Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз астрономы және математигі Иоганн Карл Буркхардт (30 сәуір 1773 - 22 маусым 1825), неміс туылған астроном және математик. Кейін ол француз азаматы болып, Жан-Шарльз Бёркхардт деген атпен танылды. Ол негізінен фундаменталдық астрономиядағы жұмысы және он тоғызыншы ғасырдың бірінші жартысында Айдың навигациялық эфемерділерін салуда кеңінен қолданылған Ай теориясы үшін естеріне түсті.
French astronomer and mathematician
Johann Karl Burckhardt (30 April 1773 – 22 June 1825) was a German born astronomer and mathematician. He later became a naturalized French citizen and became known as Jean Charles Burckhardt. He is remembered in particular for his work in fundamental astronomy, and for his lunar theory, which was in widespread use for the construction of navigational ephemerides of the Moon for much of the first half of the nineteenth century.
Өмір және мансап
Бёркхардт Лейпцигте дүниеге келді, ол математика мен астрономияны оқыды. Кейіннен Гот обсерваториясында көмекші болып, Франц Ксавер фон Зактің оқушысы болды. Фон Зактің ұсынысы бойынша ол Париждегі Эколь-милитаре обсерваториясына қосылды, содан кейін Жероме Лаланде басқарады. Ол Бюро де Лонгитудтың астрономдық көмекшісі болып тағайындалды және 1799 жылы француз азаматтығына иелік ету туралы хаттарды алды, ал 1804 жылы L'Institut National des Sciences et des Arts институтына сайланды. 1807 жылы Лаланд қайтыс болғаннан кейін Буркхардт École militaire обсерваториясының директоры болды. 1822 жылы Америка өнер және ғылым академиясының шетелдік құрметті мүшесі болып сайланды.
Burckhardt was born in Leipzig, where he studied mathematics and astronomy. Later he became an assistant at the Gotha Observatory and studied under Franz Xaver von Zach. On von Zach's recommendation he joined the observatory of the École militaire in Paris, then directed by Jérôme Lalande. He was appointed as astronome adjoint to the Bureau des Longitudes and received his letters of French naturalization as a French citizen in 1799, and was elected to the L'Institut National des Sciences et des Arts in 1804. After Lalande's death in 1807, Burckhardt became director of the observatory at the École militaire. He was elected a Foreign Honorary Member of the American Academy of Arts and Sciences in 1822.
Ғылыми жұмыс
Буркхардт кометалардың орбиталары туралы кеңінен зерттеулер жүргізді, ал 1770 жылғы кометаны зерттеу оған бастапқыда кәсіби беделге ие болды. 1812 жылы Пьер Симон Лапластың теориясынан кейін Ай теориясын жетілдірді. Бёркхардтың Ай кестелері ең алдымен айды бақылауға арналған коэффициенттердің ең кіші квадраттарын түзетуге негізделген көрінеді, оның ішінде 4000-ға жуығы пайдаланылды; және Ұзындығы бюросының комитеті (Лаплас, Деламбр, Бувард, Араго және Пуассоннан тұрады) квадраттар қосындысының алғашқы түрін талдаудан кейін Бёркхардтың кестелері Бюргтің кестелеріне қарағанда жақсарды деп қорытындылады. Осылайша, олар бірнеше онжылдықтар бойы ең дәл деп танылды. Олар 1821-1861 жылдар аралығында Наутикалық альманахта Ай эфемеридтерін есептеу үшін ресми түрде қолданылды (бірақ олар 1856 жылдан бастап Айдың көлденең параллаксын есептеу үшін, J C Адамсқа байланысты жетілдірілген кестелермен бөліп алмастырылды). Бёркхардтың кестелері ақырында 1862 жылғы Nautical Almanac басылымы үшін және одан кейін П. А. Хансеннің ай теориясына негізделген жаңа есептеулермен толықтай ауыстырылды. Айдағы Бёркхардт кратеріне оның есімі берілген.
Burckhardt carried out extensive studies on the orbits of comets, and his study of a comet of 1770 had initially gained him some professional reputation. In 1812 he published an improved lunar theory, after that of Pierre Simon Laplace. Burckhardt's lunar tables appear to have been the first to be based on a least squares adjustment of the coefficients to selected lunar observations, of which about 4000 were used; and a committee of the Bureau des Longitudes (consisting of Laplace, Delambre, Bouvard, Arago and Poisson) concluded after an early form of sum of squares analysis that Burckhardt's tables improved on those of Bürg. Accordingly, they enjoyed for some decades a substantial reputation as the most accurate available. They were officially used for computing the lunar ephemerides in the Nautical Almanac from 1821 to 1861 (but they were superseded in part, as from 1856, for computing the lunar horizontal parallax, by improved tables due to J C Adams). Burckhardt's tables were eventually replaced altogether, for issues of the Nautical Almanac for 1862 and thereafter, by new computations based on P A Hansen's more comprehensive lunar theory. The crater Burckhardt on the Moon is named after him.