Кіріспе
Ротесей класы немесе 12М типті фрегаттар - Корольдік фрегат, Оңтүстік Африка флоты (олар Президент класының фрегаттары деп аталды) және Жаңа Зеландия Корольдік флотымен қызмет ететін фрегаттар класы. Алғашқы 12-ші типті фрегат, "Корс" - екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жиналған тәжірибе негізінде бірінші дәрежелі мұхит аралық конвойларды сүйемелдеу ретінде жобаланған. Алайда, оның мүмкіндіктері мен әлеуеті соншалық, оны жылдам флоттық су асты кемелеріне қарсы соғыс ертеңі ретінде пайдалануға жарамды деп тапты. Осылайша, қайталау және жақсартылған 12-тип дизайны дайындалды, ол 12M типті ("өзгертілген" үшін M) деп аталды және жетекші кеменің атымен Ротсей класы деп аталды. Барлығы он екі кеме жасалды, ал жетекші кеме соңғы "Уитби" кемесінен екі жыл өткен соң, 1956 жылы салынды. Бұл жоба табысты болды және танымал болды, ол 1980 жылдары Корольдік теңіз флотына және Оңтүстік Африка теңіз флотына қызмет етті және Фолкленд соғысында ерекше қызмет етті. Бұл класты өте бейімделген және одан әрі модификациялар Леандер класының (Тип 12I) жетістіктеріне әкелді.
The Rothesay class, or Type 12M frigates were a class of frigates serving with the Royal Navy, South African Navy (where they were called President class frigates) and the Royal New Zealand Navy. The original Type 12 frigates, the , were designed as first rate ocean going convoy escorts in the light of experience gained during World War II. However, such were the capabilities and potential of the design that it was deemed suitable for use as a fast fleet anti submarine warfare escort. As such, a repeat and improved Type 12 design was prepared, known as the Type 12M (M for "modified") and called the Rothesay class after the lead ship. A total of twelve vessels were constructed, with the lead ship being laid down in 1956, two years after the last Whitby. The design was successful and popular, serving the Royal Navy and South African Navy well into the 1980s, and serving with distinction in the Falklands War. The class was highly adaptable and further modifications led to the equally successful Leander class (Type 12I).
Дизайн
12M типті кемелер Тип 12 корпусының дизайнын сақтап қалды, бұл ауыр теңізде жоғары жылдамдықты ұстауға мүмкіндік берді, бұл жылдамдықты кеңес субмариналарының қауіп төндірген кезеңінде су асты кемелеріне қарсы соғыстың табысты болуы үшін маңызды болды. Қару-жарақ пен қозғалтқыш қондырғысы негізінен өзгермеген. Негізгі сыртқы айырмашылықтар - кеңейтілген раковиналық және ағымды түтік (Whitbys-ке ретроактивті түрде орнатылған) және SeaCat әуе кемелеріне қарсы зымыранды атқылаушы және оған байланысты GWS 20 директоры мен басқару бөлмелерін тасымалдауға арналған өзгертілген артқы палуба. Бұл қару кластағы алғашқы кемелер аяқталған кезде қол жетімді емес еді, оның орнына "Тәуелділенген тахиметриялық әуе кемелеріне қарсы пулемет" (STAAG) орнатылған (Ротсей) немесе Mk.7 орнатылған бір ғана Bofors 40 мм пулемет жеткізілді. Торпеда құбырларының орналасуы жаңа дизайнда өзгертілді, әр арқалықта 45° бұрышта төрт тұрақты құбырлар, жаттықтырылатын қос монтаждаудың алдында, Whitbys-те орналасудың кері жағы. Бұл құбырларға арналған жарамды қару ешқашан жасалмады, сондықтан олар пайдаланылмай қалды немесе ешқашан орнатылмады. Ішкі нарықта кемелердің электронды құрылғыларының жақсаруы салдарынан туындаған өсіп келе жатқан сұранысты қанағаттандыру үшін электр қуатын өндіру қуаттылығы арттырылды. Сондай-ақ, бөлмелердің стандарттары жақсартылды, олар ішінара бөлме және ауа-райымен жабдықталды. Ротсейдің жобасының табысы соншалық болды, ол 12I типті жалпы мақсаттағы керемет жобаға айналды.
