Кіріспе

Біріккен Корольдіктегі екінші қала деп, әдетте, Бірмингем немесе Манчестер деп есептеледі, олардың арасында атақ даулы. Атағы ресми емес және мәдени және жиі талқыланады танымал баспасөзде арасында Бирмингем, Манчестер, және басқа да кандидаттар. Ұлыбританияда Лондон басқа қалалардан үлкенірек және маңыздылығы жағынан басым қала құрылымы бар және барлық басқа қалалардың бір-бірімен жалпылығы басқа қаламен салыстырғанда көп, бірақ әртүрлі қалалар тарих бойы екінші қала атағына дәрежеде дәулеті бар. Британдықтардың екінші қаласы деп қаралатын, солтүстік астанасы Эборакум (Йорк) Рим дәуірінде танымал болған. Орта ғасырдағы Англияда екінші ірі қала - Норвич болды. Ол Бристольден 17 ғасырда асып түсті. XIX ғасырда "Британ империясының екінші қаласы" деген атау пайда болды және оны Ирландияның астанасы Дублинге кеңінен қолданды. Алдағы онжылдықтарда Дублинді Ұлыбританияның бірнеше қарқынды индустрияланған қалалары басып қалды. Глазго кейде Виктория дәуірінде империяның екінші қаласы ретінде сипатталған. Қазіргі уақытта Бирмингемді Ұлыбританияның екінші қаласы деп атайды, бірақ Манчестер де үміткер ретінде пайда болды.

Тарих

Йорк Рим империясының төменгі Британия провинциясының солтүстік астанасы Эборакум ретінде Рим дәуірінде танымал болғандықтан, ертерек ғасырларда екінші қала деп аталды. Империяның екінші қаласы немесе Британ империясының екінші қаласы атағын 18-19 ғасырларда және 20 ғасырдың басында бірқатар қалалар иеленді. Коммерциялық сауда қаласы Ливерпуль өзінің үлкен порты, сауда флоты және бүкіл әлем бойынша сауда байланыстарымен осы атаққа ие болды. Ливерпульді үнемі Еуропаның Нью-Йоркі деп атайтын. Глазго (бастығы атауын маркетингтік ұраны ретінде қолдана береді), және (Британия мен Ирландиядан тыс жерлерде) Калькутта (қазіргі Калькутта) және Филадельфия. Шотландиямен 1707 жылы одаққа дейін, ағылшын азаматтық соғысынан бастап 18 ғасырға дейін Норвич Англия Корольдігінің екінші ірі қаласы болды, ол ірі сауда орталығы, Ұлыбританияның ең бай провинциялық қаласы және Норфолк графтығының қаласы болды, ол кезде Англияның ең көп халықты мекендейтін графтығы. Бристоль 16 ғасырда Англиядағы ең бай екінші қала болды; ал 18 ғасырда Бристольді Англияның екінші қаласы деп жиі сипаттаған. XIX ғасырда Манчестер, Ливерпуль және Йорк үшін дәулеттер жасалды. XIX ғасырдың басында Глазго жиі екінші қала деп аталатын; және XX ғасырдың басым бөлігінде оның бір миллионнан астам халқы болды, бұл 1951 жылғы санақтан бұрын Бирмингемнен үлкен. Мысалы, 1911 жылдың сәуірінде Глазго қаласының ресми санақ тұрғыны 0,784 миллион; 1921 жылдың сәуірінде 1,034 миллион; 1931 жылдың сәуірінде 1,088 миллион және 1951 жылдың сәуірінде 1,090 миллион болды. Алайда, 1960 жылдары ығысты мекендерді жою тұрғындарды қала орталығынан қала шекарасынан тыс жерлерде орналасқан жаңа қауымдастықтарға көшіруге әкелді. Бұл жергілікті басқаруды қайта ұйымдастырумен бірге Глазгоның ресми халқының күрт төмендеуіне әкелді. Қазіргі уақытта Глазго қалалық кеңесі ауданында 600 000 адам тұрады, ал оны қоршаған Үлкен Глазго қалашығының тұрғындары 1 199 629 адам. Ал, Бірмингем қаласының халқы бір миллионға жуық болып қалды; оның орталық тұрғындары Глазгодағыдай төмендеді, бірақ 20-ғасырдың басында қала шекарасы бірнеше рет кеңейтілді. Ливерпуль, Бирмингем және Манчестер үшін кездейсоқ талаптар қойылды.

