Кіріспе
Амфибия түрлері Сұр ағаш бақасы (Dryophytes versicolor) - АҚШ-тың шығыс және Канаданың оңтүстік-шығысында өсетін шағын ағаш бақаларының түрі. Кейде оны оңтүстік, генетикалық жағынан ерекше туысы Коптың сұр ағаш бақасынан ажырату үшін шығыс сұр ағаш бақасы, солтүстік сұр ағаш бақасы, жалпы сұр ағаш бақасы немесе тетраплоидты сұр ағаш бақасы деп атайды.
The gray treefrog (Dryophytes versicolor) is a species of small arboreal holarctic tree frog native to much of the eastern United States and southeastern Canada. It is sometimes referred to as the eastern gray treefrog, northern gray treefrog, common gray treefrog, or tetraploid gray treefrog to distinguish it from its more southern, genetically distinct relative, Cope's gray treefrog.
Сипаттама
Ғылыми атауларынан көрінетіндей, сұр ағаш бақаларының түсі өзгермелі. Түстерін өзгерте алатын бұл қабілеті қоршаған ортаға байланысты сұрдан жасыл немесе қоңыр түске дейін маскировкалауға мүмкіндік береді. D. versicolor қарадан аққа дейін өзгеруі мүмкін. Олар хамелеонға қарағанда түстерін баяу ауыстырады. Сұр ағаш бақаларының ерекшелігі - олардың аяқтары қара жолақ тәрізді, ал аяқтары мен қолдарының төменгі жағында ашық сары немесе қызғылт сары түсті қара жолақпен айтарлықтай қарама-қайшы келеді. Өлі сұр ағаш бақалары мен табиғи емес ортадағылар көбінесе сұр түсті. Аналық жырлап шақырмайды, бірақ аталық жырлап шақырады. Әйелдер көбінесе еркектерден үлкен болады. Олар Солтүстік Американың басқа бақа түрлеріне қарағанда салыстырмалы түрде кішкентай, әдетте ұзындығы ұзындығынан аспайды. Олардың терісі дөңес, бұл оларға қылқаншақ көрініс береді. Бұл түрді Коуптың сұр ағаш бақасынан ажыратуға болмайды, жалғыз байқалатын айырмашылық Коуптың сұр ағаш бақасының қысқарақ, жылдам шақыруы. Бұл температураға байланысты өзгереді, өйткені екі сұр ағаш бақасының да қоңырау шалу жиілігі температураға тәуелді. Төмен температурада Коуптың сұр ағаш бақасының шақыру жиілігі сұр ағаш бақасының шақыру жиілігіне жуықтауы мүмкін. Бұл айырмашылықты естіуге болады, бірақ оны ең жақсы түрде олардың сыбызғыдағы секундына импульстер санын есептеу арқылы анықтай аласыз. Кәдімгі температурада сұр ағаш бақасының импульс жылдамдығы секундына 16 - 34 импульс, ал Коптың сұр ағаш бақасының импульс жылдамдығы секундына 34 - 60 импульс. Бір-бірімен ауыспауы мүмкін болса да, импульс жиілігінің температураға тәуелділігі болғандықтан, екі түрдің бірге кездескен жерлерін оңай ажыратуға болады. Белгілі бір температурада сұр ағаш бақасының импульс жиілігі Коптың сұр ағаш бақасының шамамен жартысы. Сұр ағаш бақасының да 48 хромосомасы (4n) бар, оны кейде ғылыми әдебиетте тетраплоидты сұр ағаш бақа деп атайды. Коуптың сұр ағаш бақасы немесе диплоидты сұр ағаш бақасы өзінің 2n (24) бастапқы хромосома санын сақтады. Бұл түрлердің арасындағы будандасу көптеген личинкалардың ерте өлім-жітіміне әкеледі, бірақ кейбір адамдар ересек