Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сербияның Воеводина провинциясындағы қала, Сербиядағы қала
City in the province of Vojvodina, Serbia
the city in Serbia
Суботика (серб. Суботица, венгр. Szabadka, рум. Subotița) – Сербияның Воеводина автономды провинциясындағы Солтүстік Бачка округінің әкімшілік орталығы. Бұрын Воеводина аймағының ең ірі қаласы болған Суботика қазіргі уақытта Нови-Сад қаласынан кейін провинцияның екінші ірі қаласы болып табылады. 2022 жылғы халық санауы бойынша қаланың өзінде 94 228 адам тұрады, ал қалалық аймақтың (қаланың әкімшілік аумағы) халқы 123 952 адамды құрайды. Қаланың ең көне белгілі жазбадағы атауы 1391 жылға жататын Заботка немесе Забатка болды. Осы атау қазіргі венгр тіліндегі "Сабадка" атауының бастауы. Қала 1740 жылдары Австрияның архигерцогинясы Мария Терезияның құрметіне аталды. 1743 жылы ресми түрде Сент-Мария деп аталды, бірақ 1779 жылы Мария Терезиаполис деп қайта аталды. Бұл екі ресми атау түрлі тілдерде әртүрлі жазылымдарда (көбінесе неміс тілінде Мария Терезиопель немесе Терезиопель) қолданылды.
Subotica (, ; Szabadka, , Subotița) is a city and the administrative center of the North Bačka District in the autonomous province of Vojvodina, Serbia. Formerly the largest city of Vojvodina region, contemporary Subotica is now the second largest city in the province, following the city of Novi Sad. According to the 2022 census, the city itself has a population of 94,228, and the population of metro area (the administrative area of the city) stands at 123,952 people. The earliest known written name of the city was Zabotka or Zabatka, which dates from 1391. It is the origin of the current Hungarian name for the city "Szabadka". The town was named in the 1740s after Maria Theresa of Austria, Archduchess of Austria. It was officially called Sent Maria in 1743, but was renamed in 1779 as Maria Theresiapolis. These two official names were also spelled in several different ways (most commonly the German Maria Theresiopel or Theresiopel), and were used in different languages.
География
Ол Паннония алабында 46.07° солтүстік ендік, 19.68° шығыс бойлықта, Венгриямен шекарадан шамалы қашықтықта орналасқан және Сербияның ең солтүстік қаласы болып табылады. Ол Палич көлінің жанында орналасқан.
It is located in the Pannonian Basin at 46.07° North, 19.68° East, about from the border with Hungary, and is the northernmost city in Serbia. It is located in the vicinity of lake Palić.
Тарихқа дейінгі және ежелгі кезең
Неолит және энеолит кезеңдерінде бұл аймақта бірнеше маңызды археологиялық мәдениеттер өркендеді, соның ішінде Старчево мәдениеті, Винча мәдениеті және Тисаполгар мәдениеті. Ертедегі үнді-еуропалық халықтар біздің заманымызға дейінгі 3200 жылы қазіргі Суботика аумағында қоныстанды. Энеолит дәуірінде, қола дәуірі мен темір дәуірінде бірнеше үнді-еуропалық археологиялық мәдениеттер Суботица төңірегіндегі аймақтарды қамтыды – Баден мәдениеті, Вучедол мәдениеті, Урнфилд мәдениеті және тағы басқалары. Біздің заманымыздан бұрын 1 ғасырда Язигтердің жаулап алуына дейін, бұл аймақта Иллириялық, Кельт және Дак тайпаларына жататын үнді-еуропалық халықтар мекен еткен. Біздің заманымыздан бұрын 3 ғасырда бұл аймақты кельттердің бои және эрависк тайпалары бақылаған, ал біздің заманымыздан бұрын 1 ғасырда Дакия патшалығының құрамына кірген. Біздің заманымыздан бұрын 1 ғасырдан бастап аймақ сармат Язигтерінің бақылауына өтті, олар кейде римдіктердің одақтастары, ал кейде жаулары болды. Язигтердің билігі біздің заманымыздың 4 ғасырына дейін сақталды, содан кейін аймақ түрлі халықтар мен мемлекеттердің иелігіне көшті.
