Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Литваның аумақтық қорғаныс күштері (қысқаша LTDF; , LVR) - екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Литваны неміс оккупациясы кезінде литвалық нацистік қарсылық күштерінің белсенді қатысуымен құрылған қысқа мерзімді литвалық ерікті әскери бөлім. LTDF оның командирі Повилас Плечавичустың құрылуынан бір жарым ай өткен соң, нацистік Германияның оккупациялық билігі бірліктің тәуелсіздігіне қауіп төндірген кезде таратылды. Кейінгі репрессиялар кезінде неміс оккупанттары 52 офицерді Саласпилс концентрациялық лагеріне жіберді, Панерайда 86 ЛТДФ мүшесін өлтірді және 1089-ын Штутхоф пен Ольденбург концентрациялық лагерлеріне депортациялады. Кейінірек кейбірлері нацистік қызметке мәжбүрленген болса да, күштің он төрт батальонынан төртеуінен басқалары нацистік қуғын-сүргіннен аман қалды. Қашып шыққандар "Орман ағайындарының" Кеңестерге қарсы қарулы күресінде өз үлестерін қосты. LTDF жылдам жақындап келе жатқан Қызыл Армиямен, совет және поляк көтерілісшілерімен күресуді және осылайша Рейхскомиссариат Остландтың Литваның Бас округінде қауіпсіздікті қамтамасыз етуді мақсат етті. LTDF автономиялы болды, литвалық офицерлер құрамында болды және литвалық генерал Повилас Плечавичустың қолбасшылығында болды. Германияның азаматтық басқару органы литвалық жастарды Германияға мәжбүрлі еңбекке жібермеуге келісті, ал LTDF белсенді болды. Литваның аумақтық қорғаныс күштерінің әскерилер одағы 1997 жылы құрылған.
The Lithuanian Territorial Defense Force (abbreviated LTDF; , LVR) was a short lived Lithuanian volunteer military unit created with the active involvement of the anti Nazi Lithuanian resistance during the German occupation of Lithuania during World War II. The LTDF was disbanded one and a half months after its creation by its commander Povilas Plechavičius when Nazi Germany's occupational authorities threatened the unit's independence. During the subsequent repressions, the German occupiers sent 52 officers to the Salaspils concentration camp, executed 86 LTDF members in Paneriai and deported 1,089 to Stutthof and Oldenburg concentration camps. While some were later forced into Nazi service, all except four of the force's fourteen battalions successfully escaped Nazi persecution. Those who escaped later contributed to the Forest Brothers' armed anti Soviet resistance. The LTDF aimed to fight the quickly approaching Red Army, the Soviet and Polish insurgents and thus ensure security in General District of Lithuania within Reichskommissariat Ostland. LTDF was autonomous, staffed by Lithuanian officers, and commanded by the Lithuanian General Povilas Plechavičius. The German Zivilverwaltung agreed not to transfer Lithuanian youth to forced labour in Germany while the LTDF was active. The Soldiers' Union of the Lithuanian Territorial Defense Force , a veterans' organization, was founded in 1997.
Бұрынғы жұмылдыру әрекеттері сәтсіз болды
1943 жылдың басында Сталинград шайқасында нацистік Германия жеңілгеннен кейін және Шығыс майданы батысқа қарай қозғала бастағаннан кейін, оккупациялық неміс билігі оккупацияланған жерлердің тұрғындарын жұмылдыруға алаңдай бастады және литвалықтарға өздерін жұмылдыруға мүмкіндік беру үшін өз саясатын қайта қарады. Литвалықтар 1943 жылы Вафен СС-ге жұмылдыруды бойкот етті; 300-ден аз адам хабар берді. Нацистер халыққа қарсы жазалау шараларын қолданды және 46 көрнекті тұлғаларды және интеллигенцияның мүшелерін Штутхоф концентрациялық лагеріне депортациялады. Нацистер Литваның барлық жоғары оқу орындарын 18-19 наурызда жапты, ал Кеңестер әскері ұстаған LTDF сарбаздарын өлтірді немесе түрмеге қамады. ЛТДФ - нацистердің соңғы ірі жұмылдыру әрекеті.
