Кіріспе

Homo sapiens-те кездесетін сүтқоректілер ақуызы Остеокальцин, сондай-ақ сүйек гамма-карбоксиглутамин қышқылы бар ақуыз (BGLAP) деп аталады, бұл сүйек пен дентинде кездесетін кішкентай (49 аминқышқыл) коллагенсіз ақуыз гормоны, ол алғаш рет кальцийді байлайтын ақуыз ретінде анықталды. Остеокальциннің GLA домендері болғандықтан, оның синтезі К витаминінен тәуелді. Адамда остеокальцин BGLAP генінің кодымен кодталады. Оның рецепторларына GPRC6A, GPR158 және мүмкін үшінші, әлі анықталмаған рецептор жатады. GPR37 остеокальциннің үшінші рецепторы болуы мүмкін екендігіне дәлел бар.

Функция

Остеокальцин тек остеобластарда бөлініп шығады және ағзаның зат алмасуын реттейтін роль атқарады деп есептеледі. Асқазан асты безінде остеокальцин бета- жасушаларға әсер етіп, бета- жасушалардың инсулинді көбірек бөліп шығаруына себепші болады. Бұлшық еттерде остеокальцин миоциттерге әсер етіп, энергияның болуын және пайдаланылуын ынталандырады және осылайша жаттығу қабілетін арттырады. Ауырғанақтарда остеокальцин Лейдиг жасушаларына әсер етіп, тестостерон биосинтезін ынталандырады, сондықтан ерлердің құнарлылығына әсер етеді. Мида остеокальцин даму мен жұмыс істеуге, соның ішінде кеңістіктік оқыту мен есте сақтауға маңызды рөл атқарады. Жедел стресс реакциясы (ЖСР), әдетте ұрыс-қоныс реакциясы деп аталады, бұл милар, тышқандар мен адамдарда бірнеше минут ішінде сүйектен остеокальцинді босатуға ынталандырады. Остеокальциннің жоғары мөлшерін инъекциялау тек қана бүйрек үсті қуысының жетіспеушілігі кезінде АЖС- ні тудыруы мүмкін.

Сүйек түзілуінің биохимиялық маркері ретінде пайдалану

Остеокальцинді остеобластар өндіретіндіктен, ол сүйектің қалыптасу процесінің маркері ретінде жиі қолданылады. Остеопорозға қарсы терапия кезінде, мысалы терипаратид сияқты анаболикалық сүйекті құрайтын дәрілермен емдеу кезінде, сарысудағы остеокальциннің жоғары деңгейі сүйектің минералды тығыздығының артуымен салыстырмалы түрде жақсы байланысты екендігі байқалды. Көптеген зерттеулерде остеокальцин белгілі бір препараттың сүйек түзілуіне әсер етуінің алдын ала биомаркері ретінде қолданылады. Мысалы, лактоферрин деп аталатын гликопротеиннің сүйек түзілуіне әсерін зерттеуді мақсат еткен бір зерттеуде остеокальцин остеобласт белсенділігінің өлшемі ретінде қолданылды.