Кіріспе

Шотландияның шошқа еті табуы - шотландтықтар арасында, әсіресе таулы аймақтарда шошқа етін тұтынуға қарсы тарихи табу. Бұл сөз тіркесін журналист Дональд Александр Маккензи шығарған, ол бұл жек көру ежелгі табудан туындаған деп сенген. Шошқаға қарсы бейімділік немесе шошқаға деген ырым-жырым бар екенін растаған бірнеше жазушылар оны ежелгі құлшылықпен байланысты табу ретінде қарамайды. Кез келген бейбітшілік 1800 жылға қарай жойылып кеткен деп саналады. Кейбір жазушылар кейбір кезеңдерде шошқа етінің жетімсіздігі немесе ұнамайтындығын шошқа жемшөпінің жетіспеушілігімен байланыстырады.

Маккензидің идеялары

Дональд Александр Маккензи 1920 жылы шотландтық шошқа етін табу туралы дәріс оқыды, онда ол шошқа етін жеуге қарсы тұжырымдардың ғасырлар бойы қалыптасқан діни сектадан бастау алатындығын түсіндірді. 1930 жылдары осы теорияларды жариялаған кезде ол табуды Шотландияға Римге дейінгі уақытта кельт мергендері әкелгенін, оған Анадолиядағы Атис құрметі әсер еткенін айтты. (Аттис құрметіне ие болғандар шошқа етінен мәңгілік бас тартпады, бұл олардың рәсімдері үшін тазалау болды.) Ол шошқа етін табудың Киелі кітапты тура мәнінде оқудан пайда болуы мүмкіндігін жоққа шығарды және мұны әртүрлі дәлелдермен таластырды, ертедегі христиан миссионерлерінің шошқа етін қорламағанын атап өтті. Ол археологиялық дәлелдерден шошқаның тарихқа дейінгі Шотландияда жетілгенін мойындады, бірақ бұл табуды сақтаған басқалардың жанында тұратын шошқа етін жейтін халықтардан болуы мүмкін немесе шошқаның рәсімдік қолданылуымен байланысты болуы мүмкін деп болжады. Кейіннен шошқа етін өндіру жергілікті тұтыну үшін емес, экспорт үшін болды, дәл солай, балықтарды ағылшын нарығына жіберу үшін ұстады, ал олар Шотландияда тамақ ретінде қабылданбады. Таңдаулар Таулы аймақтарда Таулы аймақтардан бұрын жойылған, ал 1800 жылдары Таулы аймақтар мен аралдардағы көптеген кәсіптерде грис сақталған. Басқа фольклоршылар, мысалы, Изабел Грант, табу теориясын қабылдады.

Дау

Тарихшы Уильям Маккей Маккензи 1920 жылы Д. А. Маккензидің лекциясынан туындаған ұзақ уақытқа созылған пікірталастың бір бөлігі ретінде өзінің ойларын шотланд хаттары беттерінде (8 қазан 1921 ж.) жариялады. Шотландияның кейбір жерлерінде шошқа етін "екіжақты қарама-қайшылық" бар екеніне келісіп, осыған мысалдар келтіре отырып, ол "дінге табынушылық" идеясына қарсы болды. Ол 1500-1800 жылдар аралығында жұмыс істеп тұрған экономикалық факторларды көріп, шошқа шаруашылығын ынталандырмады. Ол орта ғасырларда шошқа етін тұтынудың бірнеше мысалын келтірді және "Шотландиядан үлкен ормандар жоғалған кезде" "уақытша сәтсіздік" сипаттады. 1983 жылы американдық антрополог Эрик Б. Росс шотландтың ауыл шаруашылығы тарихын егжей-тегжейлі зерттеуге негізделген дәлелдерді ұсынды және тамақтану әдет-ғұрыптарын зерттеу үшін эволюциялық антропологияға негізделген мәдени материализмнің құндылығын мәлімдеді, осылайша "салыстырмалы түрде эзотерикалық" нанымдарға негізделген түсіндірмелерден аулақ болды. Орманның жойылуы салдарынан бұта масты мен шошқаларды азықтандыруға арналған бұталар жоғалды, ал картоп 18-ші ғасырдың аяғына дейін пайдалы балама ретінде жеткілікті мөлшерде өндірілген жоқ. Жалпы халықтың шошқа етін тұтынудағы бұл айырмашылық кезінде шотландтық жоғарғы таптардың көбі ет жеуді жалғастырды. Ол қорытындылады: 18-ғасырдың жылдары және, мүмкін, одан бұрын Шотландияда шошқалар сирек өсірілетін, әсіресе Шотландияның таулы аймақтарында, ал кейінгі жазушылар шошқа етін жеуге тыйым салуды алға тартты. Өкінішке қарай, қазіргі уақытта сол кезеңдегі жергілікті сезімдер туралы ештеңе де белгісіз, ал бізде тек білімді жазушылардың интеллектуалды рационализациялары бар, олар шошқалардың жетіспеушілігін "ақылсыз бейбітшілік" жұмыс істеді деген болжаммен оңай түсіндірді.

Басқа идеялар

Епископ Джон Леслидің Шотландия тарихында 1570 жылдары шошқа етінен "біздің contrie peple" "шағын ләззат алуы" туралы айтылған. Ауыл тұрғындарының пікіріне қайшы, шошқалар бұрынғы монастырлық жерлерден шотландтық Мэридің үстеліне патшалық үйге жеткізілді. 1790 жылдары Шотландияның Статистикалық есептеріне өз еншілері туралы жазған кем дегенде төрт министр жоғала бастаған бейтаныс көзқарас туралы айтады: мысалы, "Шошқа етінің терең тамырланған бейтаныс көзқарас қазір жойылған: фермерлердің көпшілігі осыдан 30 жыл бұрын емес, олар ең жек көретін түрлерді өсіреді". (Ардчатан, Аргайл графлығы) 1791-1999 жылдардың есебі, 6-шы том, 177 бет.) Шотландияның көне жәдігерлер қоғамы 2000 жылы Шотландияда шошқа етін тұтынуды зерттеу барысында: "Шошқаларға деген бейімділіктің археологиялық дәлелі бар ма, жоқ па, бұл мәселе әлі күнге дейін талқылануда", - деп жазды. және "Орта ғасырлар кезеңінде ауылдық жерлерде қаладағыдан гөрі шошқа сүйектері көп екендігі және салыстырмалы түрде ең төменгі жиілік қаралған Пейблс пен Перт қалаларының оңтүстігінде болғандығы байқалды. Бұл Ауылдықтар шошқа етін жек көретін деген пікірге қайшы келеді, егер олар бұл жек көрініске қарамастан, оны басқаларға сату үшін өндіруді жалғастырды деп ойламасақ".