Кіріспе

Лүнебург (;;; Luneburgum немесе Lunaburgum; ; ; Polabian: Glain), ресми түрде Ханзалық Лүнебург қаласы (link=no) және ағылшын тілінде Lunenburg ("/lj//uː//n//ə//n//bɜːr//g/ LEWnənburg) деп те аталады, Германияның Төменгі Саксония жеріндегі қала. Ол Гамбург қаласының оңтүстік-шығысында шамамен орналасқан және осы қаланың үлкен қалалық аймағына жатады. Өз атын алып жүрген ауданның орталығы болып табылатын Лүнебургте шамамен 77 000 адам тұрады. Адендорф, Бардовик, Барендорф және Реппенштедт сияқты айналасындағы елді мекендерді қамтитын Лүнебург қалалық аймағының халқы шамамен 103 000 адамды құрайды. 2007 жылдан бері Лүнебургке "Hansestadt" (Ганза қаласы) атауын пайдалануға рұқсат берілді, бұл оның бұрынғы Ганза лигасының құрамында болғанын мойындауды білдіреді. Лүнебургте сондай-ақ Леуфана университеті орналасқан.

Тарихқа дейінгі дәуір

Люнебург аймағында адамның алғашқы іздері неандерталь адамының заманына дейін жетеді: 1990 жылдары Охтмиссен мен Бардовик арасындағы автобаның салынысы кезінде шамамен 150 000 жылдық 56 балқы табылды. Охтмиссендегі табылған орын неандертальдықтардың аң аулаған жері болған болуы мүмкін, онда аңшылар аулаған жануарларды терісін сызып, бөліктеп кесетін. Дегенмен, сол кездегі мұздық дәуірлердің мыңжылдықтар бойына созылуына байланысты, бұл аймақ тұрақты түрде қоныстанбаған. Аймақта тұрақты, отырықшы шаруашылық мәдениетінің алғашқы белгілері неандертальдықтардың табылған жерінен көп алыс емес, Луне мен Бардовик арасындағы Ильменау өзенінде табылды. Бұл балқының пішініне байланысты ол «Шулестенкель» немесе «кепшік пішінді балқы» деп сипатталады. Ол б.з.д. 6 ғасырға жатады және қазір Люнебург мұражайының қорында сақталады. Қола дәуірінен бері Люнебург төбесі, Зельтберг, қазіргі Люнебург қаласының аумағында тұрған адамдар салған көптеген тарихи және ежелгі қабірлерді жасырып келген. Бұл жерден табылған ең көне заттардың бірі – б.з.д. 1900 жылға жататын «Унетиц қырлы балқысы» (Aunjetitzer Randleistenbeil). Қаланың ішіндегі жерлер де бірнеше мұз дәуірінің құмыраларын тапқан, олар туралы 18 ғасырда хабарланған. Алайда, бұл жатқандықтар, Lüneburger Kalkberg-дегілер сияқты, 18 ғасырдың бірнеше ғалымдарының жеке коллекцияларына енген және көптеген ерекшеліктермен, ғалымдар қайтыс болған кезде жоғалып кеткен. Бұл орайда, Лүнебургтің Зельтберг және Оедемдегі біздің заманымыздың алғашқы ғасырларына жататын ломбардтардың Urnfield қабірлерін де атап өткен жөн. Орта ғасырларда қала аумағында бірнеше жаңалықтар табылды, мысалы, Иоанн шіркеуінен (Johanniskirche) алыс емес Модесторп ескі ауылының орнында, тұз фабрикасының жанындағы Ламбертиплацта және ескі Су жағалауы ауданында. Ежелгі қала Птолемейдің (2.10) еңбегінде Германияның солтүстігінде, Эльбаның батысында орналасқан Левфана немесе Левфана (Λευφάνα) деп аталуы мүмкін.