Қазіргі көзқарастар

Бірмингем, әдетте, Бірінші дүниежүзілік соғыстан бері Ұлыбританияның екінші қаласы болып саналады. Алайда соңғы жылдары Манчестер чемпиондық атаққа үміткер ретінде танылды. Алайда, екі қаланың халық санын анықтаудың дұрыс әдісі туралы түсініспеушілік, ескірген, дәл емес немесе болжамды халық статистикасының жариялануы кейде олардың арасындағы қате салыстыруларға әкеледі. 2021 жылғы Ұлыбритания халық санағына сәйкес, Бирмингем қаласы Ұлыбританиядағы ең көп халықты қамтитын жергілікті мемлекеттік округ болып табылады, оның халқы 1,145 миллион адам. Бұл Манчестер қаласынан әлдеқайда үлкен, 552 000 адам, ал ол Бирмингем, Лидс, Глазго және Шеффилд қалаларынан кейінгі алтыншы орында. Алайда, муниципиалдық шекаралар қазіргі заманғы қалаларды салыстыру үшін проблемалық болып табылады: Бристоль, Бирмингем және Манчестердің көптеген маңындағы қалалар негізінен Виктория дәуірінде жасалған қала шекараларынан тыс, ал айналадағы қалалар мен әр қаланың бір бөлігі деп саналатын аймақтарды анықтау қиын. Манчестер ерекше "шекарасыз" қала ретінде қарастырылады, оның архаикалық шекаралары оның шынайы көлемін дәл көрсете алмайды. Осыны көрсету үшін Манчестер қаласы кейде Үлкен Манчестермен, көршілес Салфорд қаласы мен басқа сегіз мегаполистік округті қамтитын мегаполистік округ пен біріктірілген билікпен біріктіріледі. 2021 жылғы санақ бойынша Үлкен Манчестерде 2,868 миллион адам тұрады. немесе Үлкен Манчестердегі Болтон. Осыған байланысты, үшінші кемшілік округтердің өздерінің аттарында: Манчестер өзінің метрополитендік округінің атын біріктірілген "жер бренді" құру үшін пайдалана алды, ал Бирмингемнің салыстырмалы ықпал ету сферасы Батыс Мидлендс моникерінде жасырылады. Осы кемшіліктердің біріншісін болдырмау үшін кейде әрбір қаланың халқы олардың тиісті астаналарының жалғасқан қала аумағы болып саналады. Ұлттық статистика кеңсесі 2011 жылы анықтаған әдістемеге сәйкес, Үлкен Манчестердің құрылыс аймағының 2,55 миллион халқы Батыс Мидлендс қалашығынан 2,44 миллионға қарағанда аздап үлкен. Бұл айырмашылықты "Мериден Gap" деп аталатын жасыл белдеу ауданы түсіндіреді, ол Ковентри қаласын Батыс Мидлендс қалаларының қалған бөлігінен бөліп тұрады. Қалалық саясат зерттеулерін жариялау үшін Қалалар орталығы негізгі қалалық аумақтар тұжырымдамасына негізделген баламалы әдістемені қолданады. Негізгі қалалық аумақтар қалалар арасындағы экономикалық және әлеуметтік салыстыруларға мүмкіндік беру үшін, жергілікті биліктің әкімшілік шекараларына қарағанда аз қалаулы анықтамалар қолданып, бірақ жекелеген қалалық елді мекендерді бір қалаға біріктіруге байланысты кейбір мәселелерді болдырмау үшін арналған. Қалалар деректері құралының орталығының мәліметтері бойынша, 2020 жылы Бирмингемнің халқы 2,56 миллион адам болды, бұл Манчестердің 2,52 миллионнан сәл артық. Басқа уақытта екі қаланың кең метрополитен аймақтары қарастырылады. Тікелей салыстырғанда, Бирмингем қалалық аймағы екеуінің ішіндегі ең үлкені болып табылады, оның 2021 жылы 4,34 миллион халқы бар, ал Манчестерде 3,1 миллион.

