Кіріспе

Оңтүстік Америкадағы тәуелсіздік соғысындағы ерлік Анд тауларының (lang es) аргентиналық және чилилік тәуелсіздік соғысындағы ең маңызды ерліктердің бірі болды. Бұл соғыста аргентиналық сарбаздар мен чилилік жер аударылғандардың біріккен әскері Чилиге басып кірді. Генерал Хосе де Сан Мартин басқарған және 1817 жылы қаңтарда Аргентинаның Куйо провинциясының бөлігі болған Мендосадан шыққан армияның сәтті өтуі 21 күнді алды. Орташа 3000 м биіктікті басқаруға тура келген бұл жетістік Аннибалдың немесе Наполеонның Альп тауларын кесіп өтуімен салыстырылды және ол әлемдік әскери тарихындағы ең үлкені болып саналады.

Өмірбаян

Анд тауларын кесіп өту генерал Хосе де Сан Мартиннің Перу вице-корольдігінің Лима қаласындағы роялистік күштерді жеңу және испандық-америкалық тәуелсіздік қозғалыстарын қамтамасыз ету стратегиясының басты қадамы болды. Кесіп өту идеясы Оңтүстік Американың тәуелсіздігін іздеген құпия ложалар тарапынан әзірленген және Томас Мейтленд жасаған Мейтленд жоспарының бір бөлігі болған. Сан-Мартин бұл туралы Оңтүстік Америкаға кемемен жүзуден бұрын, Британияда болған қысқа уақытында білген. Жоғарғы Перудегі Лиманың роялистер бекінісіне шабуыл жасаудың қиындығын түсінгеннен кейін, ол осындай жоспармен жүруге шешім қабылдады. Чилидің генерал-капитандығы 1810 жылы губернаторды алып тастап, оны Бірінші үкімет хунтасымен алмастырды, бұл Чили тарихының Патрия Виджа деп аталатын кезеңін бастады. Алайда, олар 1814 жылы Ранкагуа шайқасында жеңіледі, ал Реконкиста Чили қайтадан роялистердің бекінісіне айналады. Бернардо О'Хиггинс және басқа да чилилік басшылар жаңа роялистік үкімет кезінде Мендосаға қашып кетті, бұл О'Хиггинстің Аргентинаның сарбаздарымен қатар Анд армиясының құрамына кіруіне әкелді.

Әскерлер мен жабдықтар

Мендоса қаласы осы уақыт аралығында пре-кестенің кезінде факторлық штаб-пәтер болды. Мендоса тұрғындары оқ-дәрі мен оқ-дәрі жасап, өз әскерлеріне көмек көрсетті. Олар сондай-ақ оқ жасауды да үйренді. Әскердің негізгі тағамдары - вальдивиано деп аталатын жергілікті тағамдар. Ол құрғақ ет немесе шарки, кесіндіге кесілген шикі пияз, картоп және қайнаған сумен дайындалады. Олар азық-түлікті жауынгерлерге апарып беріп отырды. Бұл сарбаздар қырық тонна шарки, жүгері торттары, ет, түнгі суыққа қарсы бренди, ашкөздікке қарсы сарымсақ пен пияз, қалған науқанға арналған 4000-нан астам ірі қара мал, сонымен қатар ірімшік пен ром тасымалдайтын.

Өту

1817 жылы 19 қаңтарда таңертең Сан-Мартин өзінің әскерімен Ел Плумерильо лагерінен шығып, Анд таулары арқылы сапарға шықты. Сан-Мартин 4000 адаммен өтіп, олардың үштен бірін жоғалтты. Көмекшілердің саны 1200 - ге жетті. Өту үшін Сан-Мартин өз әскерін екі бөлімге бөлді: Лос-Патос асуы арқылы өтетін негізгі бөлімді Сан-Мартин, Мигель Эстанслао Солер және Бернардо О'Хиггинс басқарды. Оңтүстіктегі Успалата арқылы сапар шеккен екінші әскерді Хуан Грегорио де Лас-Херас басқарды. Сол кезде роялистер Сан-Мартин әскерінен қашу үшін солтүстікке қарай өрлеп кетті, бірақ роялистердің басшысы 1500 адаммен Сантьяго маңындағы Чакабуко деген аңғарға қарай өрлей бастады. Осылайша Чакабуко шайқасы басталды.

Мұра

2010 жылы Аргентина мен Чилидің әскерлері Революцияның 200 жылдығын атап өту кезінде өткелді қайта жасады.