Кіріспе

"Che gelida manina" (ке ˈd͡ʒɛ. ли. - Маған хабарласыңыз. na; "What a frozen little hand") - Джакомо Пуччинидің "La bohème" операсының бірінші актісінен тенор ариясы. Арияны Родольфо Мимиге алғаш кездескенде айтады. Арияда ол оған өзінің ақын ретінде өмір сүргенін айтып береді және одан өз өмірі туралы көбірек айтуын сұрайды. Бұл тенорлардың ең көп жазылған арияларының бірі.

Драматикалық контекст

Бұл оқиға Париждің Латын кварталында Рождество қарсаңында орын алады. Родольфо, ақыны, бөлмесінде тұрған кезде есікті біреу қағып тұр. Ол есікті ашып, Мимиді көреді, ол оның бөлмесіне келген көрші, өйткені оның шам өшірілді және оған бөлмесіне бару үшін жарық керек. Ол бөлмеде болған кезде, ол өзін әлсіреп, ол оған отыруға көмектеседі, ал ол өз бөлмесінің кілтін кездейсоқ түсіреді. Кейін, шам жағылғанда, Мими кетуге кіріседі, бірақ кілті жоқ екенін біледі. Содан кейін екеуінің де шамдары сөніп, екеуі бірге қараңғыда бөлме кілтін іздейді. Родольфо оның кілтін тауып алады, бірақ оны жасырады. Содан кейін Родольфо қараңғыда оның қолына тиіп, оның қолының суығын сезінеді және арияны айта бастайды. Ән "Che gelida manina, se la lasci riscaldar" ("Не деген тоңазыған кішкентай қол, мен оны жылытайын") деген рецитативті түрде басталады, ол тез арада арияға айналады. Әнші Родольфо Мимиге өзі ақын екенін айтады "Чи ұлым? Мен - ақынмын" ("Мен кіммін? Мен ақынмын") атты шығармасында ақын ретінде бейшара өмір сүрген өмірі мен армандары туралы әңгімелейді. Ол қыздың жүрегін ұрлағанын мойындайды және одан өмірін сұрайды. Мими жауап ретінде "Sì, mi chiamano Mimì" ("Иә, олар мені Мими деп атайды") ариясын айтады, ал сахна "O soave fanciulla" дуэтімен аяқталады, онда олар бір-біріне ғашық болғанын түсінеді.

Құрамы

Арияны Пуччини Луиджи Ильица мен Джузеппе Джакозаның либреттосымен жазған. Онда Пуччини енгізген бірегей ерекшелік бар. Ол үш түрлі музыкалық абзацтарға ие, олар тоналды тепе-теңдікті жоғалтады, бірақ, дегенмен, тұтастай алғанда, үйлесімді. Бастапқы бөлігі жұмсақ, екінші бөлігі ( "Чи сын? Sono un poeta") - тоны жағынан айқын өзгеше, батыл әрі Родольфоға арналған мотивті қамтиды. Үшінші бөлім операда қолданылған "махаббат" мотиві басталған "Talor dal mio forziere" әнінен басталады. Алайда, биік C-ті ән айту қиын деп тапқандар әнді жарты қадам төмендете алады.

Орындаулар мен жазбалар

La bohème - ең танымал опералардың бірі, ал "Che gelida manina" операның ең танымал тенор ариясы, сондықтан тенорлардың ең көп жазылған арияларының бірі. 1900-1980 жылдар аралығында 500-ге жуық тенор бұл арияны кем дегенде жеті түрлі тілде жазды. Операның тұңғыш қойылымы 1896 жылы Туринда Родольфоның рөлін Эван Горга ойнады, бірақ Горганың жоғары тесситурамен қиындығы болды және музыка онымен бірге орнатылды. Арияны түсіру премьерадан бірнеше жылдан кейін басталды. Алғашқы жазбаны 1906 жылы Энрико Карузо жасаған. Карузо 1897 жылы Пуччини үшін арияны әндеген, ол: "Сені кім маған жіберді? Құдай?" деп айқайлаған. Бениамино Джигли 1936 жылы "Аве Мария" фильмінде арияны орындады. Ария 1949 жылы Марио Ланзаның алғашқы жазған әндерінің бірі болды; оның "Che gelida manina" жазбасы Operatic Recording of the Year сыйлығын жеңіп алды (Ұлттық рекорд сыншылары қауымдастығы сыйлады), кейіннен RCA-ның атақ-даңқ залында тарихи жазбаларға енгізілді. Лучано Павароттидің алғашқы белгілі жазбасы 1961 жылы Реджио-Эмилиядағы Муниципаль театрында кәсіби дебюті кезінде жазылған осы ария. Ол 1963 жылы Лондонда арияны қайтадан жаздырады. Паваротти әннің көптеген елеулі жазбаларын жасады. 1979 жылы La Scala спектаклін және 1973 жылы Герберт фон Караян жүргізген жазбаны қоса алғанда, ол әнді "La bohème" қойылымында орындады.