After Nazi Germany lost the Battle of Stalingrad in early 1943 and the Eastern Front began moving westwards, the occupying German authorities became concerned with mobilizing the population of occupied lands and revised its policy to allow Lithuanians to mobilize themselves after attempts failed to mobilize youths into the Waffen SS and Wehrmacht units. Lithuanians boycotted mobilization to the Waffen SS in 1943; fewer than 300 men reported. The Nazis carried out reprisals against the population and deported 46 prominent figures and members of the intelligentsia to Stutthof concentration camp. The Nazis closed all Lithuanian higher education institutions March 18–19 and the Soviets executed or imprisoned LTDF soldiers they captured. LTDF was the last large mobilization attempt by the Nazis.
Бағалау
Литваның аумақтық қорғаныс күштерінің қысқа өмір сүру кезеңіндегі іс-әрекеттерін қалай қарастыруға қатысты әртүрлі пікірлер бар. Литвалық тарихшы ЛТДФ-тың әріптестікке қарсы емес екенін жазды, өйткені:"Күшті құру кезінде литвалықтар Ян Т. Гросс әріптестік деп анықтағанның керісінше әрекет етуге тырысты, яғни оккупант өкілеттігін берді. Олар билік пен билікті немістерден тартып алуға тырысты. Осылайша, күштің құрылуы ынтымақтастық әрекеті емес еді. Коммунистік емес қарсылық күштерінің өкілдері мұны түсініп, топ мүддесін сатқандар мен сатпағандардың арасында тиісті айырмашылықтарды жасады. Жергілікті күштердің ең таңғажайып аспектілерінің бірі - жағдайдың өзгеруіне байланысты шартты ынтымақтастықтан белсенді қарсылыққа қаншалықты тез көшкені, қоғам, литвалық офицерлер корпусы мен жергілікті әкімшіліктегі жер асты байланыстарының салыстырмалы түрде күрделі желісін пайдаланған. "Литваның қорғаныс күштерін құруға неміс оккупациясына көмектесу емес, олар оны совет оккупанттарымен алмастыруды көздеді, бірақ болашақ литва армиясының ядросын құру арқылы кеңестерге қарсы қарсылық күресін дайындау. Бұрынғы кадет Казис Блажевичус: "Қорылымның LTDF сарбаздарының қысқа және драмалық тарихы үш айға жуық уақытқа созылды, бұл генерал П. Плечавичустың да, оның офицерлерінің де неміс әріптестері болмағандығын дәлелдейді" деп жазды. Керісінше, Юстина Смалките ЛТДФ әскери ынтымақтастық жағдайы болды және 1990 жылдан кейінгі литвалық стипендия "ұлттық тоны жоғары бейтарап тарихи есептерді" шығарды деп мәлімдейді. Польшалық зерттеуші Пауэль Рокики де ЛТДФ-ты "коллаборационист" деп атайды. Литваның нацистік қарсылық қозғалысы Литваның нацистік қарсылық қозғалысы қолдаған Германия-Литва келіссөздерінің нәтижесі. Ұйымның өзі өзінің ұлттық мақсаттарын жүзеге асыру үшін қолданылды, бұл әрқашан неміс мақсаттарына сәйкес келмейтін.
There are differing opinions about how to consider the actions of the Lithuanian Territorial Defence Force during its brief existence. The Lithuanian historian wrote that the LTDF was not collaborationist, because:"In establishing the Force, the Lithuanians were clearly making an effort to do the opposite of what Jan T. Gross has defined as collaboration, that is, granting the occupier authority. They were trying to siphon power and authority away from the Germans. Thus, the creation of the Force was not an act of collaboration. The non Communist resistance understood this and made the appropriate distinctions between those who had betrayed the interests of the group and those who had not. One of the most striking aspects of the Local Force is how quickly it moved from conditional cooperation to active resistance as circumstances changed, utilizing a relatively sophisticated network of underground contacts within the society, the Lithuanian officer corps and the native administration. "The motivation to create the LTDF was not to aid the German occupation whose replacement by Soviet occupiers they foresaw, but to prepare an anti Soviet resistance by creating a nucleus for the future Lithuanian army. Former cadet Kazys Blaževičius wrote: "The short and dramatic history of the force's soldiers LTDF lasted for almost three months proves that neither gen. P. Plechavičius, nor his officers were German collaborators." In contrast, Justina Smalkyté claims that the LTDF was a case of military collaboration and that post 1990 Lithuanian scholarship produced "biased historical accounts that are highly nationalist in tone". Polish researcher Paweł Rokicki also describes the LTDF as "collaborationist". According to , the LTDF is a specific example of Lithuanian collaboration, the result of German Lithuanian negotiations, whose creation was supported by the Lithuanian anti Nazi resistance movement. The organisation itself was used to pursue its own ethnic national goals, not always congruent with German objectives.