Ауылдан сауда қаласына

Лүнебург алғаш рет ортағасырлық жазбаларда 956 жылғы 13 тамызда қол қойылған құжатта айтылған, онда I Оттон, Киелі Рим императоры «Лүнебургтен алынатын салықты» Сент-Михаэль құрметіне салынған монастырьға берді (неміс тілінде: den Zoll zu Lüneburg an das zu Ehren des heiligen Michaels errichtete Kloster, латын тілінде: teloneum ad Luniburc ad monasterium sancti Michahelis sub honore constructum). 795 жылғы Корольдік франк жылнамасында осы орынға жасалған бұрынғы сілтемеде: ad fluvium Albim pervenit ad locum, qui dicitur Hliuni, яғни «Эльба өзеніне жетіп, Хлиуни деп аталатын жерге келді») және Лүнебургтің үш негізгі елді мекенінің біріне сілтеме жасайды; бұл 951 жылдан бастап Биллунг әулетінің ордасы болған Калькбергтегі қамал болған болуы мүмкін. Эльбаның герман тіліндегі атауы Хлиуни ломбард тілінде «паналау орны» деген сөзбен сәйкес келеді. Археологиялық қазбалар Лүнебургтің маңындағы аймақ бұрыннан мекенделгенін көрсетеді (мысалы, Лүнебург княздығының мұражайында мұнда табылған көптеген артефакттар бар) және тұз өндірісі басталып кеткен. Дәстүр бойынша, тұзды алғаш рет аңшы тапқан. Ол суға шомылып жатқан қабанды көріп, оны атып өлтіріп, терісін кептіруге іліп қойған. Терісі кепкен соң, ол қылшықтарында ақ кристалдарды – тұзды тапқан. Кейін ол қабанды өлтірген жерге қайтып оралып, тұзды көлді тауып, сол жерде тұз өндіру басталған. Қала әкімшілігінде шыны ыдыста сақталған сүйек бар; аңыз бойынша, бұл – сақталған қабанның аяқ сүйегі. Осы жерде көптеген ғасырлар бойы Лүнебург тұз зауыты құрылды. Қарқынды тұз өндірісіне қарамастан, Лүнебург бастапқыда солтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде орналасқан Бардовик қаласына бағынышты болды. Бардовик көне және славяндар үшін маңызды сауда орталығы болды. Бардовиктің жеті шіркеуі бар гүлденуі басқа сауда орталықтарына жол бермеуге негізделген. Бардовик Генрих Арыстанға адалдық көрсете бермейтін болғандықтан, ол 1189 жылы жойылды, содан кейін Лүнебургке қала құқығы (Stadtrechte) берілді және Бардовиктің орнына аймақтағы маңызды сауда орталығына айналды. Лүнебургтің полаб тіліндегі атауы – Глейн (ескі неміс деректерінде Хлейн немесе Глейн деп жазылған), бұл, әдетте, глайнодан (славян тілінде: glina) алынған, ол «саз» дегенді білдіреді. Латын мәтіндерінде Лүнебург тек латынша Lunaburgum ретінде ғана емес, сонымен қатар Selenopolis ретінде де кездеседі.

