Кіріспе
Шотландтық жеке қызметші және королева Викторияның сүйікті адамы
Королева Викторияның жеке қызметшісі
Queen Victoria's personal attendant
Джон Браун (8 желтоқсан 1826 – 27 наурыз 1883) – көп жылдар бойы принц Альберт үшін гилли (аңшының көмекшісі) болып жұмыс істегеннен кейін королева Викторияның жеке қызметшісі және сүйікті адамы болды. Ол көптеген адамдар (королеваны қоса) өзінің қабілеті мен серіктестігі үшін құрметтеді, ал басқалары (әсіресе оның ұлы және мұрагері, болашақ Эдуард VII, королеваның қалған балалары, министрлер және сарай қызметкерлері) оның ықпалы мен еркін мінезі үшін наразылық білдірді. Оның Викториямен қарым-қатынасының нақты мәні замандастары арасында көп пікір тудырды.
Ерте өмір
Браун 1826 жылдың 8 желтоқсанында Абердинширдегі Кратиэнард, Кратие және Бреймарда Маргарет Лейз бен Джон Браун отбасында дүниеге келді. Ол 1848 жылдың ақпанында патшайым Виктория мен принц Альберт жалдаған, ал 1851 жылдың қарашасында толығымен сатып алған Балморал сарайында сыртқы қызметші (шотландиялық гилли) болып жұмыс істеді. Браунның бірнеше кіші інісі мен әпкесі болды, олардың үшеуі де патшалық қызметке қабылданды. Оның інісі Арчибальд Андерсон "Арчи" Браун, Джоннан 15 жас кіші, соңынан Викторияның кіші ұлы, Альбани герцогы принц Леопольдтың жеке қызметшісі болды.
Өлім
Екі күннен кейін, эризипела ауруына шалдыққан Джон Браун, патшайымға қызмет ете алмай, соңғы он сегіз жылдағы алғашқы рет патшайымға бармай қалғаннан кейін, 1883 жылдың 27 наурызында Виндзор сарайында 56 жасында қайтыс болды және оның ата-анасымен және көптеген туыстарының қабіріне жақын, Кратхи Киркиярдта жерленді. Оның қабір тасына жазылған жазу оның патшайыммен байланысын көрсетеді: "Бұл тас 34 жыл бойы қызмет еткен, патшайым Викторияның адал және сенімді жеке күзетшісі және жақын досы Джон Браунды құрметпен және алғыспен еске алу үшін орнатылды. 8 желтоқсан 1826 жылы Кратхиенэйрдта туған, 27 наурыз 1883 жылы Виндзор сарайында қайтыс болды. Сенімділігіңе сенген дос, / жағдайлардың нәтижесінде саған сыйланған дос – Құдайдың өзінің сыйы еді. Жақсы және адал қызметші, сен аз нәрсенің үстінде адал болдың, енді көп нәрсенің үстіне сені тағайындаймын. Тәңірдің қуанышына кір. Ол ең жақсы, ең адал жүрек болды", - деп жазды королева Виктория Браунның қарындасы, Джесси Макхарди Браунға. Британ ақыны Альфред Теннисонға, Браунның қабір тасы үшін өлең жазуды тапсырған хатында Виктория адал қызметшісін мақтап былай деді: "Оның ойы тек мен үшін, менің әл-ауқатым, жайлылығым, қауіпсіздігім және бақытым үшін болды. Батыл, өзімшіл емес, мүлдем мүддесін ойламайтын, ең жоғары деңгейде сақтықпен, шындықты қорқынышсыз айтатын және дұрыс деп ойласа, жағымды болмаса да, ойын айтатын. Менің күнделікті өмірімнің қуанышы кетті – бос кеңістік қорқынышты – шығын өтелмейді! Королева Виктория Браунның қайтысынан кейін көп ұзамай Эдгар Боемнан оның толық мөлшеріндегі мүсінін жасауды тапсырды. Жазуда: "Қызметшіден артық дос". Адал. Шыншыл. Батыл. Міндетке деген құлшыныс, тіпті қабірге дейін. Викторияның ұлы таққа отырғанда мүсінді көзге түспейтін жерге көшірді. Виктория Браун үшін жасаған мүсіндері мен жеке естеліктері оның ұлы Эдуард VII-нің бұйрығымен жойылды, ол Браунмен жиі келіспейтін және одан наразы болған еді.
text="This stone is erected in affectionate and grateful remembrance of John Brown the devoted and faithful personal attendant and beloved friend of Queen Victoria in whose service he had been for 34 years. Born at Crathienaird 8th Decr. 1826 died at Windsor Castle 27th March 1883. That Friend on whose fidelity you count/that Friend given to you by circumstances/over which you have no control/was God’s own gift. Well done good and faithful servant/Thou hast been faithful over a few things,/I will make thee ruler over many things/Enter thou into the joy of the Lord." "He was the best, truest heart that ever beat," Queen Victoria wrote to Brown's sister in law, Jessie McHardy Brown. In a letter to the British poet Alfred Tennyson, from whom she commissioned lines for Brown's tombstone, Victoria eulogised her faithful servant:He had no thought but for me, my welfare, my comfort, my safety, my happiness. Courageous, unselfish, totally disinterested, discreet to the highest degree, speaking the truth fearlessly and telling me what he thought and considered to be "just and right," without flattery and without saying what would be pleasing if he did not think it right. . The comfort of my daily life is gone—the void is terrible—the loss is irreparable! Queen Victoria commissioned a life sized statue of Brown by Edgar Boehm shortly after his death. The inscription read: Friend more than Servant. Loyal. Truthful. Brave. Self less than Duty, even to the Grave. When Victoria's son succeeded to the throne he had the statue moved to a less conspicuous site. The statues and private memorials that Victoria had created for Brown were destroyed on the orders of her son, Edward VII, with whom Brown had often clashed and who resented Brown.
Танымал мәдениетте
Гордон МакЛеод Джон Браунды «Ұлы Виктория» (1937), «Алпыс даңқты жыл» (1938) және «Премьер-министр» (1941) фильмдерінде сомдады. Герхард Биенерт Джон Браунды «Ом Крюгер» (1941) фильмінде сомдады. 1950 жылғы «The Mudlark» фильмінде Виндзор сарайында Джон Браунды Финли Кьюри ойнайды. Уильям Дайсарт Джон Браунды «Эдвард жетінші» (1975) телесериалында сомдады. 1997 жылғы «Миссис Браун» фильмі Джон Браунның көркем әңгімесі болып табылады. Сэр Билли Коннолли Браунды, ал Джуди Денч королева Виктория рөлін сомдайды.