жасқа дейін тіршілік етеді, бірақ бұл адамдар құнарлылығының төмендеуінен зардап шегеді. Осы ұқсас түрлердің екеуінің де артқы аяқтарында ашық сары түсті таңбалар бар, бұл оларды басқа ағаш бақаларынан, мысалы құс дауысты ағаш бақасынан ерекшелейді. Жарық нүктелер, әдетте, бақа секіріп жатқанда ғана көрінеді. Екі сұр ағаш бақасының да жыныстық диморфиясы бар. Аталықтардың кеуделері қара немесе сұр түсті, ал аналықтардың кеуделері ашық түсті. Таңбалардың денесі дөңгелек (ағылшынырақ денелі өзен түрлеріне қарағанда) биік, кең құйрықтары бар, егер жүйеде жыртқыш болса, қызыл түске боялуы мүмкін. Метаморфоз оңтайлы жағдайда екі ай ішінде пайда болуы мүмкін. Метаморфоз кезінде жаңа жабайылар әдеттегідей сұр түске ауысудан бұрын бір-екі күн бойы жасыл түске айналады. Жас бақалар кейде ашық жасыл түсті сақтап, ересек болғаннан кейін ғана сұр немесе қара жасыл түске айналады.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Сұр ағаш бақалары кең географиялық аймақта өмір сүреді және АҚШ-тың шығыс жартысының көп бөлігінде және батыста Техас пен Оклахома штаттарының орталығында кездеседі. Олар сондай-ақ Канаданың Квебек, Онтарио және Манитоба провинцияларында таралған, ал Нью-Брансуикте оқшауланған халық бар. Сұр ағаш бақасы ішкі дене сұйықтықтарының 8 ° C (18 ° F) төмен температураға дейін тоңазытқаннан аман қалады. Қаңқа ағашы орманды жерлерде жиі кездеседі, өйткені ол өте ағаш. Оның дауысы Шығыс жағалау мен Орта Батыс ауылдарда жиі естіледі. Ол балықсыз жартылай тұрақты орманды тоғандарда көбейеді, бірақ балдырларда, көктемгі тоғандарда, адам жасаған фонтандар мен су бақшаларында, тіпті жаңбыр суымен толтырылған бассейндердің қақпақтарында жұмыртқа салады.
Мінез-құлық
Ер қара ағаш бақаларының үлкен хорлары сирек кездеседі, өйткені олар көбінесе жалғызбасты жануарлар, бірақ көбейту кезеңінің биіктігінде бәсекелестікпен дауыс беруі мүмкін. Ағашқа шағылған сұр бақалар терезелер мен веранданың жарықтарына жиналып, жарыққа тартылған жәндіктерді жейді. Сонымен қатар, сұр ағаш бақасының қоректенуіне жәндіктердің личинкалары, кенелер, жәндіктер, өсімдіктердегі құрттар, орақшылар мен шаяндар да ықпал етеді. Кейбір популяциялардың тамақтарында құмырсқалар мен қоңыздар көп. Алайда, көптеген бақалар сияқты, D. versicolor оппортунистік және басқа да бақаларды қоса алғанда, кіші бақаларды да жей алады. Агрессивті қоңыраулар әдетте жарнамалық қоңырауларға қарағанда ұзақтығы мен жиілігі төмен. Агрессивті шақырулар, әсіресе D. versicolor аталықтарында, көптеген импульстерді қамтитын жарнамалық шақырулардан айырмашылығы, шақыру барысында амплитудада көп өзгеріске ұшырамайды. Бұл D. versicolor түріне өте тән, өйткені сыныпталған агрессивті шақырулары бар көптеген түрлердің жарнамалары мен өте ұқсас құрылымдары бар агрессивті шақырулары бар. Олар ұқсас, өйткені екеуінде де екі жоғары жиілік бар, бірақ агрессивті қоңыраудың жоғары жиіліктері әдетте төмен.