Ханза дәуірі

Солтүстік Германия аймағында тұз жеткізуші ретінде ұзақ жылдар бойы монополия құрғандығының салдарынан, бұл монополияға француз импорты көп уақыттан кейін ғана қарсы шықты, қала тез арада Ганза Одағының мүшесіне айналды. Одақ 1158 жылы Любек қаласында жеке саудагерлердің бірлестігі ретінде құрылды, бірақ 1356 жылы ол Ганстегтің алғашқы бас жиналысында сауда қалаларының федерациясы ретінде танылды. Лүнебург тұзы Балтық теңізінде және Норвегия суларында ауланған шабақты тұздау үшін қажет болды, осылайша оны астық уақытында (ет емес) балыққа рұқсат етілген кезде ішкі аймақтарда тамақ ретінде сақтауға болады. Швециядағы Сканиядағы Скания базары – шабақ балығы үшін маңызды сауда орталығы болды және Орта ғасырларда Солтүстік Еуропадағы ең ірі сауда оқиғаларының біріне айналды. Лүнебург тұзына үлкен сұраныс болды және қала тез арада Берген мен Висби (балық жеткізушілер) және Любек (Балтық теңізі мен ішкі аймақтар арасындағы орталық сауда бекеті) қалаларымен бірге Ганза Одағының ең бай және маңызды қалаларының біріне айналды. Орта ғасырларда тұз алғашқыда Ескі тұз жолы арқылы Любекке жеткізілді. 1398 жылы Штекниц каналы ашылғаннан кейін тұзды Любек тұз қоймаларынан, Салцшпихерден, кемемен тасымалдауға болады. Шамамен 1235 жылы Брансвик-Люнебург герцогтығы құрылды, оның аристократиялық тамырлары жиі бөлініп, қайта біріктірілді. Осының нәтижесінде қайта-қайта пайда болатын кішігірім мемлекеттер, княздықтар ретінде танылды, әдетте герцогтік резиденция орналасқан жерімен аталды. Осылайша, 1267 және 1269 жылдар аралығында алғаш рет Лүнебург княздығы құрылды, Лүнебург патшалық резиденциясы болды. 1371 жылы Лүнебург мұрагерлік соғысының салдарынан наразы азаматтар князьдерді қаладан қуды және Калькбергтегі патша сарайын, сондай-ақ жақын жердегі монастырды қиратты. 1392 жылы жасалған бейбіт келісім олардың еркін императорлық қала болу талабын қанағаттандырды, олар бұл мәртебені 1637 жылға дейін сақтап қалды. Енді ақша қалада қалды, бұл әдемі үйлер мен шіркеулер салуға мүмкіндік берді. 1392 жылы Лүнебургке бастық құқығы берілді. Бұл аймақтан өтетін саудагерлерді Лүнебургте тоқтатып, тауарларын түсіріп, белгілі бір мерзімге сатуға міндеттеді. Саудагерлер Лүнебургті айналып өтуге тырыспауы үшін 1397 жылы қаланың батыс жағында өтпейтін қорғаныс қабырғасы салынды, ал 1479 жылы қаланың шығыс жағында ұқсас қабырға салынды. 1446-1462 жылдар аралығында Лүнебург прелаттарының соғысы дағдарыс тудырды. Бұл нағыз соғыс емес, қалалық кеңес пен қаланың тұз фабрикасының иегерлерінің бірі болған дін қызметкерлері арасындағы ащы дау болды. Бұл мәселе Дания королі Кристиан I, Шверин епископы және Любек епископы Арнольд Вестфальдің араласуымен ғана шешілді. 1454 жылы азаматтар қоғамдық өмірге көбірек әсер етуді талап етті. 2007 жылдан бері Лүнебург қайтадан Ганза қаласы атағын алды.

