Кіріспе

Шымкент көбелектері туысы Шымкент көбелектері (Pyrgus armoricanus) - шымкент көбелектерінің бір түрі (Hesperiidae туысы).

Сипаттама

Pyrgus armoricanus қанатшасының ұзындығы 24×28 мм. Екі қанаттың да шеттерінде ақ жиек бар. Алдыңғы қанаттарының жоғарғы жағы ақ түсті белгілері бар қара қоңыр түсті. Артқы қанаттарының алдыңғы жағында сұр түсті белгілер анық байқалады. Артқы қанаттарының төменгі жағы ашық қызғылт қоңыр түсті, үлкен ашық дискілі нүктесі мен ашық түсті тамырлары бар. Еркек пен әйелдің келбеті бір-біріне ұқсас. Барлық Pyrgus түрлері сияқты, Pyrgus armoricanus далада анықталуы өте қиын болуы мүмкін. Алдыңғы қанаттарының жоғарғы жағы, әсіресе жаңа піскен кезде, басқа Pyrgus түрлеріне қарағанда, көбінесе қара қоңыр түсті, ашық ақ таңбалармен. Ол үлкен сұр шұбардың (P. alveus) кейбір кіші түрлеріне ұқсайды. Ол Pyrgus malvae-ден сәл үлкен. Бұл түр Pyrgus carthami және Pyrgus serratulae-ге де өте ұқсас. Жыныстық мүшелерді тексерусіз, әсіресе Pyrgus alveus кешенінің көбелектерімен және Pyrgus cirsii-мен шатасу қаупі жоғары. Алайда, Pyrgus alveus-пен салыстырғанда, артқы қанатының жоғарғы жағындағы ақ дақтар айқын түрде жеңіл. Жұмыртқалары сарғыш, дөңгелек және жазық, көптеген, күшті бойлық қабырғалары бар. Қашықтықтың қысқа, мықты шаштары болады. Олар көбінесе қара қоңырдан сұр қоңырға дейін, сирек жасыл қоңыр немесе қызғылт қоңыр, қара бас. Құйрықтары қатты көкшіл, артқы жағында қара нүктелер мен сызықтар бар.

Ауқым

Pyrgus armoricanus Солтүстік-Батыс Африкадан Оңтүстік және Орталық Еуропаның кейбір бөліктеріне Оңтүстік Скандинавияға дейін таралған. Шығыс жағынан таралу аймағы Ресейдің оңтүстігіне және Кіші Азия арқылы Иранға дейін созылады.

Тіршілік ету ортасы

Pyrgus armoricanus мекендеу аймағына ашық жерлер мен шикі топырақты кеңінен қамтиды. Бұл жартылай құрғақ және құмды жайылымдардан басқа, мысалы, рудерализацияланған аумақтар мен асфальтталмаған жолдардағы қадамдар болуы мүмкін. Табиғи аумақ пен топырақ субстратына байланысты, онда әртүрлі мекендер болуы мүмкін. Өрмекшілердің мекендейтін жері әрқашанда шөпті өсімдіктермен жіңішке және қысқа болады. Жақсы емес шөптесін алқаптармен қатар, мезофильді шөптесін алқаптар да қоныстандырылуы мүмкін, егер олар ашық жерлердің жеткілікті санымен (соның ішінде көбелектер, жол жиектері, асфальтталмаған жолдардың ортаңғы жолақтары) қамтамасыз етілсе. Аналық тұқымдар жұмыртқаларын жеке-жеке қоныс өсімдіктерінің жапырақтарына салады. Жұмыртқалар көбінесе ашық топырақ немесе қараңғы жермен өсетін өсімдіктерге (мысалы, өзен жағалауындағы құрғақ жүзуші қалдықтарға) толық күн сәулесінде салынады. Өсімдіктер аз өсетін топырақ пен қара жер қойнауы тез жылынуды қамтамасыз етеді. Өркендердің көпшілігі тегіс жерлерде, оңтүстік беткейлер салыстырмалы түрде аз қолданылады. Өте ыстық жерлер тіпті мол қоныс өсімдіктерімен де аз қоныстанған. Қашықтықтың орналасуы Pyrgus armoricanus тұқымдасының личинкалардың дамуы үшін белгілі бір ылғалға мұқтаж екенін көрсетеді. Шағын және оқшауланған мекендер тек қолайлы жылдары немесе одан кейін ғана қатты өседі. Оларда Pyrgus armoricanus ерекше күшті популяциялық ауытқуларды көрсетеді, жекелеген аймақтарда уақытша толық жойылып кету, бұл метапопуляциялық құрылымның белгісі ретінде түсіндіріледі. Имостар гүлдердің нектарын іздеп, түрлі гүлді өсімдіктерді пайдаланады. Алайда Скандинавияның оңтүстігінде (Швеция мен Данияда) негізгі жемшөп өсімдігі Filipendula vulgaris және белгілі бір дәрежеде Helianthemum nummularium болып табылады. Potentilla verna agg. (Қозық тұқым) және Potentilla reptans түрі осы уақытқа дейін Баварияда личинкаларға азық және жұмыртқа салушы өсімдік ретінде тіркелген. Қашар қыстайды.