Кіріспе

Саентология шіркеуі өзін діни ұйым деп атайды, бірақ ғалымдар мен басқа бақылаушылар оны бизнес ретінде қарастырады, өйткені ұйым діни мекемеге қарағанда пайда табу үшін бизнес сияқты жұмыс істейді. Кейбір әлеуметтанушылар бұл дінді жаңа діни ағым деп санайды. Жалпы алғанда, Стивен А. Кент айтқандай, Саентологияны "деньге тек оның көптеген құрамдас бөліктерінің бірі ретінде ғана дінін қамтитын көп қырлы трансұлттық корпорация ретінде қарастыруға болады. Басқа компоненттерге саяси ұмтылыстар, бизнес-жобалар, мәдени өнімдер, жалған медициналық тәжірибелер, жалған психиатриялық талаптар және (теңіз ұйымына қосылған ең адал мүшелері арасында) баламалы отбасы құрылымы кіреді".

Бизнес-тәжірибелер

Шіркеудің бірнеше іс-әрекеті бизнес-операцияларға ұқсайды, соның ішінде рекрутерлерге олар тартқан адамдардан түскен ақшаның бір бөлігін төлеу және Шіркеудің ең жоғары деңгейлеріне үлкен табыс әкелетін франчайзинг желісі. Мұндай іс-әрекеттер Саентологияны басқа діни ұйымдардан ерекшелейді. Шіркеу рекруттерге (FSM) 10% комиссия төлейді, олар курсқа қатысқан немесе кеңес алған жаңа рекруттарды әкеледі. Сонымен қатар, Саентология шіркеуінің франшизалары / миссиялары шіркеуге жалпы табысының шамамен 10% төлейді. Чиркөө аудиторлық және басқа да шіркеумен байланысты курстар үшін ақы алады, олар Саентологияның қатарларында ілгерілеу үшін қажет. Бұл бағдарламалардың құны оннан жүз мың долларға дейін жетеді. Саентологияның Толық бостандыққа көпірінің бір жартысы рухани өмірдің жоғары деңгейлеріне қатысты, ал екінші жартысы басқаларға сол деңгейге жетуге көмектесуге байланысты дағдылардан тұрады. Оқу "жолдың 50%" деп сипатталады. Діни технология орталығы Саентология символдарын, иконаларын және есімдерін қолдануды қатаң бақылайды. Ол "Сайентология айқыш" авторлық құқығына және сауда белгісіне ие, ал оның заңгерлері осы қорғалған суреттерді кітаптарда және веб-сайттарда рұқсатсыз жариялаған жеке адамдар мен ұйымдарға қарсы сот ісін бастаумен қорқытады. Осыған байланысты жеке топтар Саентологияның "ресми" шіркеуімен ешқандай байланыссыз немесе байланыссыз Саентологияны ашық түрде ұстануға тырысуы қиын. Саентология өздерінің "аудит" практикасын құруға тырысқан бірнеше адамды сотқа берді, авторлық құқық пен сауда белгілері туралы заңдарды қолданып, осы бәсекелестерді тоқтатуға тырысты. Майкл Шермер "Скептик" журналында осындай әрекеттерді негізгі діндермен салыстырып былай деді: "Иудаизмге ауысып, бірақ Ыбырайым мен Ысқақ, Нұх пен топан су, Мұса мен Он өсиет туралы әңгімені тыңдау үшін курстарға ақы төлеуді елестетіп көріңіз. Немесе католик шіркеуіне қосылсаңыз, бірақ тәніңізге шегеленіп өлтірілген және қайта тірілген туралы білмесеңіз, онда сіз тек көп жылдар бойы және шіркеу жүргізген курстарда он мыңдаған доллар жұмсағаннан кейін ғана қол жетімді болатын III теологиялық деңгейге жетуіңіз керек". Германия үкіметі Саентологияны коммерциялық кәсіпорын деп санайды, ал Бельгия, Франция, Ирландия, Люксембург, Филиппин, Израиль және Мексика Саентология дін екеніне сенбейді. Басқа елдер Саентологияны дін ретінде мойындады. 2001 жылы Австралия үкіметі қайырымдылық ұйымдарын тергеу кезінде 1983 жылғы Жоғарғы Сот ісі Саентологияны дін деп тапқан және Конституция үшін дінді анықтаған, қай ұйымдардың қайырымдылық екенін анықтау үшін стандарт ретінде қолданылған.

