Кіріспе

Рудник () - Сербияның орталық бөлігіндегі тау, Горький Милановац қаласына жақын орналасқан. Оның ең биік шыңы Cvijićev vrh, геолог және биолог Джован Cvijić есімімен аталған, теңіз деңгейінен 1132 метр биіктікте. 1000 м-ден жоғары бірнеше шыңдары бар: Среднжи Штурак, Мали Штурак, Молитжи, Пальевин және Мариян. Рудник деген сөздің орысша мағынасы "шахта" дегенді білдіреді. Бұл атау таудың мыңжылдықтар бойы қазба қызметіне байланысты болуы мүмкін.

Тарих

Рудник тауындағы Беловоде археологиялық алаңында біздің заманымызға дейінгі 5000 жылдан бастап мыс балқытудың ең көне дәлелі бар. Римдіктер келгенге дейін бұл аймақта иллириялықтар, содан кейін келттер өмір сүрген. Сербияның Стефан Драгутиннің динары - кириллица жазуы бар алғашқы серб динары Рудникте соғылды. Саксондар мен Дубровник тұрғындары бұл аймақта 14 ғасырда отарласты. 1441 жылдан кейін Рудник ерекше маңызға ие болды, өйткені Осман империясы оңтүстікке қарай Ново-Брдо кен орындарын жаулап алды. Сербияның құрметті деспоты Джурад Бранковичтің мұнда шақ үйі мен жазғы вилласы болған. Таудың бай минералды ресурстары (күміс, қорғасын және мыс) серб билеушілерінің маңызды байлығы болды. Рудник тау-кен өндірісінен басқа, қолөнер өнері дамыған және бүкіл Сербияға әсер еткен космополиттік халықпен гүлденген сауда бекеті болған. Островица төбесінде қала қорғандарының қалдықтары жатыр. Ол бірінші рет біздің заманымыздың V ғасырында аталып өтілді, бірақ ежелгі дәуірден бастау алған және римдіктер оны қайта қалпына келтірген деп болжанады. Ортағасырлық Сербияда Островица мемлекеттің осы бөлігіндегі ең маңызды бекіністердің бірі болды. 1321 жылы оның ұлы Стефан Дечанский мен немересі Стефан Владислав II арасында патша Стефан Милутиннің мұрагерлігіне қатысты азаматтық соғыс басталғанда, қала Дубровниктің кеншілері мен саудагерлерін қоса алғанда, қоршаған аймақтардан босқындарды қабылдады. Бұл кезеңде Островица Белград Дубровник сауда жолының бойында болды, бұл бөлімде қазіргі Лазаревац Белановица Островица Рудник Горни Милановац жолы болды. Плотина Рудницкий құйығының шағын ағысына салынған. Көлді жалпыға пайдалануға рұқсат етілмейді. Бұл - 264 000 тонна кеннің нәтижесінде пайда болған кен: қорғасын, мырыш, мыс және күміс іздері.

Табиғат

Рудникті негізінен қайың ағаштарынан тұратын жапырақты орман алып жатыр.

Островика

Островица немесе Островица төбесі () - Рудник массивінің солтүстік-батыс жалғасы. Биік сөнген жанартау айналадағы жер бетіне қатты көтеріледі, бірақ оның жоғарғы жағына оңай жетуге болады және айналасына қарағанда белгілі бір морфологиялық физиономияға ие. Бұл вулкандық шығу тегі, ол Шумдижаның кеңірек атылатын аймағының бөлігі болып табылады. Островицаны қоршаған Заградя Трудель ауданымен бірге бір жанартау массиві құрайды. Ол магмалық жыныстардан, негізінен кварц латиті мен дациттен (андезиттен) тұрады, олар тас қамал мен жол салуға жарамды. Бүгінгі таңда таудың шыңы құрғақ, жартасты жер, ішінара бұталар, тікенді бұталар және сирек кездесетін шөпті жерлермен қапталған. Кенеттен суынып, қатып қалған лава ағыстарының қалдықтары әлі күнге дейін құрғақ жыныстарда көрінеді. Оның үстіне екі түзу емес шың немесе "тіс" (зуби) орналасқан. Олар мойынды пайда болған қалың лаваның толқыны процесінде пайда болған кең жарықпен бөлінеді. Осы процеспен қазіргі, тік пик пайда болды. Островицаның жанартаулық жыныстарының петрографиясы туралы алғашқы деректерді 1889 жылы серб геологиясының ізашары Йован Жугович жариялады. Бұрын бұл аймақта вулкандық белсенділік қарқынды болған және әлдеқайда кең аумақты алып жатқан. Өртке ұшырау белсенділігі аймақтың бүкіл геологиялық тарихында болған, ол 2 миллион жыл бұрын, соңғы терциарда тоқтағанға дейін. Бұл белсенділіктің қалдықтары Сербияның орталық бөлігінде кездесетін магмалық жыныстардың бүкіл массиві болып табылады: андезит, дацит, трахит, риолит, перидотит, гранит, габбро, пегматит, базальт, диабаз және т.б. Островица дуға ормандардың өсімдік аймағында, атап айтқанда, Венгрия дуғасы Австрия дуғасы аймағында орналасқан. Тасты беткейлерде қызғылт саксифрегтің мекені және Балқан Карпатының кейбір эндемик өсімдіктері, мысалы Рейхенбахтың сары ирисі және кейбір құсқұрт түрлері бар. Сербияның Табиғатты қорғау институты ұсынысынан кейін 1980 жылы Горни Милановац муниципалитеті Островицаны "Островицаның көрінісі" ретінде қорғады. Қорғаудың 2009 жылғы қайта қаралуынан кейін Островица "Островицаның табиғи ескерткіші" деп жарияланды. Ол шамамен 15 км2 аумақты алып жатыр және толығымен Заградзе ауылының аумағында орналасқан.