Қазіргі заманнан Екінші дүниежүзілік соғыстың соңына дейін

Ханза Лигасының құлдырауымен және 1560 жылы Сканиядағы Фальстербо маңында шабақ балығының жоқтығымен Люнбург тұзының ірі тұтынушылары бөлініп кетті, ал қала тез кедейдеп қалды. Осыдан кейін Люнбургтің орталық бөлігінде жаңа үйлер салыну тоқтады, сондықтан қала орталығының тарихи келбеті бүгінгі күнге дейін сақталған. Қала 1708 жылы Ганновер сайлау округінің, 1807 жылы Вестфалия Корольдігінің, 1810 жылы Бірінші француз империясының, 1814 жылы Ганновер Корольдігінің және 1866 жылы Пруссияның Ганновер провинциясының құрамына кірді. Лиганың құлауынан кейінгі ғасырларда Люнбургтің «ұйықтаған ханшайым» сияқты тоқырап қалғандай болды. 1822-1826 жылдары Люнбургте тұрған Генрих Хайне оны «жалықтыру резиденциясы» (Residenz der Langeweile) деп атады. 19 ғасырдың соңында Люнбург гарнизондық қалаға айналды және 1990 жылдарға дейін солай болып қала берді. Бау-бақша өсіруші Курт Бакберг 1894 жылы Люнбургте дүниеге келді. 1938 жылғы 9 қарашадағы «Хрусталь түн» деп аталатын нацистердің яһудилерге қарсы жасаған қырқынынан кейін, қала жергілікті яһуди қауымының қаражатында Люнбург синагогын бұзуға бұйрық берді. Люнбург мемлекеттік психиатриялық ауруханасының бөлігі болған Люнбургтегі арнайы балалар бөлімінде Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистердің ресми балаларды эвтаназиялау бағдарламасы аясында 300-ден астам баланың қаза болғаны күдіктенуде. 1945 жылы Люнбург тарих беттеріне қайта оралды, өйткені солтүстік-батыс Германиядағы үш неміс армиясының шартсыз капитуляциясына Люнбург даласында қол қойылды. Қазіргі уақытта бұл орын әскери шектеулі аймақта орналасқандықтан, жалғанға қол жеткізуге болмайды. Оқиғаға сілтеме жасайтын шағын ескерткіш ғана жақын маңдағы жол бойында орналасқан. 1945 жылғы 23 мамырда Рейхсфюрер СС Генрих Гиммлер британдық әскерлердің күзетінде Люнбургте тістеріне салынған калий цианиді капсуласын тістеп, толыққанды тергелуге үлкермей өз өмірін өз қолымен аяқтады. Кейіннен ол жақын жердегі орманның белгісіз жеріне жерленді.

Соғыстан кейінгі кезең

Нюрнберг процестері басталғанға дейін, бірінші соғыс қылмыстары бойынша сот, Белсен процесі (Bergen Belsen Prozess) 1945 жылдың 17 қыркүйегінде Люнбургте 45 бұрынғы СС мүшесіне, әйелдерге және Берген-Бельсен мен Аушвиц концлагерлерінен каполарға (түрмедегі басшылар) қарсы басталды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Лүнбург Жаңа Төменгі Саксонияның құрамына кірді. Алайда, ғимараттардың нашарлауы тұрғын жағдайларын жақсартуға бағытталған түрлі жоспарларға әкелді. Бір ұсыныс бойынша, бүкіл Альтштадтты бұзып, оның орнына заманауи ғимараттар салу қарастырылды. Бұл әрекетке халықтың қарсылығы Лүнбургті мәдени мұраны сақтау тұжырымдамасының орталығына айналдырды. 1970 жылдардың басынан бастап қала жүйелі түрде қайта жаңартылды. Бұл жобаның бастамашысы 1960 жылдардың соңынан бері Курт Помп болды. Ол саясаткерлер мен қалалық кеңесшілердің қарсылығына қарамастан, тарихи ғимараттарды сақтау үшін Lüneburg Altstadt жұмыс тобын (Arbeitskreis Lüneburger Altstadt) құрып, оны басқарды. Оның еңбегі Германияның мәдени мұраны сақтау сыйлығымен және Германияның Еңбегі үшін орденімен марапатталды. Бүгінде Лүнбург қайта жаңартудың нәтижесінде туристік орталыққа айналды және қала экономикасының маңызды салалары туризмге байланысты. Оңтүстік-батыста, Лүнбург пен Солтау арасында, Ұлыбритания және Канада әскерлері үлкен әскери оқу алаңын – Солтау-Лүнбург оқу алаңын (SLTA) құрды, ол 1963 жылдан 1994 жылға дейін пайдаланылды. Ол Германия Федеративтік Республикасы, Ұлыбритания және Канада арасындағы Солтау-Лүнбург келісіміне сәйкес басқарылды. Алаң Лүнбург даласында орналасқан және көбінесе танктер мен бронетранспорттық құралдарды сынау үшін қолданылды. 1980 жылы тұз кені жабылып, мың жылдық тұз өндіру дәстүрі аяқталды, бірақ шағын мөлшерде әлі де салтанатты мақсаттар үшін өндіріледі. Тұздың кішкентай қаптарын қалалық әкімшіліктен сатып алуға болады және қалада үйленген барлық жұбайларға қаланың сыйы ретінде тапсырылады. Тұз кені жабылғаннан кейін, 1989 жылы құрылған университеті қаланың маңыздылығын арттырды. 1990 жылы қорғаныс жүйесін қайта құру аясында қаладағы үш Бундесвер казармасының екеуі жабылып, қалғанының көлемі қысқартылды. Bundesgrenzschutz казармасы да жабылды. Лүнбург университеті бұрынғы Шарнхорст казармасының орнына көшірілді. Университет 1980 жылдары құрылған жаңа экономика және мәдениеттану факультеттерінің, сондай-ақ 1989 жылы Педагогикалық жоғары мектеппен (Pädagogischen Hochschule немесе PH) бірігуі нәтижесінде құрылды. Университет бұрынғы казармаларға көшкеннен бері студенттер саны артып келеді. Университеттің кеңеюі қаланың қызмет көрсету орталығы ретінде қайта құрылуына үлкен үлес қосады. Бүгінде ескі Bundesgrenzschutz казармасының орнында кәсіпкерлерге арналған жаңа өндірістік үй-жайлармен бірге Lünepark өнеркәсіптік аймағы салынды. Сауда мен өнеркәсіпті дамыту нәтижесінде көптеген компаниялар, әсіресе АКТ саласындағы фирмалар, сол аймаққа орналасты. 2006 жылдың мамыр айында жақын маңдағы Иоганнес Вестфаль көпірі қозғалысқа ашылды. Бұл жаңадан құрылған Lünepark-ті Ільменау өзенінің арғы жағындағы Госбург елді мекенімен байланыстырады. 2007 жылдың 5 қазанынан бастап Лүнбург өзін Ханза қаласы деп атауға құқылы; Стаде қаласымен бірге, бұл атақты Төменгі Саксониядағы екі қаланың ғана бірі алып жүреді.