Өзгерістер
1960 жылдары су асты кемелерінің өнімділігін арттыру флотынан үлкен қашықтықта нысаналарды анықтауды және шабуылдауды талап етті. Анықтауды жаңа сонарлық конструкциялар, мысалы, 177 типті іздеу және 199 типті өзгермелі тереңдікпен жақсартуға болады. Корольдік теңіз флоты үлкен қашықтықтағы нысаналарға шабуыл жасау үшін MATCH (орташа қашықтықтағы су асты кемелеріне қарсы торпеда тасымалдағыш тікұшақ) жүйесін қабылдады. MATCH негізінен Westland Wasp HAS.1 болды, ол Saro P.531 (және Армияның Westland Scout) тікұшағының жеңіл теңізге шығарылған дамуы болды. Бұл қазіргі заманғы фрегат жобаларына орнатылатын кішкентай ангар мен ұшу палубасынан жұмыс істеуге жеткілікті, бірақ бір жұп антисубмаринді торпедаларды (US Mark 44 немесе 46 типтері) тасымалдауға жеткілікті, бұл су асты нысаналарын атауды қамтамасыз етеді. MATCH-ті тасымалдауға мүмкіндік беру үшін 12M класының барлық үлгілері өзгертілді және жаңғыртылды, 1966 жылдан бастап Ротсейде басталып, 1972 жылы аяқталды. Арқадағы құрылысты, алдыңғы лимболық раствормен бірге алып тастады, ұңғыма шағын ұшу палубасын құру үшін қапталды. Оның алдында кішкентай ангар салынды, оның үстінде GWS 20 SeaCat зымыраны мен директоры (әңгіме соңында) жеткізілді. Негізгі мачта жабық конструкциямен ауыстырылды, онда 1010 IFF типті антенналар орнатылды, ал воронка биіктігі жоғары құрылымнан жоғары ыстық газдарды тасымалдауға көбейтілді. Электрондық құрылғылар да екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Whitby-ге орнатылған құрылғылардан жаңартылды. Қысқа торлы антеннаны ауыстырған үлкен, жабық алдыңғы мачта 993 типті нысана индикаторымен байланысты ерекше "тоқсандық ірімшік" антенналарын алып жүрді. Mark 6M режиссері 903 типті радармен жабдықталған MRS3 Mod 3 жүйесімен ауыстырылды, кейіннен транзисторлық электроника мен аналогты компьютерлерді пайдаланатын MRS3 автоматтандырылған және компактты 1967-1973 нұсқасы 277Q типті биіктік өлшегішін алып тастауға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, көпірдің екі жағына 3 дюймдік Knebworth / Corvus қарсы шаралары іске қосылды, сонымен қатар "полицей" жұмысына арналған (және қатаң шектеумен әуе шабуылына қарсы қорғаныс) Екінші дүниежүзілік соғыстың 20 мм Oerlikon тапаншалары. Ротесейлердің күрделі модификациясы олардың қару-жарағы мен су асты кемелеріне қарсы күштерін бастапқы Леандер класындағы кемелерге теңестірді. Алайда соңғы төрт Leander-де Доплер толығымен спектрлі 184 сонар болды, бұл сонардың жылдам оқылуын қамтамасыз етті. Барлық Leander-де бастапқыда ұзақ қашықтықтан әуеге ескерту және AD мүмкіндіктері мен байланыс палубалары болды, ал Rothesays сол мақсатта жақсы жұмыс істеуге арналған арнайы су асты кемелеріне қарсы фрегат болды. 1978 жылы Ротсей екі жыл бойы 33,4 миллион фунт стерлинг шығындалып, қайта жөндеуден өтті. 1981 жылы Ярмут пен Плимут ұқсас жөндеулерді аяқтады, оның ішінде 994 типті қысқа қашықтықтағы ескерту радары мен мақсатты индикаторды (Plessy AWS1) ескі антеннаға орнату, Ротсейдің операциялық бөлмесінде жылдам экран деректерін беру. Бұл жаңадан жасалған және сәл жақсартылған радар олардың Фолкленд соғысында пайдалану үшін пайдалы болуына әкелді. Ол Рил, Брайтон, Бервик және Фалмут қалаларын өте алыс арақашықтықтағы 2031 пассивті сүйрейтін массивтермен қайта