Ерлер мен ерлердің өзара әрекеттесуі
Әйелдер бір-біріне жақын аралықтағы еркектер арасында қоңырауды артық көрмейді, сондықтан бұл қоңырау уақытының өзгеруіне және осы еркектердің қоңырауларының сипаттамаларының өзгеруіне әкелуі мүмкін. Басқа ата бақалар шақырған кезде, H. versicolor ата бақалары өздерінің шақыру уақытын реттейді; дегенмен, бұл бақалардың көпшілігіне қарағанда әлдеқайда қатаң түрде жасалады. Басқа түрлермен салыстырғанда, H. versicolor селективті көңіл-күйді көрсетпейді. Селективті назар - бұл көптеген еркек бақалардың түрлерінде байқалатын құбылыс. Олар шақыру уақытын өзгертіп, ең қатты бір немесе екі көрші еркек бәсекелестеріне негізделген, ал басқа шақыру уақытын елемейтін. Оның орнына, H. versicolor аталықтары тек бір аталықпен жұптасқан кезде қоңыраудың үсті-үстіне түсуінен аулақ болады, бірақ басқа бақалар түрлеріне қарағанда топтағы көрші бақалармен үсті-үстіне түсуден белсенді түрде аулақ болмайды.
Сүйісу
Аталық бақалар аналық бақалар жақындағанда дауыстарын өзгертеді. Олар мұны жарнамалық қоңырауды әйелдер қабылдайтын ықтималдығын көбейту үшін басқа шу мен дауыстылықтарға қарағанда оны жасыруға болады. D. versicolor аталықтары бұл әрекетті олардың қоңырауларының ұзақтығын әдеттегі жарнамалық қоңыраудың бірнеше ұзындығына дейін ұлғайту арқылы жасайды. Әлеуметтік орта еркек шақырушылар қозғалғанда және әйелдер өздерінің әлеуетті серіктерін бағалауға келгенде өзгеруі мүмкін, бұл D. versicolor еркектерінің естіген еркек бәсекелестік деңгейінің әртүрлі деңгейін тудырады. Бұл түрлерді бөлек ұстау үшін репродуктивті сипаттағы орын ауыстырудың үлгісі болып көрінеді. Сонымен қатар, түрленуді күшейту үшін осы түрлердің арасында қолданылған күштілендірудің белгісіз механизмдері болуы мүмкін және одан әрі зерттеулер жемісті болуы мүмкін. Dryophytes versicolor және Dryophytes chrysoscelis бір-біріне жақын көлдерді шақырады, нәтижесінде олардың дауыстауының кедергісі туындайды, өйткені олардың дауыстары дыбыстық жағынан өте ұқсас. Еркек жарнамалық шақыруларға жауап ретінде D. versicolor еркек бірдей түрдің еркектеріне және бастапқы шақыруды жасаған D. chrysoscelis еркектеріне бірдей агрессивтілікпен жауап береді. D. versicolor аталықтарының D. chrysoscelis аталықтарымен өзара әрекеттесуі аталықтардың өз түрлерімен өзара әрекеттесуіне қарағанда агрессивті қарқындылығы тез артады. Бұл түрлердің арасындағы агрессия деңгейі күшейген кезде әлсіз бақа жеңімпаздан қашуға ықтималдығы жоғары болды. Жалпы, D. versicolor аталықтары екі түрдің арасындағы қатты дауыстық қақтығыстар кезінде D. chrysoscelis-ке қарағанда жиі физикалық шабуылдар жасайды. Бұрынғы зерттеулерде D. versicolor mate-нің тартымдылығы D. chrysoscelis-пен қоңырау шалу кездеседі. D. versicolor жұптың тартымдылығы D. hrysoscelis-ке қарағанда, қоңыраудың үстіне жабысуы кезінде төмендейді, бұл D. versicolor еркекінің неліктен жиі агрессивті физикалық байланысқа түсуге бейім екенін түсіндіре алады: D. versicolor қоңыраудың үстіне жабысуынан жоғалтатын нәрсе көп. D. versicolor және D. chrysoscelis жарнамалық дауыстар бір-бірінен ерекшеленсе, бұл екі түрдің арасындағы агрессивті дауыстар ұқсас.