Орналасқан жері

Люнбург Ильменау өзенінің жағасында, Эльба өзенімен қосылған жерден шамамен орналасқан. Өзен қала арқылы ағып өтеді және қаланың әнінде еске алынады; бұрын қаладан басқа, ірі портерге тұз тасымалдаған тіркемелі кемелер осы өзенмен жүрген. Қаланың оңтүстігінде кең аумақты ағаштардың кесілуі, орман өрттері және мал жаюдың салдарынан пайда болған Лүнебург даласы жатыр. Бұл даланың пайда болуы Лүнебург тұз зауытының ағашқа үнемі қажеттілігін қанағаттандыру үшін ғасырлар бойы жүргізілген орман шаруашылығының нәтижесі деген дәстүрлі пікір тарихи тұрғыдан расталмаған. Керісінше, дала алғашқыда қола дәуіріндегі жайылымдардың нәтижесінде қалыптасқан болуы мүмкін. Лүнебургтің ескі қаласы (Altstadt) қаланың алғашқы гүлденуіне себеп болған тұз дөңгелегінің үстінде орналасқан. Дегенмен, қала тұрған тұз кен орындарын үздіксіз қазу қаланың әртүрлі аймақтарының кейде біртіндеп, кейде күрт шөгуіне алып келді. Қаланың батыс жиегінде Kalkberg – кішкентай төбе және бұрынғы гипс карьері орналасқан.

