эрлинг» (1869), «Жерленуші мен жабайы» (1877) және тағы 100-ден астам кітаптары тұрақты түрде жарық көрді. Оның қағидасы – өзі сипаттаған оқиғаларға қатысты жеке тәжірибесіне мүмкіндігінше жақын болған материалдарды пайдалану. «Горилла аулаушылар. Африканың жабайы далалары туралы әңгіме» (1861) «Коралл аралы» романымен үш кейіпкерді бөліседі: Джек Мартин, Ральф Ровер және Питеркин Гей. Баллантайн бұл туындысында сол жылдың басында жарық көрген Пол дю Шайлудың «Экваториалдық Гвинеядағы саяхаттары» еңбегіне сүйенді. «Коралл аралы» – Баллантайнның бүгінгі күнге дейін оқылып, есте сақталып жүрген романдарының ең танымал туындысы. Алайда, осы кітапта жасаған бір қателігі – кокос жаңғағының қалыңдығын дұрыс көрсетпегендігі үшін, ол өзінің тақырыбын бірінші қолынан зерттеуге тырысты. Мысалы, «Маяк» романын жазу алдында ол Белл-Рок маяғының күзетшілерімен бірге тұрды, ал «Теменде» романы үшін зерттеу жұмыстарын жүргізген кезде Корнуоллдағы қалайы кеншілерімен бірге уақыт өткізді. 1866 жылы Баллантайн Джейн Грантқа (шамамен 1845 – шамамен 1924) үйленді, олардың үш ұлы мен үш қызы болды.

Кейінгі өмір және өлім

Баллантайн өмірінің соңғы жылдарын Лондонның Харроу қаласында өткізді, кейін денсаулығына байланысты Италияға көшті, мүмкін, анықталмаған Меньер ауруына шалдыққан. Ол 1894 жылдың 8 ақпанында Римде қайтыс болды және сол жердегі протестант зиратына жерленді.