In the Neolithic and Eneolithic periods, several important archaeological cultures flourished in this area, including the Starčevo culture, the Vinča culture, and the Tiszapolgár culture. Early Indo European peoples settled in the territory of present day Subotica in 3200 BC. During the Eneolithic period, the Bronze Age and the Iron Age, several Indo European archaeological cultures included areas around Subotica the Baden culture, the Vučedol culture, the Urnfield culture and some others. Before the Iazyge conquest in the 1st century BC, Indo European peoples of Illyrian, Celtic and Dacian descent inhabited this area. In the 3rd century BC, this area was controlled by the Celtic Boii and Eravisci, while in the 1st century BC, it became part of the Dacian kingdom. From the 1st century BC, the area came under the control of the Sarmatian Iazyges, who were sometimes allies and sometimes enemies of the Romans. Iazyge rule lasted until the 4th century AD, after which the region came into the possession of various other peoples and states.
Ерте орта ғасырлар мен славяндық қоныстар
Ерте орта ғасырларда Суботица аймағында түрлі индоевропалық және түркі халықтары мен мемлекеттері билік етті. Оларға ғұндар, гепидтер, авалар, славяндар және болгарлар кірді. Славяндар VI-VII ғасырларда қазіргі Суботиқаға қоныс тепті, содан кейін олардың бір бөлігі Сава және Дунай өзендерін кесіп Балқанға көшіп кетті. Қазіргі Суботица аумағында мекен еткен славян тайпасы – сербтердің кіші тобы, оботриттер еді. 9 ғасырда Авар мемлекеті құлағаннан кейін, осы аймақта славян мемлекеттілігінің алғашқы нысандары пайда болды. Бұл өңірді басқарған алғашқы славян мемлекеттеріне Төменгі Паннония княздығы (846-875 жж.), Ұлы Моравия (833-907 жж.) және Болгар империясы кірді.
In the Early Middle Ages various Indo European and Turkic peoples and states ruled in the area of Subotica. These peoples included Huns, Gepids, Avars, Slavs and Bulgarians. Slavs settled today's Subotica in the 6th and 7th centuries, before some of them crossed the rivers Sava and Danube and settled in the Balkans. The Slavic tribe living in the territory of present day Subotica were the Obotrites, a subgroup of the Serbs. In the 9th century, after the fall of the Avar state, the first forms of Slavic statehood emerged in this area. The first Slavic states that ruled over this region included the Principality of Lower Pannonia (846 875), Great Moravia (833– 907) and the Bulgarian Empire.
Орта ғасырдың соңы
Суботица, бәлкім, алғаш рет 1241–42 жылдардағы татар шапқыншылығы кезінде қираған жақын маңдағы ауылдардан адамдар ағылып келгенде маңызды елді мекенге айналған. 1391 жылы Забадка/Забатка алғаш рет тіркелген кезде ол ортағасырлық Венгрия Корольдігінің шағын қаласы болды. Кейін қала бүкіл Орталық Еуропадағы ең беделді ақсүйектердің бірі – Хунядилерге тиесілі болды. Венгрия королі Матиас Корвин қаланы өзінің туысы Янош Понграц Денгелегиге сыйлады, ол Осман империясының шабуылынан қорқып, Суботика бекінісін нығайтып, 1470 жылы қамал салды. Бірнеше онжылдықтан кейін, 1526 жылғы Мохач шайқасынан соң Суботица Осман империясының құрамына кірді. Венгр халқының көп бөлігі солтүстікке қарай, Корольдік Венгрияға қашты. Суботиканы билеген жергілікті ақсүйек Балинт Тюрок та қаладан қашып кетті. Мохачтағы жеңілістен кейінгі әскери-саяси дағдарыс кезінде Суботица Банаттан жалданып келген серб әскерлерінің бақылауына өтті. Бұл әскерлер Трансильвания генералы, кейін Венгрия королі болған Иоанн I Заполяның қызметінде болды. Осы әскерлердің басшысы Йован Ненад 1526–27 жылдары Бачка, Солтүстік Банат және Сырмияның шағын бөлігінде билігін орнатып, Суботицаны әкімшілік орталығы етіп, тәуелсіз мемлекет құрды. Өкіметінің биігінде Йован Ненад Суботицада өзін серб патшасы деп жариялады. Ол әскерінің бас қолбасшысы етіп Радослав Чельникті, ал қазынашысы және палатині – Ягодинадан шыққан серб ақсүйегі Субота Врличті тағайындады. Балинт Тюрок оралып, Суботицаны сербтерден қайтарып алғаннан кейін Йован Ненад әкімшілік орталықты Сегедке көшірді. Бірнеше айдан соң, 1527 жылдың жазында Йован Ненад өлтіріліп, оның мемлекеті күйреп кетті. Алайда, Йован Ненадтың өлімінен кейін Радослав Чельник әскердің бір бөлігін Осман Сирмиясына бастап, онда қысқа мерзімге Осман вассалы ретінде билік етті.