Тарихи кварталдар

Мото "Монс, Понс, Фонс" ("Тау, көпір, бұлақ") 8-шы ғасырдан бастап қаланың дамуын көрсетеді, өйткені қала бастапқыда үш, ал кейін төрт қоныстан бірікті. Бұл қоныстар – сол кездегі Kalkberg тауындағы бекініс сарайы және оған іргелес елді мекен (Марктвиртлер немесе "Базар ауданы"), Ильменау өзеніндегі көпір мен үлкен алаңның арасындағы Модесторп ауылы, Ам Санде (Сандвиртлер немесе "Құм ауданы") және жұмысшылардың қоршалған елді мекенімен тұз өндіріс орны (Сюльцвиртлер немесе "Тұз ауданы") болды. 13-шы ғасырда ғана базар мен Ильменау өзені арасында өзен порты (Васервиертель немесе "Су жағалауы ауданы") салынды. Осылай қалыптасқан қала пішіні 19-шы ғасырдың соңында кеңейгенге дейін өзгермеді және бүгінге дейін анық көрінеді. Люнебургтің алты тарихи қала қақпасы: Альтенбрюкер қақпасы, Бардовикер қақпасы, Роте қақпасы, Сюльцтор қақпасы, Люнер қақпасы және Нойе қақпасы.

Қалалық бөлме

Люнебургтің келесі шаһар бөлімдері бар: Альтштадт, Бокелсберг, Эбенсберг, Госбург Зелтберг, Хеклинген, Кальтенмур (ең ірі шаһар бөлімі, шамамен 8000 тұрғыны бар), Крайдеберг, Люне, Мурфельд, Миттелфельд, Ной Хаген, Охтмиссен, Оэдем, Реттмер, Ротес Фельд, Шутценплац, Вестштадт және Вильшенбрук. Jüttkenmoor, Klosterkamp, Bülows Kamp, In den Kämpen, Krähornsberg, Schäferfeld, Volgershall және Zeltberg – бұл бір шаһар бөлімі ішіндегі жеке блоктардың атаулары.

Батуы

Люнебург тұз комбинаты (қазіргі Германия тұз мұражайы) мен Калькберг арасындағы тарихи аудандағы үйлер тұз комбинаты қазған тұз күмбезінің үстіне салынған, ол тұз комбинатымен қазылып, жер бетіне жуық созылған. 1830 жылдан кейін жақсартылған техникалық жабдықтармен өндірілген тұз мөлшерінің артуына байланысты, жер бірнеше метрге төмендеп бастады. Осының нәтижесінде "Сенкунгсгебиет" немесе "құлау аймағы" пайда болды. Сол жердегі үйлер мен жергілікті шіркеу (Сент-Ламберт) тұрақтылығын жоғалтып, бұзылуға ұшырады. Осы құлаудың және тұз өндірудің үлкен шығынды болуының салдарынан, тұз комбинаты 1980 жылы жабылды. Бүгінде, Лүнебург термалды тұз моншасындағы (Salztherme Lüneburg немесе SaLü) шипажай үшін аз мөлшерде тұздық су шығарылады. Тұз комбинатының бір жағында қазір супермаркет, ал екінші жағында Германия тұз мұражайы орналасқан. 1946 жылдан бері құлау деңгейі екі жылда бір рет 240 станцияда бақыланады. Жердің құлауы толығымен тоқтаған жоқ, бірақ ол жаңа құрылыс салуға және бұрын зақымдалған немесе қиратылған бірнеше тарихи ғимараттарды қалпына келтіруге жеткілікті тұрақты. Құлаудың әсері әлі де анық көрінеді. Am Sande-ден Grapengießerstraße соңына дейін серуендегендер құлаудың дәрежесін өздері сезіне алады: олардың алдындағы ойыс бұрын Grapengießerstraße деңгейінде болған. Бұл ойыс Ламбертиплац алаңына дейін созылады. Фроммстрассада тұз өндіруден туындаған жер қозғалысының тағы бір белгісін көруге болады: "Tor zur Unterwelt" ("Жер астына кіретін қақпа"), онда екі құйма темір қақпа бір-бірінің үстіне иілген. Сент-Михаэлис шіркеуінің жанында құлаудың басқа да салдары көрінеді: оның еңіс бағаналары мен кісілер залының батыс жағы. Қазіргі құлау қозғалыстарын Охтмиссер Кирхстейг жолында байқауға болады.

