Кіріспе

Born (мағынасы: бұлақ немесе фонтан, French) - Шығыс Люксембургтегі Момпах коммунасындағы Сауэр өзенінің бойындағы ауыл. Ол N10 жолында, Эхтернахтан оңтүстікке және Вассербиллигтен солтүстікке қарай орналасқан. Е44 автожолынан Люксембург қаласынан Трирге дейін 5 минуттық көлікпен қашықтықта орналасқан бұл қала жағалауда жаяу жүріп, велосипедпен немесе балық аулайтын туристер мен күндізгі саяхатшылар арасында танымал. 2024 жылы Борн қаласының тұрғындары 411 адам. Люксембургтің жалғыз сидр өндіруші компаниясы - Рамборн Борнда орналасқан.

Тарих

Б.з.д. 54 жылы римдіктер бірнеше жүз жыл бойы осы аймақта өмір сүрген галлалық тайпа - Тревериді жеңді. Римдіктер жақын маңдағы Трир немесе Аугуста Треверорумда, гүлденген аймақтық астанада берік орнығып, сонымен қатар Мозель және Сауэр аңғарларында, әсіресе Вассербиллигте (Билиак), Рим жолындағы Сауэрден өтетін көпір Трирден Реймске (Сивитас Реморм) және Эхтернах, Арлоннан (Ороланум) Битбургке (Викус Беда) баратын көпір. Үшінші ғасырдың ортасынан бастап римдіктер бірнеше рет шабуылға ұшыраса да, шамамен 450 жылға дейін осы аймақта өз ықпалын сақтап қалды. Шалғайдағы бау-бақшалар мен жүзімдіктерде ғана емес, сондай-ақ Сур аңғарындағы римдік қабір тастары мен ескерткіштерде да Галло-рим өркениетінің айғақтары мол. Римдіктердің қираған үйлері Борннан алыс емес жердегі Пафебергте де табылған. Борд орналасқан жер 8 ғасырда Эхтернах аббатшылығының билігіне кірген, бірақ 1286 жылға дейін нақты аталмаған. Қауым шіркеуі 1856 жылы салынған, ал Борн қамалы 18 ғасырдың басында салынған, бірақ бұл жерде әлдеқайда ескі ғимараттардың қалдықтары және 13 ғасырға дейінгі сілтемелер бар. Қамал бастапқыда Хатштейн, Фауст д'Ашафенбург және де Вильер отбасыларының мүшелерінен тұратын Борн иелеріне тиесілі болған. Принс-Генри темір жолы Эхтернахтан Вассербиллигке дейін (Борн арқылы) 1874 жылы ашылды және 1963 жылға дейін қызмет етті. Ескі жол қазір велосипедпен жүретін жолға айналдырылды.

География және климат

Born, биіктігі , Роспорт пен Вассербиллиг арасында Сауэр өзенінің шығыс жағалауында орналасқан, ол Люксембург пен Германияның Рейнланд-Пфальц аймағының шекарасын құрайды. Моерсдорф Борнның оңтүстігінде, Германияның Метздорф ауылының қарама-қарсысында орналасқан. Өзеннің екі жағындағы тік төбелер биіктігі шамамен 15 метрге жетеді және негізінен мал жайылымдары, жеміс-жидек бақтары мен орман шаруашылығы үшін қолданылады. Борн өзенінің солтүстік-шығыс батысқа қарай бағытталуын ескере отырып, бұл қауым Сауэрдің бойындағы көптеген ауылдардан айырмашылығы, көбінесе төбелердің көлеңкесінде жатқандықтан, ұзақ уақыт күн сәулесі түседі. Жазғы температураның орташа мөлшері 18 °C (64 °F), бірақ жиі 30 °C (86 °F) және одан да жоғары. Жауын-шашын мөлшері орташа. Қыста кейде аздап қар жауады. Кейде Сауэр өзенінің жағалауы суға толады, ауылдың өзінде су басу мүмкіндігі бар.

Жергілікті қызмет

Born автобусы әр жарты сағатта бір рет автобуспен Wasserbillig Echternach автобус бағытымен қызмет көрсетеді. Вассербиллигтен Люксембург пен Трирге пойыздар жүреді. Борн-хас өзен жағасындағы үлкен кемпинг, сондай-ақ екі қонақ үй мен мейрамхана. Вассербиллигте бірнеше ірі супермаркеттер мен дүкендер бар, бірақ Роспортта және өзеннің арғы жағындағы Лангсюр деген неміс ауылында кішігірім дүкендер де бар. Жаңа бастауыш мектеп 2004 жылы ашылды. Көп мақсатты орталық концерттер, көрмелер және жергілікті іс-шаралар үшін қолданылады.

Туризм

Борн - өзен жағалауындағы курорт, оны люксембургтіктер де, шетелдік туристер де, соның ішінде Германия мен Нидерландыдан да келеді. Сауэр өзенінің бойындағы велосипед жолы Мозель аңғары, Трир және Эхтернахқа жетеді. Сондай-ақ, бұл жерде айналадағы төбелерден көрініс беретін жолдар бар. Жылдың барлық мезгілінде Сауэр өзенінің жағалауында балық аулау болып тұрады. Жаз айларында қалада бірнеше ауылдық тойлар, грильдер және қола оркестрлер концерттері өтеді.