Кіріспе
Өзбекстан Республикасының президенті - Өзбекстанда мемлекеттік және атқарушы биліктің басшысы. Президент лауазымы 1991 жылы құрылды, ол 1925 жылдан бері жұмыс істеп келген Өзбек КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының төрағасы лауазымының орнын ауыстырды. Президентті жеті жылға, 18 жасқа толған Өзбекстан азаматтары тікелей сайлайды. Ислам Каримов Өзбекстан президенті болғаннан кейін 25 жыл бойы жалғыз президент болды. Ол үш рет шайлауда жеңіп, көптеген адамдар оны алаяқтық деп санайды. Үшінші сайлау ең даулы болды, өйткені ол екі рет сайланды және қолданыстағы Конституция ең көп екі мерзімді белгіледі. Ресми түсіндірме бойынша, оның бірінші бес жылдық өкілеттігі бұрынғы Конституция бойынша болды және жаңа шектеуге жатпады. 2016 жылы 2 қыркүйекте ол қызметте қайтыс болды. Өзбекстан Жоғарғы Ассамблеясының екі палатасының бірлескен отырысы 2016 жылдың 8 қыркүйегінде премьер-министр Шавкат Мирзиёевті уақытша президент етіп тағайындады. 2016 жылдың желтоқсан айында Мирзиёев халықтық дауыс беру арқылы президент болып сайланды, бірақ халықаралық бақылаушылар сайлауды бұқаралық ақпарат құралдарының хабарлауына және бюллетеньдерді толтыруға қатысты шектеулерге байланысты еркін және әділ емес деп сипаттады.
The president of the Republic of Uzbekistan is the head of state and executive authority in Uzbekistan. The office of President was established in 1991, replacing the position of Chairperson of the Presidium of the Supreme Soviet of the Uzbek SSR, which had existed since 1925. The president is directly elected for a term of seven years, by citizens of Uzbekistan who have reached 18 years of age. Islam Karimov was the only President of Uzbekistan for 25 years following the establishment of the office; he won three consecutive elections which many consider to have been rigged. The third election was the most controversial since he had been elected twice and the current Constitution stipulated a maximum of two terms. The official explanation was that his first term in office, of five years, was under the previous Constitution and did not count towards the new limit. He died in office on 2 September 2016. A joint session of both houses of the Supreme Assembly of Uzbekistan appointed Prime Minister Shavkat Mirziyoyev as interim President on 8 September 2016. In December 2016, Mirziyoyev was elected President in a popular vote, though international observers described the election as not free and fair, due to restrictions on media reporting and ballot stuffing.
Сайлау құқығы
Конституцияда Өзбекстан Республикасының азаматтары оны жалпыға бірдей, тең және тікелей сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру арқылы сайлайды деп көрсетілген.
Президент Әкімшілігі
Өзбекстан Республикасы Президентінің Кеңсесі - тікелей Республика Президентіне есеп беретін, Президенттіктің ақпараттық, консультативтік және ұйымдастыру органы. Президент әкімшілігі Өзбекстан Конституциясы мен заңдарына, сондай-ақ жарлықтарға басшылық етеді, ол билік басындағы адамның қаулылары мен бұйрықтарын жүзеге асырады.
Тұрғылықты жері
Өзбекстан президенті ресми резиденциясы және жұмыс орны - Ташкенттегі Куксарой президент сарайы. 2016 жылдан бері президент ресми резиденциясы болып табылады. Бұған дейін Оқ Сарой президент сарайы президент Ислам Каримовтің ресми резиденциясы болды. Сондай-ақ, Ташкент қаласының Қибрай ауданындағы Дурмен деп аталатын тұрғын үй пайдаланылады. 2016 жылдың желтоқсанында билікке келгеннен бері Президент Шавкат Мирзиёев ауданды өзінің жаңа резиденциясына пайдаланды, оған президенттік тас жол мен Аргентина көк мәрмәр тақталары мен Сваровски кристалдары бар ішкі президент кешені кіреді.
Президенттік қауіпсіздік және көлік
Өзбекстан үкіметі басқа елдерге мемлекеттік сапарлар кезінде және елдің басқа бөліктеріне әуе қатынасы кезінде пайдалану үшін Boeing 767 300 және Airbus A320 200 ұшақтарын пайдаланады. Өзбекстан әуе компаниясы ұсынған бұл ұшақтарда компанияның логотипі орнына түзу тұрақтандырушыларда Өзбекстан туы бар, бұл ұшақтың президенттік ұшақ мәртебесін білдіреді. Президент жер бетіндегі көліктерде әрдайым арнайы Mercedes Benz S Class машинасын пайдаланады, ол президентті Ташкент қаласы бойынша тасымалдау үшін, сондай-ақ жұмыс күнінің соңында оны өзінің резиденциясына апаруға арналған. Өзбекстанның Ұлттық гвардиясы мен Мемлекеттік қауіпсіздік қызметі, бірінші кезекте, президент сапарда жүргенде оның қауіпсіздігіне жауапты. Куксаройды әрдайым қарулы күштердің және Ұлттық банкінің мүшелері қорғайды.
Соңғы сайлау
КандидатПартияШавкат МирзиёевТараптар%Шавкат МирзиёевТарапсыз13,625,05587.71Робаксон МаксмудоваӘділет Социал-демократиялық партиясы693,6344.47Ұлугбек ИноятовХалық демократиялық партиясы629,1164.05Әбдушүкүр ХамзаевЭкологиялық партия585,7113.77Жарамсыз/бос дауыс117,889Жалпы саны15,533,516100Тарапқа тіркелген сайлаушылар/болалар саны19,593,838788