Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Болгария революционері Илья Марков (,) (; 28 мамыр 1805 - 17 сәуір 1898), Ilyo Voyvoda немесе Dedo Iljo Maleshevski деп аталатын, Македония аймағынан шыққан болгар революционері, ол Болгарияда да, Солтүстік Македонияда да ұлттық батыр болып саналады. Ол революционер Димитар Попгеоргиевтің (1840-1907) қайын атасы.
Bulgarian revolutionary
Iliya Markov (, , ; May 28, 1805 – April 17, 1898), known as Ilyo Voyvoda or Dedo Iljo Maleshevski, was a Bulgarian revolutionary from the region of Macedonia, who is considered a national hero in both Bulgaria and North Macedonia. He was the father in law of revolutionary Dimitar Popgeorgiev (1840 1907).
Ерте өмір
Илья Берово қаласында, сол кезде Осман империясының Румелия аймағының (қазіргі Солтүстік Македонияның шығысында) бір бөлігі, кедей шаруа отбасында дүниеге келген. Туған жылы белгісіз, бірақ 28 мамыр деп берілген. Алғашқы әдебиеттерде ол 1805 жылы туған деп айтылса, Василь Д. Стояновтың айтуынша, Илои 1867 жылы 45 жаста болған (осылайша 1822 жылы туған). Тарихшы Йован Хаджи Васильевич (1866-1946) Ilyo 1865 жылы 50 жаста болған (осылайша 1815 жылы немесе одан кейін туылған) деді. Оның әкесі Марко Попгеоргиев (Марко Попгеоргиев/Поп Георгиев, сондықтан Марков) деп аталды. Ілидо Малешево, Рила және Пириндегі шайқас жасақтарының (көлік әскерлерінің) белгілі хаджук-вововодасы (басшысы) болды. Кейін ол Рила монастырында күзетші болып жұмыс істеді. 1859 жылы Белградқа көшіп барды. 1861 жылы ол Белградта орналасқан болгар легионына қосылды және Сербия-Түрік соғысына (1876-77) және Рус-Түрік соғысына (1877-78) қатысты.
Iliya was born in the city of Berovo, at the time part of the Rumelia Eyalet of the Ottoman Empire (in modern eastern North Macedonia), into a poor farmer family. The birthdate is given as 28 May, while the birthyear is unclear; early literature place it at 1805, while Vasil D. Stoyanov said that Ilyo was 45 years of age in 1867 (thus born in 1822). Historian Jovan Hadži Vasiljević (1866–1946) said that Ilyo was at most 50 years of age in 1865 (thus born in, or after, 1815). His father was named Marko Popgeorgiev (Марко Попгеоргиев/Поп Георгиев, hence Markov). Ilyo was a prominent Hajduk voyvoda (commander) of cheta's (armed bands) in Maleshevo, Rila and Pirin. Later he worked as a keeper in the Rila monastery. In 1859 he moved to Belgrade. In 1861 he joined the Bulgarian Legion, headquartered in Belgrade, and took part in the Serbian Turkish War (1876–77) and Russo Turkish War (1877–78).
Болгарияны азат ету
Ілидо Осман империясына қарсы соғыста кез келген мүмкіндікті пайдаланды. 1877-1878 жылдардағы орыс-түрік соғысы кезінде ол Ловеч маңында оркестрмен жұмыс істеді. Оның тобы генерал Иосиф Владимирович Гурконың Батыс дивизиясына қосылып, София, Радомир және Кюстендилді азат етуге қатысты. Илья болгар өкілдерінің бірі болды Сан-Стефано келісімін қол қою кезінде, бұл Болгарияның этникалық шекараларын қалпына келтіруді белгіледі. Сол жерде ол ерлігі үшін медальмен марапатталды.
Ilyo used every chance to make a contribution in any war against the Ottoman Empire. During the Russo Turkish War of 1877–1878 he operated with a band near Lovech. His band joined the Western divisions of general Joseph Vladimirovich Gourko and participated in the liberation of Sofia, Radomir and Kyustendil. Illyo was one of the Bulgarian representatives at the signing of the Treaty of San Stefano which marked the restoration of Bulgaria in its ethnic borders. It was there he was awarded a medal for bravery.
Бостандықтан кейінгі қызмет
Бостандықтан келген қуаныш көп ұзамай болды, өйткені Берлин келісім-шарты (1878) жаңа азат етілген елді бөліп берді. Болгария үш бөлікке бөлінді: Болгария княздігі, Шығыс Румелияның автономды провинциясы және Осман империясына қайтарылған Македония. Халық арасындағы наразылық Кресна Разлог көтерілісіне (1878-1879) ұласты, оған Илья белсенді қатысты. Ильё Войвода мен оның тобы көшбасшының қартаюына қарамастан Серб-Болгария соғысына қатысты. Радомир жасағының құрамында олар Брезник, Сливница және Вранж шайқастарына қатысты.
The joy from the liberation was short lived though, as the Treaty of Berlin (1878) soon partitioned the newly liberated country. Bulgaria was divided into three parts: the Principality of Bulgaria, the autonomous province of Eastern Rumelia and Macedonia given back to the Ottomans. The discontent among the people erupted in the Kresna Razlog Uprising (1878–1879) in which Illyo took active participation. Illyo Voivoda and his band took part in Serbo Bulgarian War despite the advancing age of the leader. As part of the Radomir squad they participated in the battles of Breznik, Slivnitsa and Vranje among others.
Мұра
Ол өмір бойы соғыста жүріп, 19 ғасырдың аяғында Кюстендилде қартайып қайтыс болды. Ол - бұл өңірдің мифтік тұлғасы және көптеген халық әндерінің тақырыбы болды. Оның кейбір жеке заттары Беровоның қалалық мұражайы ретінде қызмет ететін Киелі Михаил бас періште монастырында сақталады. 1878 жылдан бастап 1898 жылы Кюстендилдегі өліміне дейін өмір сүрген үй 1979-1980 жылдары қайта жаңартылып, мұражай ретінде қызмет етті. Ілио Войводаның қабірі де Кюстендилде орналасқан.
He fought in battles all his life, and died from old age at the end of the 19th century in Kyustendil. He is a near mythical figure of the region and has been the subject of many folk songs. Some of his personal belongings are kept in the monastery of St. Archangel Michael which serves as the city museum of Berovo. The house in which Ilyo Voyvoda lived from 1878 to his death in 1898 in Kyustendil survived long enough to be renovated in 1979 1980 and has served as a museum, dedicated to Ilyo Voyvoda and the people's fight for freedom in Kyustendil since 1981. Ilyo Voyvoda's grave is also located in Kyustendil.
Құрметтер
Кларенс аралындағы Ilyo нүктесі, Антарктида Ilyo Voyvoda есімімен аталған.
Ilyo Point on Clarence Island, Antarctica is named after Ilyo Voyvoda.