Л. Рон Хаббард және Саентология бизнесі

Діни зерттеулер профессоры Хью Урбан мен журналист Джанет Рейтман, басқалар арасында Саентология шіркеуінің негізін қалаушы Л. Рон Хаббард практикалық себептермен бұл тәжірибені дін ретінде өткізуге шешім қабылдады. Харлан Эллисон жаңа дін құру туралы идея алғаш рет талқыланған кезде оның қасында болғанын айтып берді: "Лестер дель Рей жартылай әзілдей отырып: "Сіздер дін құруыңыз керек, өйткені ол салықтан босатылады", - деді. Идеясы гештальт болды, Рон оны ұғады және егжей-тегжейін біледі. Содан кейін ол оны "Дианетика: ақыл-ойының жаңа ғылымы" деп жазып, Джон У. Кэмпбелл кішісіне сатып жіберді, ол оны 1950 жылы "Таңғаларлық ғылыми фантастика" журналында жариялады". Хаббардтың басқа да тарихы бар және ол Дианетика 1945-50 жылдары зерттеулер жүргізілгенін және ол бастапқыда ғылым ретінде ұсынылғандығын айтты, алайда діни идеялар 1951 жылы жарық көрген "Қорылуға арналған ғылым" кітабына қосылды. Дианетика Қорының коммерциялық сәтсіздіктері мен тақырыптың бағыты туралы даулардан кейін Хаббард өзінің философиялық ілімдерін дін ретінде жіктеу мүмкіндігін қайта қарастырды. Вашингтонның Саентологияның негізін қалаушы шіркеуі 1956 жылы "бір ғана діни мақсатта ұйымдастырылған және жұмыс істейтін, табысының бір бөлігі ешкімге тимейтін" деп, салықтан босатылған мәртебе алды. Бұл мәртебе 1958 жылы күшін жойды (соңындағы іс жүргізуде АҚШ Әділет министрлігі дәлелдегендей), өйткені шіркеудің "ең кең және маңызды қызметі айтарлықтай алымдар табуға бағытталған" және "ұйымның негізін қалаушы Л. Рон Хаббард толық бақылауда болып, салық төлеушіден және серіктестер желісінен айтарлықтай сыйақы мен жеңілдіктер алады". Іс бойынша фактілер Хаббардтың төрт жыл ішінде шіркеуден және оған мүше ұйымдардан 108 000 доллардан астам (2012 жылғы баға бойынша 600 000 доллар) жеке алғандығын, оның жалпы табысының пайызын (әдетте 10%) шіркеуге мүше ұйымдардан алғандығын білдірді. Сонымен қатар, шіркеу Хаббардтың машинасы мен жеке үйін төледі, Мэри Сью Хаббард шіркеуге үйді жалға беру арқылы 10 000 доллардан астам табыс тапты, ал Хаббардтың қызы Кейге төленген 3242 доллар "әдетте жалақы ретінде тағайындалған" болса да, "жазбаларда мисс Хаббардтың [шіркеу үшін] атқарған қызметтерін көрсететін ешқандай дәлел жоқ". Соттың қорытындысында: "Бұл фактілер Хаббардтар отбасының корпоративтік табысты жеке пайдалануға құқығы бар екендігіне дәлел болады". Соңғы кезде IRS 1993 жылы АҚШ-тағы Саентология шіркеуіне діни тануды және толық салық шегерімін берді. Хаббардтың саясатына сәйкес, Саентология шіркеуіне тегін қызмет көрсету, өтемақы немесе басқа да ерікті қызмет түрлерін ұсынуға тыйым салынады.

Кәсіби аудиторлар

Алдын ала ақшамен алыңыз. Ешқандай кепілдік бермейді. Оның рухани мәні мен құндылығын баса көрсетуіңе тырыс. Емдеуге үміт беретін дәрілерден аулақ болыңыз. Оларды аудитке шақыру үшін асықпаңыз. Олар көп ұзамай соны сұрайды. Бұл іс адам баласына қызмет ету үшін жасалып жатыр. Оны беруді ойлаңыз. Олай емес екенін көресіз. Бұл "преклиарлық алушы" деп қана қолданбаңыз, бұл одан да көп. Бұл сізге қаржылай жағдай жасап, шіркеуіңізді қайта жандандырады. 2016 жылы шіркеу Саентология медиа-өндірісін, бұрын KCET студиясын ашты. Ол 2011 жылы KCET-тен 42 миллион долларға сатып алынып, Лос-Анджелес тарихи мәдени ескерткіші ретінде сақталған. Дін өкілі Карин Пуу шіркеудің тарихи маңызы бар ғимараттарды қалпына келтіруі шіркеудің "қауымдастыққа қайтару" жолы екенін айтса да, LA Weekly басылымының хабарлауынша, бұрынғы жоғары Саентология қызметкерлері студияның пайда табуы үшін салынған, ал шіркеу салықтан босатылған мәртебесін сақтайтынын айтады.