жабдықтауға жоспарланған, олар 100 миль (161 км) арақашықтықтағы кеңестік субмариналдарды тыңдай алатын. Фолкленд соғысынан кейін Бервик пен Фалмут екі рет 1982-1983 жылдары соғыстан кейінгі патрульдер үшін оңтүстікке жіберілді, мүмкін оларды сүйретілетін фрегат ретінде қайта құру жоспарларын аяқтаған шығар, сондай-ақ бауырлас кемесі Рил солтүстікке бұйрық бергенде механикалық ақаудан зардап шекті, және 1981 жылғы Нотт қорғаныс шолудан кейін жойылған және ешқашан дайындық күштеріне берілмеген Брайттон.
Қызмет
Ротесейлер 1960 және 1970 жылдары қызмет етті, 1975 жылы Лондондерри қару-жарақ пен электроника сынақ кемесiне айналдырылды. Ротсейлердің табысты жұмысы және олардың 1976 жылғы Балық соғысы кезінде Солтүстік Атлантика теңізінің қатал жағдайларында тұрақты жұмыс істеу қабілеті, олардың Корольдік флоттың негізгі рөліне қатысты екенін көрсетті. 1970-ші жылдардың соңында жаңа премьер-министр, бұрынғы RN клерк Джеймс Каллаган ұсынған кеңпейіл теңіз бюджеті 1980-ші жылдарда екінші ұзақ жөндеумен Ротсейлерді сақтау туралы уақытша шешімге әкелді. Плимут, Ярмут және Ротсей 1978-1981 жылдары екі жылдық жөндеуден өткізілді, сонымен қатар радарлардың кейбір маңызды жаңартулары жасалды. 1982 жылдың басында көптеген кемелер дайындық эскадрильясына жіберілді, 1981 жылғы қорғаныс тексеруінен кейін жойылуы мүмкін, олардың бауырлары да солай болады. Алайда Фолкленд соғысының басталуы сыныпты кешіктірді. Плимут пен Ярмут арнайы топпен бірге жіберілді, Плимут кез-келген кеменің ең белсенді рөлдерінің бірі болды. Бұл класты кемелер Оңтүстік Атлантикада, әсіресе қыста патрульдік жұмыстарында өте жақсы жұмыс істегенін көрсетті, бірақ соғыс кезіндегі алғашқы оң бағасы қайта қаралды. Seacat-тың бір рет өлтіргені күмәнді, бірақ Yarmouth және Plymouth екеуі де Douglas A 4 Skyhawk-тың бір рет өлтіргенін айтады. Plymouths Wasp тікұшағы AS 12 зымыранын қарт жер бетінде жүретін ARA Santa Fe субмаринасына бағыттады, бірақ оны тереңдіктегі зарядтар мен эсминцтен және Wessex және Lynx тікұшақтарынан торпеда соққыларынан кейін суға түсуге кедергі келтірді. 1 мамырда Ярмут пен заманауи 22-ші типті фрегат ARA San Luis су асты кемесін анықтады, ол оларға кемінде бір неміс SST 4 кемеге қарсы торпедасын атып жіберді, бірақ олар 20 сағаттан кейін миномет, торпеда және тереңдіктегі зарядтар шабуылдары кезінде су асты кемесін батыра алмады. Келесі апталарда Ротсейлердің заманауи сонардың немесе 10-шы байланыс байланыс желісінің жетіспеушілігі анықталды, бірақ Ярмут екінші Экзоцеттің екінші атуын көрді және оны ату сабымен сәтті алдаған болуы мүмкін. Брайтоннан басқа кластың қалған бөлігі соғыстан кейінгі қызмет үшін қайта жабдықталды, бұл соғыста Корольдік теңіз флотының зардаптарын тез арада өтеуге мүмкіндік берді. Бервик пен Фалмут дайындық эскадрильясында жоғары дайындықта болды, оларды тағы да ұзақ уақытқа қайтадан жөндеуден өткізуге болады, мүмкін сүйретілетін фрегат ретінде. Олардың қарындасы Лоустофт осы рөлге сынақтан өтті. Әсіресе Бервик қысқа жөндеуден кейін де пайдалы болып шықты, ол тағы үш жыл жұмыс істеді, 1985 жылдың ортасына дейін. Бұл сынып 1980-ші жылдары, Rothesay ақыры 1988 жылы өз нәтижесін берді. Осы кластың жойылуымен бірге "Уосп" тікұшағы да шығарылды, "Лиандер" "Вестленд Линкс" ұшағын тасымалдауға жаңартылды.
