Кіріспе

Джон Страчан (1875-1958) - шотландтық фермер және дәстүрлі әнші, "Ботти балладалар" әнін, оның ішінде атақты "Бала балладаларының" бірнеше ескі және ықпалды нұсқаларын да орындаған. Оның дәстүрлі әндердің үлкен репертуары болды, оны Джеймс Мэдисон Карпентер, Алан Ломакс және Хамиш Хендерсон сияқтылар жазды.

Өмірбаян

Джон Страчан Абердинширдегі Сент-Кетеринс маңындағы Кричи фермасында дүниеге келген. Оның әкесі жылқы саудасымен байлық құрап, ферманы жалға алған. 1886 жылдан бастап Джон Абердиндегі Роберт Гордон колледжінде интернатта оқыды. 1888 жылы ол әкесімен Тарвестегі Крейгиге көшіп келді. 1895 жылы ол Кричиге қайта оралды, ол 1897 жылы өзінің жеке фермасына айналды. Ол әлі жалға алынған, бірақ 1918 жылы сатып алған. 1939 жылы ол бес ферма иелігіне ие болды. Ол "Турриф" ауыл шаруашылығы қауымдастығының президенті болды. Ол Кричиде қайтыс болды.

Дәстүрдің иесі

Джон Стрекан "дәстүрдің иесі" болды. Ол Дәви Стюарт, Джимми Макбит және Вилли Скоттпен бірге дәстүрлі әндерді әндейтін соңғы ұрпақтың бір бөлігі болды, бірақ біз білетініміздей, олармен ешқашан кездеспеген. Би шебері фермаларға келіп қайтты. Шаруашылық жұмысшылары би билерін үйренетін, сол кезде қатты аяқ киім киіп билеген. Джон қазіргі заманғы Highland биін жұмсақ аяқ киіммен немесе "патенттік шұлықпен" орындауды елемеді. Ол әндерді анасынан және әкесінің фермасындағы қызметшілерден үйренген. Оның әлеуметтік мәртебесі балдақ әндерін әндеген барлық әншілердің деңгейінен жоғары болды. Оған "Ат атты сөз" деп аталатын, жылқыға қараған шаруаларға арналған қауымға кіруден бас тартылды. Олар жылқының құлағына арнайы сөздерді құлақтап айтып, оны басқара аламыз деп есептеген. 1930 жылы америкалық коллекционер Джеймс Мэдисон Карпентер Гарвардтан балауыз цилиндрлік жазғышты алып келді. Ол түн ортасында Кричиге жетті. Стрехан Карпентер үшін "Қараңғы және терең емес су" әнін шырқады. Стрехан бұл әнді Джимми Смиттен үйренген. Кейін екеуі де оны іздеп 80 шақырым жол жүріп, оның әнді ұмытып кеткенін біледі. Карпентер Страханнан қатты әсер алып, онымен бірге АҚШ-қа қайтуға шақырды, бірақ ол бас тартты. 1935 жылы радиодан "Ферма жылы" атты бағдарлама тікелей эфирде таратылды. Олар әндер, әңгімелер және аутентикалық дыбыс эффекттерін, мысалы, қазылар мен жылдамдықты машиналарды пайдалана отырып, шаруа жұмысының көрінісін көрсетті. Джон Страхан мен тағы бір әнші Уилли Кемп қатысқан. Джон Мэрнс "Бонни Ласс о'Файви" әнін әндеген. Файви Кричиден 3 шақырымдай жерде. 1951 жылы 16 шілдеде Джон Страчан оны портативті магнитофонмен жазған Алан Ломакс үшін ән шырқады. Бұл әннің ең көне жазбасы. Сол жылы жазылған кейбір жазбалар 1960 жылы "Британияның халық әндері" альбомында коммерциялық түрде шығарылды, бірақ ең толық нұсқасы 2002 жылы "Абердинширден шыққан әндер" альбомында болды. Олар дориялық диалекттің (Шотландия) жақсы үлгілері болып табылады.

Репертуар және мұра

Штраханның ауызша беріліп келе жатқан әндерінің репертуары бар еді. Бұлардың ішінде көптеген атақты балалық балладалар бар, мысалы, Биннори, Клайдтың суы, Робин Гуд және Кішкентай Джон, Джонни О Брейдисли, Қайыршы адам, Гленлоги, Лаирд О Драм, Ланг Джонни Мор, Ананың Малисон, Фермердің ұлы, Крилдегі Кич, Бонни Бейби Ливингстон, Фейр Рози Энн, Төрт Мэри Бонни Хоуз О Эйрли және Рыцарь мен шопанның қызы. Стилле Спан өзінің "The Knight and the Shepherd's Daughter" әнін "The Royal Forester" деп 1972 жылы шыққан Below the Salt альбомында жазған. Боб Дилан 1962 жылы өзінің алғашқы альбомында "Прети Пегги О" ретінде Страчанның "Пегги О" нұсқасын қамтыды. Саймон мен Гарфунк 1964 жылы "Wednesday Morning 3AM" альбомында жазды. Коррилер оны 1965 жылы жазды. Альбомда Страхан "Caul Kail in Aberdeen" күйіне "Lang Johnnie More" әнін 43 тармақты, 13 минутқа созылған әнін айтады. Содан кейін ол: "Жоқ, бұл тым ұзақ" деді. Штрахан көптеген әдепсіз әндерді білген болса керек, бірақ оларды айтуға асықпаған сияқты. Ол бізге "Кирримуирдің биі" деген кітаптың бір бөлігін берді, ол "Инвернесске шыққан жиырма төрт қыз" деп те аталады. Соңында ол "Бұл - қорқынышты бір нәрсе" дейді.

Түсініктемелер

Бұл мақала "Абердинширдің әндері" деген мақаланың қосымша жазбаларынан алынған, бірақ мәтін едәуір өзгертілген.