Кіріспе

Әзербайжан әдеби және халықтық рэп дәстүрі Мейхана - белгілі бір тақырыпқа импровизациялау арқылы бір немесе бірнеше адам орындайтын сүйемелдемелі жоқ әннен тұратын ерекше Әзербайжан әдеби және халықтық рэп дәстүрі. Мейхана сөйлеу өлеңінен ерекшеленеді, өйткені ол бір ритмге сәйкес орындалады. Мейхананы көбінесе азербайжандықтардың арасында ұлттық рэп деп аталатын хип-хоп музыкасымен салыстырады, өйткені оған лирикалық, рифмалық және өлеңдік, әдетте, аспаптық немесе синтезделген ырғақпен айтылатын орындаушылар да кіреді. Орындаушылар синтезаторларды, барабан машиналарын және тікелей эфирлі топтарды да қамтиды. Мейхана шеберлері өздерінің әндерін жазады, жаттап алады немесе импровизациялайды және өздерінің шығармаларын а капелла немесе ритмге орындайды.

Этимология

Бұл жанрдың атауы дәстүрлі парсы meykhane (таверна, паб) сөзінен шыққан, бұл сөз парсы сөзінен шыққан (шарап) және хане (үй). Мейхананың кәсіби орындаушылары азербайжан тілінде Söz Ustadı (Сөз шеберлері) деп аталады.

Тарих

Байқау соңында көрермендер ең көркем әрі ақылды өлеңдерін improvization жасаған ақынды анықтап, оны жеңімпаз деп жариялады. Бұл байқауларды қазіргі заманғы поэзиялық импровизация байқауларымен немесе тіпті рэп шайқастарымен салыстыруға болады.

Кеңестер тарапынан қысым (1940-1991)

Мейхана революцияға дейінгі кезеңде Баку елді мекендерінің жастары арасында орындалды. Кеңес дәуірінде мейханаға тыйым салынғанымен, Әлиаға Вахидтің поэзиясы қазіргі мейхана ретінде жиі рифмаланған. Бұл мейхананың Баку мен Абшерон аймақтарының тұрғындары арасында танымал болуымен байланысты болуы мүмкін.

Халықтың қабылдауы (1991-2001)

Кеңес Одағы құлағаннан кейін, мейхана Әзірбайжанда кеңінен танылды, бірақ көптеген фундаменталистер бұл жанрға наразылық білдіріп, оны әлі де тым либералды және дәстүрлі ұлттық құндылықтарға қайшы деп атап өтті. Олар музыка жанры әлі де сексуалдықты, алкогольді, есірткілерді және батыс тұтынушылық мәдениетін насихаттайтынын мәлімдеді, бірақ фундаменталистік көзқарасты сынға алғандар фундаменталистер мен мейхана музыканттары бір халықтың, жастардан, олар көбінесе екі мәдениеттің арасында қайсысына жататынын таңдау керектігін іздеді. Бұл дәуірде мейхананы ерекше қабылдап, жаңа орындаушылар пайда болды: Ағасалим Чилдаг, Кабир Азэри, Ағамирза Мамедов, Ағакарим Новрузов, Елчин Маштағали және Машадибаба Айдамиров мейхана толқынын бастады, бұл азербайжандық ұлттық музыканың әсерінен мейхана музыкасын электрондық музыкамен біріктірді. Низами Рамзи ұлттық теледидарда және танымал фильмдерде орындалған алғашқы мейхана шебері болды.

Қазіргі заманғы мейкхана (2001 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