Экономика

Бір кезде Люнебургте 80-нен астам сыра зауыты болған. 1485 жылы Heiligengeiststraße көшесіндегі Lüneburger Kronen сыра зауыты Lüneburger Kronen Pilsener және Moravia Pilsener сияқты Солтүстік Германияда кең танымал болған сыраларды қайнатқан. Бұл сыралар бүгінде Гамбургтегі Holsten сыра зауытында жасалады, бірақ Kronen сыра зауыты сатып алынғанда бастапқы ашытқы штамдары (Hefestämme) жойылған. Қазір тек түпнұсқа Lüneburger Pilsener бұрынғысынша өндіріледі, бірақ ол Holsten сыра зауытында жасалып, тек тұмсықтан сатылады. Бүгінде Люнебургте тек екі шағын қонақ үй сыра зауыты қалды. Dahlenburger Landstraße көшесінде, қала орталығынан шалқары орналасқан Nolte Inn сыра зауытында (Gasthausbrauerei Nolte) және Heiligengeiststraße көшесіндегі Brau und Tafelhaus Mälzer-де Люнебург сыра зауыттарының дәстүрі жалғасуда. Соңғы кезде Люнебург туристер үшін танымал орынға айналды. Дегенмен, орта және шағын кәсіпорындар Люнебург экономикасында маңызды рөл атқаруда. Люнебург университеті де өзгерістерге ұшырады, ол студенттер санымен бірге аймақтың экономикасын дамытуға септігін тигізуде.

Өнеркәсіп және сауда

Көптеген шағын және орта кәсіпорындар Люннебургте орналасқан. Олардың қатарында Roy Robson, DeVauGe Gesundkostwerk – Германияның ең ірі вегетариандық тағамдар өндірушілерінің бірі, қазір Hochwald Nahrungsmittel Werke құрамына кіріп, Lünebest таңбасымен йогурт сияқты өнімдер шығарады. (Бір кезде қаладағы ең ірі жұмыс беруші болған Lucia тоқыма фирмасы 2008 жылы банкротқа ұшырады.) Өнеркәсіп саласында автомобиль интерьерін шығаратын Johnson Controls, H. B. Fuller, Impreglon және Sieb & Meyer электроника компаниясы сияқты ірі жергілікті фирмалар бар. Сонымен қатар, 1614 жылы негісталған және әлемдегі әлі күнге дейін отбасылық меншікте сақталған ең көне баспахана – фон Штерншен Друктерей де Люннебургте орналасқан. Werum IT Solutions қаладағы ең ірі ақпараттық технология компаниясы болып табылады.

Туризм, жаңа технологиялар және қызмет көрсету секторы

Қалалық балабақша туристер мен қонақтар үшін "дипломдық жұмыстар", көлдер, көптеген гүлді шекаралар мен дәмдік шөптер бағы бар шипажай паркін жасады, ол денсаулық сақтау орталығымен (Kurzentrum) тікелей үйлеседі. Денсаулық сақтау орталығында толқынды бассейндер, тұзды ванналар, спа және сауна қызметтері бар (Salztherme Lüneburg); сонымен қатар, тері және тыныс алу проблемалары барларға арналған тұздық терапия орталығы да бар. Лүнебург көршілес Бад-Бевенсен қаласындағыдай ресми шипажай емес, бірақ Лүнебург тұзы сияқты ерекше емдік ресурстарға ие (құрамында шамамен 26% тұз бар), ол әсіресе псориазбен ауыратындарға көмектеседі. 1978 жылдан бері конференциялық қонақ үйлер тобының бас кеңсесі осы қалада орналасқан. Технология және қызмет көрсету салаларындағы компаниялардың арасында Gründungszentrum e novum бар, ол жаңа кәсіпорындарды қолдайды.

Басқару

Лүнебург қаласы «Мемлекеттік округ 49 – Лүнебург» және «Федералды округ № 38 Люхов-Данненберг – Лүнебург» құрамына кіреді.