Subotica probably first became a settlement of note when people poured into it from nearby villages destroyed during the Tatar invasions of 1241–42. When Zabadka/Zabatka was first recorded in 1391, it was a tiny town in the medieval Kingdom of Hungary. Later, the city belonged to the Hunyadis, one of the most influential aristocratic families in the whole of Central Europe. King Matthias Corvinus of Hungary gave the town to one of his relatives, János Pongrác Dengelegi, who, fearing an invasion by the Ottoman Empire, fortified the castle of Subotica, erecting a fortress in 1470. Some decades later, after the Battle of Mohács in 1526, Subotica became part of the Ottoman Empire. The majority of the Hungarian population fled northward to Royal Hungary. Bálint Török, a local noble who had ruled over Subotica, also escaped from the city. During the military and political havoc following the defeat at Mohács, Subotica came under the control of Serbian mercenaries recruited in Banat. These soldiers were in the service of the Transylvanian general John I Zápolya, a later Hungarian king. The leader of these mercenaries, Jovan Nenad, established in 1526–27 his rule in Bačka, northern Banat and a small part of Syrmia and created an independent entity, with Subotica as its administrative centre. At the peak of his power, Jovan Nenad proclaimed himself as Serbian tsar in Subotica. He named Radoslav Čelnik as the general commander of his army, while his treasurer and palatine was Subota Vrlić, a Serbian noble from Jagodina. When Bálint Török returned and recaptured Subotica from the Serbs, Jovan Nenad moved the administrative centre to Szeged. Some months later, in the summer of 1527, Jovan Nenad was assassinated and his entity collapsed. However, after Jovan Nenad's death, Radoslav Čelnik led a part of the army to Ottoman Syrmia, where he briefly ruled as an Ottoman vassal.
Османдық әкімшілік
Осман империясы қаланы 1542 жылдан 1686 жылға дейін басқарды. Осы шамамен 150 жылдық кезеңнің соңында, Забатка/Забатканың ескі қаласынан көбі қалмады. Халықтың көп бөлігі қашып кеткендіктен, Османдықтар Балқаннан келген түрлі отарлаушыларды осы аймаққа қоныстануға ынталандырды. Олардың көп бөлігі православиелік сербтер еді. Олар Суботика маңындағы өте құнарлы жерді өңдеді. 1570 жылы Суботицада 49 үй, ал 1590 жылы 63 үй болды. 1687 жылы аймақты католик далматтар (қазір Буньевци деп аталады) қоныстандырды. Османдық билік кезінде Соботка деп аталды және бастапқыда Будин еялетінде 1596 жылға дейін, содан кейін 1596 мен 1686 жылдар аралығында Эгри еялетіндегі Сегедин санжағының қаза орталығы болды.
The Ottoman Empire ruled the city from 1542 to 1686. At the end of this almost 150 year long period, not much remained of the old town of Zabadka/Zabatka. As much of the population had fled, the Ottomans encouraged the settlement of the area by different colonists from the Balkans. The settlers were mostly Orthodox Serbs. They cultivated the extremely fertile land around Subotica. In 1570, the population of Subotica numbered 49 houses, and in 1590, 63 houses. In 1687, the region was settled by Catholic Dalmatas (called Bunjevci today). It was called Sobotka under Ottoman rule and was a kaza centre in Segedin sanjak at first in Budin Eyaleti until 1596, and after that in Eğri Eyaleti between 1596 and 1686.
