Кіріспе

Б.з.д. V ғасырдағы афиналық мемлекет қайраткері және генерал. Б.з.д. 460-шы жылдардың аяғында ол консерватизмнің дәстүрлі қорғаны болған Ареопагтың күшін төмендеткен реформаларды бақылады. Көптеген заманауи тарихшылар Афинаның танымал болатындай радикалды демократияның басталуы деп санайды. Бұл өкілеттіктерге лауазымды тұлғаларды тексеру және бақылау, сондай-ақ мемлекеттік сот процестеріндегі сот функциялары кірді. Ол мемлекеттік лауазымдарды атқару үшін мүліктік талаптарды төмендетті және азаматтықтың жаңа анықтамасын жасады. Алайда, Эфиальт бұл жаңа үкімет түріне көп уақыт қатыса алмады. 461 жылы ол қаза тапты, мүмкін, ашуланған олигархтардың бастамасымен, ал Афинаның саяси басшылығы оның орынбасары Периклге өтті.

Алғашқы әрекеттер

Ефиалтес алғаш рет тарихи жазбаларда б.з.д. 465 жылы Эгей теңізінде афиналық флоттың қолбасшысы ретінде пайда болады. 464 жылы Спартада жер сілкінісі болып, үлкен залал келтірілді, ал бұл керісінше, гелоттардың көтерілісіне әкелді. Спартандықтар Мессениядағы Итоме тауындағы баспанасынан бүлікші гелоттарды ала алмай қалғанда, олар перстерге қарсы 481 жылы құрылған гректер лигасының құрамына кіретін қалалардан көмек сұрады. Бұл афиналықтардың арасында қалай жауап беру керектігі туралы көп пікір алысуды туғызды. 463 жылы тамызда Эфиальт Спартаның әскери көмек сұранысынан бас тартуға ниет білдіргендердің өкілі болды. Эфиальт Спарта мен Афинаның табиғи қарсыластары екенін және Афина Спартаның бақытсыздығына қуануы керектігін айтты "Спартаның мақтанышы аяқ астына түсіп қалуы керек". Спарталықтардың жағында болған Кимон, сол кездегі ең ықпалды афиналық саясаткер және генерал, афиналықтардың "Грекияның масқаралануына, өз қалаларының өз иығынан айыруына жол бермеулері керек" деген пікірін білдірді. Сөйлесуде Кимон жеңіске жетіп, 4000 гоплитпен Спартаға аттанды. Алайда, афиналықтар шетелдіктерге жек көретін спартандықтарға көмектесу үшін келгеннен кейін көп ұзамай олардың көмегі қабылданбады. Спарта мен Афина арасындағы келісім бұзылып, Кимон өзінің қателігі үшін елден шығарылды. Кимонның билік басуының аяқталуы Эфиальт бастаған радикалды демократиялық қозғалыстың пайда болуына әкелді.

Ареопагқа шабуыл

Осы уақытта Эфиальт және оның саяси одақтастары Areopagus-қа, дәстүрлі консервативті күш болған бұрынғы архонттардан тұратын кеңесіне шабуыл жасай бастады. Аристотель мен кейбір қазіргі заманғы тарихшылардың айтуынша, Афина шамамен б.з.д. Ареопагтың беделін б. з. б. 486 жылдан бастап, архонттар жеребе арқылы таңдалғаннан бері жоғалтып келе жатты. Эфиальтес бұл процесті кейбір мүшелерді әкімшілік бұзушылық үшін соттап, жеделдетті. Осылайша кеңестің беделін әлсіретіп, Эфиальт халық жиналысында реформалардың кең ауқымды сериясын ұсынды және қабылдады. Бұл реформалар дәстүрлі түрде Ареопагтың Boule демократиялық кеңесі, ekklesia және халық соттары арасында билікті бөліп берді. Эфиалтес Ареопагтан оның "конституцияның қамқоршысы болған қосымша өкілеттіктерін" алып тастады. Ареопаг - кісі өлтіру және кейбір діни істерге қатысты айыптарды қарастыратын жоғары сот болды. Кейбір тарихшылар бұл ұсыныстың кезінде Кимон мен оның гоплиттері әлі де Пелопоннесте болған деп айтқан, ал басқалары бұл ұсыныс оның оралуынан кейін болған деп айтқан. Олар ұсыныстарды Цимон болмаған кезде енгізген, бұл оның оралғаннан кейін оларды жоюға тырысқанын білдіреді, ал ол ұсыныста болған деп сенетіндер бастапқы талқылауда оларға қарсылық білдірді деп санайды. Барлығы оның қарсыласы сәтсіздікке ұшырағандығы туралы келіседі, өйткені оның гоплиттер күшін спартандықтар әбден жіберді, бұл іс-әрекет Кимонның және басқа да спартандық афиналықтардың саяси мәртебесін құртты.

Өлім және мұра

Эфиалттың реформаларының табысына тез арада Кимонның остракизмі ілесе бастады, бұл Эфиалт пен оның фракциясын мемлекеттің бақылауында қалдырды, дегенмен кейінгі жылдардағы толыққанды афиналық демократия әлі толықтай қалыптаспаған; Эфиалттың реформалары демократиялық фракцияның бағдарламасындағы алғашқы қадам ғана болды. Алайда, Эфиальт бұл жаңа үкімет формасының одан әрі дамуын көрмей қалды: ол б.з.д. Біздің Эфиальт туралы ең көне дерек көзіміз - б.з.б. 420 жылы жазылған Антифон (оратор) (5.68), ол кісі өлтірушінің кім екені белгісіз екенін айтады. Сондықтан, сіздің азаматтарыңыздың бірі Эфиальтты өлтіргендер осы күнге дейін табылған жоқ, егер біреу оның [Эфиальттың] серіктестерінің кімнің оны өлтіргенін болжауын күткен болса, егер ол болмаса, онда ол кісі өлтіруге қатысы бар деп күткен болса, бұл серіктестерге әділ болмас еді. Сонымен қатар, Эфиалтестің өлтірушілері мәйітті жасыруға ниеттенген жоқ, сондықтан іс-әрекетті сатқысы келмеді. Аристотель, 325 жылы өзінің Афиналықтардың конституциясында (25.4) жазған, Танаградан Аристодикостың кінәлі екенін айтады. Танагралық Аристодикос олигархиялық жоспардың бір бөлігі болуы мүмкін; оның саяси одақтасы Перикл үкіметтік трансформацияны аяқтап, Афинаны бірнеше онжылдықтарға бастап кетеді. Ғалым Роберт У. Уоллес, егер Эфиальтты радикалдар тобынан тыс біреу өлтірсе, радикалдар Эфиальтты шейіт етіп, қылмыскерді табу үшін крест жорығын бастайтын еді деп санайды. Бұл болған жоқ, сондықтан кісі өлтіруші Эфиальтес тобының ішінен шыққан.