Жаңа Зеландия кемелері
Жаңа Зеландия әскери-теңіз флоты 1957 жылы ақпанда екі "Тайп-12" кемесін тапсырды. Гастингс Отаго деп аталып, құрылыс кезінде, ал Таранаки тікелей құрылысшылардан тапсырыс алды. Олар дәстүрлі гамакта емес, төсек-орынды және RN Type 12 -ден басқаша тәртіпті енгізді. 1964 жылы кемелер Seacat зымырандарымен жабдықталды. Корольдік теңіз флоты Ротсейстерінен айырмашылығы Отаго мен Таранаки Mk 20 ауыр салмақты су асты кемелеріне қарсы торпедалармен қаруланды, бірақ оларды 1960-шы жылдардың ортасында тастап кетті, өйткені RN тек су асты кемелеріне арналған қаруды әзірлейтіндігі анық болды. RNZN-нің ауыр салмақты торпедалардан бас тартуының ресми себебі Mk 20 Mk 32 құбырларында Mk 44/46 12.75 дюймдік АҚШ жеңіл салмақты торпедаларын 1971 жылы Жаңа Зеландияға жеткізілді, өйткені өмір сүру мерзімі аяқталды, 1960 жылдардың басында USN флотын қалпына келтіру және жаңғырту жойғыштары және 1971 жылы барлық RNZN фрегаттарына орнатылды. RNZN офицерлері мен рейтингтерінің аз бөлігі бұл өзгеріске қарсы болды, себебі минометтер суық соғыс туралы ескерту үшін тиімдірек болды. Жаңа Зеландия Таранакиді газ турбиналарымен жаңғыртуды қарастырды, бірақ 1981 жылдан кейін екі артық Леандер класындағы фрегаттарды британдықтар сату үшін ұсынған кезде кемелерді зейнеткерлікке шығарды.
Құрылыс бағдарламасы
PennantName ҚұрылысшыOrderedLayed DownLaunchedҚабылданды пайдалануға тапсырылдыEstimated building cost Fate Royal Navy F101 Yarmouth (a) & (b) John Brown and Co Ltd, Clydebank. 29 қараша 1957 23 наурыз 1959 1986 сәуір айына дейін төленген, 1987 шілдеде нысана ретінде батырылған. 1956 жылғы 6 қараша 1988 жылғы 30 наурызда ақталды 1988 жылы бөлшектенуге сатылды. 26 сәуір 1988 жылы, 16 маусым 1958 жылы, 1985 жылы, 1956 жылы ақпанда (RN үшін) 1957 жылы ақпанда (RNZN үшін) 1960 жылы 21 қарашада, 1962 жылы 28 қыркүйекте, 1964 жылы 4 наурызда, 1985 жылы, 1990 жылы бөлініп тастау үшін сатылды.