Кіріспе

Протеинді кодтайтын ген Homo sapiens түрінде RAGE (жетілдірген гликация соңғы өнімдерінің рецепторы), сондай-ақ AGER деп аталады, бұл иммуноглобулиндер супер отбасысының 35 килодальтондық трансмембраналық рецепторы, оны алғаш рет 1992 жылы Neeper және басқалар сипаттады. Оның атауы оның дамыған гликозациялық соңғы өнімдерді (AGE) байлау қабілетіне байланысты, олар негізінен гликопротеиндерді қамтиды, олардың гликондары Maillard реакциясы арқылы ферменттік емес түрде өзгертілді. Оның туа біткен иммунитеттегі қабынушылық функциясы мен жалпы құрылымдық мотив арқылы лигандтар класын анықтау қабілетіне байланысты RAGE көбінесе үлгілерді тану рецепторы деп аталады. RAGE- де кем дегенде бір агонистік лиганд бар: жоғары мобильділік тобының белогы B1 (HMGB1). HMGB1 - хроматинді қайта құруда маңызды болып табылатын жасушааралық ДНК-мен байланысатын белок, оны некроздық жасушалар пассивті түрде және макрофагтар, табиғи өлтіруші жасушалар мен дендриттік жасушалардың белсенді секрециясы арқылы шығарады. RAGE және оның лигандтарының өзара әрекеттесуі қабынуға қарсы генді белсендіреді деп есептеледі. Диабет немесе басқа да созылмалы аурулар кезінде RAGE лигандтарының жоғары деңгейіне байланысты бұл рецептордың диабет асқынулары, Альцгеймер ауруы және тіпті кейбір ісіктер сияқты бірқатар қабыну ауруларында себепші әсері бар деп болжанады. RAGE белоктарының трансмембраналық және сигналды доменін (көбінесе ерігіш RAGE немесе sRAGE деп аталады) жоқ изоформалары толық ұзындығы рецептордың зиянды әсеріне қарсы әрекет жасайды және RAGE-ге байланысты ауруларға қарсы ем жасау құралын ұсынады деп үміттенемін.

Гендер мен полиморфизмдер

RAGE генінің 6 хромосомадағы негізгі гистоқоғамдылық кешенінде (MHC III класының аймағы) орналасқан және 10 интрондармен үңілген 11 экзоннан тұрады. Геннің жалпы ұзындығы шамамен 1400 негіз жұп (bp), оның ішінде PBX2 генінің бір бөлігімен жапсарлас орналасқан промотор аймағы. 30-ға жуық полиморфизмдер белгілі, олардың көпшілігі - жалғыз нуклеотидті полиморфизмдер.

РНК және баламалы шлица

Адамның RAGE генінің (pre mRNA) негізгі транскрипті баламалы түрде тігіледі деп есептеледі. Осы уақытқа дейін 6 изоформа, оның ішінде толық ұзындығы трансмембраналық рецептор, өкпе, бүйрек, ми және т.б. сияқты түрлі тіндерде табылды. Осы 6 изоформаның бесеуінде трансмембраналық домен жоқ, сондықтан олар жасушалардан бөлініп шығады деп есептеледі. Жалпы алғанда, бұл изоформалар sRAGE (ірінетін RAGE) немесе esRAGE (эндогенді секреторлық RAGE) деп аталады. Изоформалардың бірі V доменінсіз, сондықтан RAGE лигандтарын байлай алмайды деп есептеледі.

Құрылымы

RAGE ағзада екі түрде болады: mRAGE деп аталатын мембранаға байланған түрінде және sRAGE деп аталатын ерітілетін түрінде. mRAGE-де үш домен бар, ал sRAGE-де тек клеткадан тыс домен бар. sRAGE - бұл немесе альтернативті шлицтеудің немесе mRAGE протеолитикалық бөлінудің нәтижесі. Толық рецептор келесі домендерден тұрады: Сигналды трандукциялауға жауапты цитозольдік домен, рецепторды жасуша мембранасына бекітетін трансмембраналық домен, RAGE лигандтарын байлайтын өзгермелі домен және екі тұрақты домен.

Ингибиторлар

Кіші молекулалы RAGE ингибиторлары мен антагонисттері туралы мәлімет берілген. Azeliragon vTv Therapeutics (бұрынғы TransTech Pharma) RAGE ингибиторы Azeliragon (TTP488) клиникалық сынағының 3- фазасын жеңіл Альцгеймер ауруына демеушілікпен жүргізді. Бұл сынақтар 2018 жылы тоқтатылды.