Кіріспе
Солтүстік Эдо маскарадасы - Нигерияның Эдо халқының дәстүрлі салтанаты.
Тарих
Маскалау дәстүрі Нигерияның Эдо тайпаларының негізгі бөлігі болып табылады, олардың бастамасы оңтүстікке қарай көршілері - Бенин патшалығынан басталады. Ибо тайпаларының саяси және әлеуметтік құрылымы Идома және Игала тайпаларынан тұратын көршілеріне көбірек ұқсас. Негізгі саяси бірліктер діни байланыстардан қалыптасады. Әр кішкентай ауылдың үкіметін бірнеше маскарадтық қоғамдардағы ақсақалдар кеңесі құрайды. Окепелла Эдо штатында және оның айналасында цемент қалашығы ретінде танымал. Бұл ауылдың басқа африкалық қалалар, қалалар мен ауылдармен байланысы бар. Бұл ауылдың 2006 жылдың соңына дейін Африканың технологиясын 10 миллион желіге дейін ұлғайтуға көмектесетін Африканың ең жылдам дамып келе жатқан желілерінің бірі болып табылатын Glo Mobile компаниясының басшылығымен африкалық дәстүрлер мен мәдениетпен бірге өмір сүруде. Эдо халқының ерлер мен әйелдері маскарадтық қоғамдарға жатады, олардың негізгі сенімі - антиәлеуметтік күштерді (вуду, сиқыршылық, жын-шайтан, шайтан және т.б.) бақылау. және қауіпсіз, бейімделген қоғамдастық немесе ауыл құруға көмектеседі.
Суретшілер
Африка өнері мен африкалық суретшілер "суретші" сөзінің басқа мәдени ортадан шыққан адамдар ойлағаннан басқа мағынада қарастырылады. Африкалық суретші - батыс мәдениетінің "аштық суретшісі" болудан гөрі, әр түрлі салада жұмыс істейтін адам. Бұл ерлер мен әйелдердің көпшілігі фермаларда жұмысшы және маусымдық көмек ретінде жұмыс істейді. Африка суретшісі көптеген құралдар, мысалы, ағаш, металл, былғары, саз, қабырғаға бояу, керамика және шығармашылықтың басқа да көптеген аспектілері бойынша шебер болған маман ретінде жоғары бағаланады. АҚШ пен Еуропадағы әріптестерінен айырмашылығы, зерттеушілер мен өнер жинаушылар суретшінің есімі мен жеке басын ойламаған, оны өз ауылының немесе қаласының танымал мүшесі ретінде есте сақтаған. Көптеген африкалық суретшілер жылдар бойы өздерін аймақтық беделге ие етіп, тапсырыс бойынша жұмыс жасағысы келетін өздерінің шеберлік шеберлерін тартады. Африка суретшісі Лоренс Аджанакуның айтуынша, "Бұл өнерді ешкім басқадан үйренбейді. Бұл - біз туылған нәрсе. Бұл біздің болмысымыздың ортасында қалатын білім. Эдоның ең танымал тобы - Окепелла, көптеген түрлі маска түрлерін қолданады, кейбір африкалық суретшілердің айтуынша, оларды жасау үшін бір жылға дейін уақыт кетеді. Суретші жасаған маскалар көптеген түрлі рәсімдер мен рәсімдерді көрсетеді. Бұған мысал ретінде "өлі аналарды" бейнелейтін жыл сайынғы Олими фестивалі кезінде пайда болатын, құрғақ мезгілдің соңында өткізілетін және би билеуші туыстары киетін жарқын, ақ бет маскасын келтіруге болады. Бұл фестиваль, басқалары сияқты, әлеуметтік бақылау мен ата-бабаларға құрмет көрсетуді білдіреді, жас деңгейінің ауысуын атап өтеді. Отта фестивалі еркектерден басқа, әйел бишілерді де қамтиды. Әйелдер "аналар" рөлін ойнайды, олар жаңа спектакльдерге демеушілік етеді және маскарадтар арасында концертте өнер көрсетеді. Мереке кезінде "аналар" би алаңына келіп, сырға мен суды шашып, татулық пен сәттілікті білдіреді. Бұл фестиваль жыл сайын жерді тазарту және қоғамдастық бірлігін нығайту үшін Отса мейрамын атап өтеді.
“No one learns from anyone else how to do it. It is something we are born with. It is the kind of knowledge that remains in the center of our being”. The best known of the Edo groups, the Okpella, use a wide, varying range of mask types, which, according to some African artists, may take up to a year to complete. The masks that are created by the artist convey many different types of rituals and ceremonies. One example of this is a brilliant, white faced mask representing “dead mothers”, appearing during the annual Olimi festival, which is held at the end of the dry season, and is worn by dancing kinsmen. This festival, as others do, signifies social control and ancestral reverence, celebrating the transitions of age grades. The Otsa festival embraces women dancers in addition to the male, the tradition masquerade dancers. The women portray “mothers”, who sponsor new plays and as supporters who perform in concert in between masquerade plays. During the festival, the “mothers” come to the dance area with their masquerades to sprinkle chalk and water, which symbolizes peace and good luck. This festival annually celebrates the feast of Otsa to purify the land and reinforce community solidarity.
Өнер түрлері
Солтүстік Эдода бетперделердің көптеген түрлері қолданылады. Африкадағы көптеген маскалар сияқты, ол рухтың болуын білдіреді. Африкалық масканың артында тұрған ниет - нақты немесе табиғи нәрсені бейнелеу емес, өйткені африкалық идеал бейнеленген рухтың мәнін ұстауға ұмтылады. Сондықтан, абстракция мен бұрмалау жиі байқалады. Адам масканы кигенде, ол маска бейнелейтін тұлғаны қабылдайды, ол "маскамен біртұтас" болады, оның денесін өзінікі емес деп мойындайды. Бұл масканың рухы адамның денесінде жерде болған кезде тұра береді. Бұл маскалар жалпы киім сияқты қарапайым қарастырылмайды, олар Африканың көптеген қауымдастықтарында жоғары бағаланады. Маскарадтар - бұл би мен бүкіл денеге арналған тамаша костюм киюді қамтитын әлеуметтік жиын. Бұл оқиғаға жиналған адамдар "рухтар тобына" айналады; Жер бетінде болған кезде оларға құрмет пен құрмет көрсетіледі. Маскалар мен костюмдерден басқа, тағы бір маңызды элемент - бұл рухтың болмысын түсіруге ықпал ететін атмосфераны құру үшін қолданылатын музыка мен би. Өте күрделі би кейіпкердің кейіпкерлік сипатын кеңейтуге көмектеседі. Салтанаттың барысында билеушінің әрекеттері әдеттегіден мүлдем өзгеше болуы мүмкін. Атмосфералық жағдайлар да маскарадтың табысты өтуіне ықпал етеді. Дұрыс көңіл-күй мен жағдай қойылымның адаллығын арттырып, рухтарды қатысуға шақырады. Көрермендердің сырттан қатысуы маскарадтың қарқындылығын арттырады, олар алақан шалады, ән шырқады және би билейді, өздеріне рухтың болуын сезінуге мүмкіндік береді. Адам мен рух арасындағы осындай тығыз байланыс - Солтүстік Эдоның маскарадасының басты белгісі.