БАҚ-та

БАҚ-та Бирмангэмді екінші қала деп атайды. 2022 жылдың шілде және тамыз айларында Бермингемде өтетін 2022 жылғы Коммонвелл ойындары туралы хабарлаған Ұлыбританиядағы он екі ұлттық күнделікті газеттің ондасы Бермингемді Ұлыбританияның, Ұлыбританияның немесе Англияның "екінші қаласы" деп атаған мақалалар жариялады: The Times, The Daily Telegraph, The i, The Guardian, The Independent және The Daily Mirror. Осылай жазылған сөз тіркесі The Metro және City A. M. сияқты еркін баспасөзде, The London Evening Standard, The Scottish Herald, The Northern Echo және The Yorkshire Post сияқты аймақтық басылымдарда, The Voice сияқты арнайы қызығушылықпен жазылған басылымдарда және The New Zealand Herald, The Times Colonist және The National сияқты бірқатар халықаралық басылымдарда пайда болды. Financial Times және The Scotsman сияқты басылымдар да Бирмингемнің екінші қала мәртебесіне сілтеме жасады. Осы кезеңде BBC "Бирмингемге және одан да алыс" деген "Бирмингемге және одан да алыс" деген "Бирмингемге және одан да алыс" деген кіші тақырыпты жариялады, ал Sky "Британияның екінші қаласында тұратын адамдардың" мәселелерін талқылайтын мұралық мақала жариялады. Басқа ұлттық телеарналар, олардың веб-сайттары әр түрлі уақытта, Бирмингемді екінші қала деп атаған, ITV және Channel 4 бар. 2010 жылдан бері ірі халықаралық жаңалықтар жеткізушілер, соның ішінде Рейтер, Ассошиэйтед Пресс, Agence France Presse, Bloomberg News, CNN International, Al Jazeera және The New York Times Company, Бармингемді Ұлыбританияның немесе Англияның екінші қаласы деп атады, бірақ "екінші ірі қала" дескрипторы да жиі көрінеді. 2019 жылы New York Times газетінің мақаласында Ливерпуль мен Манчестер Англияның мәдени екінші қаласы деп аталуы мүмкін деп айтылған. Саяхат және оқиғалар басылымдары, соның ішінде Lonely Planet, Rough Guides және Time Out, Бирмингемды екінші қала деп атайды.

Қоғамдық сауалнамалар

Екінші қала - бұл бейресми атақ және субъективті пікірлердің бірі болғандықтан, жылдар бойы бірқатар сауалнамалар жүргізілді. Бірмингем дәстүрлі екінші қала ретінде қарастырылғанына қарамастан, қоғамдық сауалнамалар 2000 жылдан бері Манчестерге аздап артықшылық көрсетті: 2002 жылы Ipsos MORI жүргізген сауалнамада "Visit Manchester" (Манчестердің туризм бөлімі) тапсырысымен Манчестер екінші қала санатына 34% -бен, 29% -мен салыстырғанда ең жоғары жауап алды; және сол сауалнамада Манчестер үшінші қала санатына 27% дауыспен, 6% -ға дейін, 21% -ға қарағанда, Birmingham. Респонденттердің 85%-ы Лондонды бірінші қала деп атады. YouGov-тың 2015 жылғы сауалнамасы 30%-ы Манчестер екінші қала деп ойлаған, 20%-ы Бирмингем деп ойлаған, ал 12%-ы Эдинбург деп ойлаған. 2017 жылы BMG Research жүргізген зерттеуде 38% -ы Манчестерді екінші қала ретінде, ал 36% -ы Бирмингемді таңдағанын көрсетті. 16% Эдинбургті таңдады, 10% басқа қалаларды таңдады. Сауалнамада сондай-ақ 18 мен 24 жас аралығындағы 44 пайызы Манчестерді екінші қала ретінде таңдаған, ал 19 пайызы ғана Бирмингемді және осы жас тобының 25 пайызы да Бирмингемнен гөрі Эдинбургті таңдаған. Алайда 65 жастан асқандардың 40%-ы - Бирмингемді, 38%-ы Манчестерді таңдады.