90-шы жылдардың қарқынымен мейхананың дыбысы стандартталды, өйткені жаңа орындаушылар Айдын Хирдаланли, Рашад Дагли, Елшан Хазар, Вахид Гадим, Махир Джурат, Октай, Вугар Маштагали және Намиг Мана сияқты әсерлердің ұжымдық жиынтығына сүйенді. Намиг Гарачухурлу, әсіресе, романтикалық дисонансы және Айгун Казимова сияқты азербайжандық поп әншілерімен дуэтімен, халық музыкасы мейхана әндері ретінде белгілі болған жаңа қозғалыстың дыбыстық үлгісін жасады. Алайда бұл мейхана орындаушыларының арасында жік салуға әкелді. Фундаменталистік мейхана орындаушылары соңғы онжылдықтарда қолданған классикалық стильді ұстап тұруды шешсе, мейхана орындаушыларының жаңа толқыны мейхананы әртүрлі музыкалық жанрлармен біріктіруді шешті. 1990-2000 жылдары мейхананың танымалдылығы артуымен телеарналар мейхана турнирлерін шығара бастады. "Де, Гелсин!" секілді теледидар бағдарламалары. (Қайдасың, кел!) ANS телеарнасында жарық көрген "Мейхана" жергілікті тұрғындар арасында танымал болды және мейханаға сұраныс азербайжандықтардың үйлену тойындарында айтарлықтай артты.

Деривативтер мен тармақтар

Мейхананың ең танымал түрі - бұл сөздік алмасу (deyişmə), онда кейбір сөз тіркесі немесе сөйлем келесі жұптармен рифма жасайды.

Мейхананың цензурасы

Әзірбайжанда мейхана музыкасының дамуы мен коммерцияландыру барысында өнер түрін басуға көптеген әрекеттер жасалды. Әннің мазмұнынан бастап альбомның мұқабасына дейінгі бейнелерге дейін, "Мейхана" даулы музыка болды. Әзірбайжандықтардың әлемдегі өзіндік ерекшеліктерін анықтау үшін діни сәйкестік пен трансұлттық функция атқарады. Бұл күрделі жекелік мейхана арқылы көрініс табады және көптеген мәдени контексттерде жиі дауланады және цензураланады. Мейхана кассеталар сату, теледидар мен радио арқылы кең көлемде тарала бастады, бұл ұлттық экономикаға септігін тигізді.

Жеткізу

Мейхананы табысты орындау үшін мейхана шебері дауысты дыбыспен, дыбыспен және тыныс алуды бақылаумен дамытуы керек. Вокалдық көрініс - бұл мейхана шеберінің дауысының ерекшелігі. Ағып жатқан мейханалық дуэттер үшін айтылу өте маңызды; кейбір мейхана шеберлері оны комикалық және көркемдік әсер үшін ашады. Мейхана орындаушысының игеруі үшін тыныс алуды бақылау, оның ішінде тыныс алуды тоқтатпай, ауа алу маңызды. Мейханалық парталар әрқашан әуенмен беріледі. Мэйханада тез, мағыналы және анық парталар құрастыру қабілеті шеберліктің маңызды белгісі болып саналады.

Әлеуметтік әсері

Мейхана музыкасының бүкіл елде кең таралуы оның мәдениетке, сәнге және әлеуметтік көзқарастарға үлкен әсерін тигізді. Мейхананың әр түрлі субжанрлары көптеген субмәдениеттердің жеке басын қабылдады және олардың негізгі бөлігі болды. Бұл реформалар сонымен қатар 90-шы жылдары мейхана стилін қабылдаған қазіргі заманғы Әзірбайжан хип-хопының негізін қалады. Оның алғашқы дамуынан бастап мейхана әлеуметтік және саяси нормаларға қарсы көтеріліспен байланысты болды, ең алдымен мейхана музыкасының үкімет билеген мәдениетті қабылдамауы, қарсы мәдениеттің әлеуметтік конвенцияның барлық түрлерінің тұтынушылықты қабылдамауы. 2012 жылдың 30 мамырында бүкіл әлемде Путинге қарсы Твиттердегі хабарлама тарала бастады, оппозициялық белсенділер "Путин, сіз кімсіз? Жүріңіздер, осынданан кетіңіздер" (#путинтыктотакойдавайдосвидания), Әзірбайжанның Астара аймағындағы мейханадан ("Ty kto takoy? Давай, свидения жаса!"). Бұл интернет-мемеге айналып, бүкіл әлемде танымал болды. 2012 жылдың маусым айында ресейлік рэпер Тимати басқа рэперлермен бірге Филипп Киркоров туралы "Давайдосвидания" атты дис-тректі шығарды.