Габсбургтердің әкімшіліктері
1687 жылы Бачкаға (Суботицаны қоса алғанда) шамамен 5000 буньевци қоныстанды. 1697 жылдың 11 қыркүйегінде Сента шайқасында Осман империясымен жеңіске жеткеннен кейін, Суботица Габсбург монархиясы құрған Теисс-Миереш әскери шекара аймағының құрамына кірді. Осы кезеңде Франциск II Ракоци бастаған көтеріліс болды, ол Курук соғысы ретінде де белгілі. Суботица аймағында Ракоци Рац Ұлттық қарулы күштеріне қарсы күресті. Рац – Оңтүстік славян халықтарын (көбінесе сербтер мен буньевцилерді) атау үшін қолданылған термин, және олар Венгрия Корольдігінде көбінесе «рачок» деп аталды. Кейінірек «рачок» термині православие дінін ұстанатын сербтерді білдіретін болды. Серб әскери отбасылары Габсбург монархиясына қызмет еткендігі үшін бірнеше жеңілдіктерге ие болды. Алайда, Суботица 1743 жылы қарапайым гарнизондық қаладан өздік құқығы бар сауда қаласына айналды. Осы оқиғадан кейін көптеген сербтер жеңілдіктерінен айырылғанына наразылық білдіріп, қаланы тастап кетті. Олардың бір бөлігі 18 ғасырдағы Суботицаның жанында Александрово ауылын құрды, ал қалғандары Ресейге эмиграциялады. Ресейде олар үшін құрылған Жаңа Сербия провинциясында сербтер жаңа елді мекен құрып, оған Суботица деп ат қойды. 1775 жылы Суботицада еврей қауымы құрылды. Бұл, мүмкін, Суботицаның жаңа азаматтық бейбітшілігін көрсету үшін осы кезеңде қалаға қасиетті Мария аты берілді. Бірнеше онжылдықтан кейін, 1779 жылы Австрия императрицасы Мария Тереза қаланың мәртебесін одан әрі арттырып, оны еркін патшалық қаласы деп жариялады. Қала тұрғындары ынтасымен Суботицаны Мария Терезиополис деп қайта атады. Бұл еркін патшалық қала мәртебесі қаланың дамуына үлкен серпін берді. 19 ғасырда халық саны екі есеге артты, Габсбург монархиясының түкпір-түкпірінен көптеген адамдарды тартты. Бұл айтарлықтай демографиялық өзгерістерге әкелді. 19 ғасырдың бірінші жартысында буньевцилер әлі де көпшілік құрады, бірақ Суботицада венгрлер мен еврейлердің саны арта бастады. Бұл процеске Габсбург монархиясындағы төңкерістердің (1848–49 жж.) басталуы да тосқауыл болмады.
In 1687, about 5,000 Bunjevci settled in Bačka (including Subotica). After the decisive battle against the Ottomans at Senta led by Prince Eugene of Savoy on 11 September 1697, Subotica became part of the military border zone Theiss Mieresch established by the Habsburg monarchy. In the meantime the uprising of Francis II Rákóczi broke out, which is also known as the Kuruc War. In the region of Subotica, Rákóczi joined battle against the Rac National Militia. Rác was a designation for the South Slavic people (mostly Serbs and Bunjevci) and they often were referred to as rácok in the Kingdom of Hungary. In a later period rácok came to mean, above all, Serbs of Orthodox religion. The Serbian military families enjoyed several privileges thanks to their service for the Habsburg Monarchy. Subotica gradually, however, developed from being a mere garrison town to becoming a market town with its own civil charter in 1743. When this happened, many Serbs complained about the loss of their privileges. The majority left the town in protest and some of them founded a new settlement just outside 18th century Subotica in Aleksandrovo, while others emigrated to Russia. In New Serbia, a new Russian province established for them, those Serbs founded a new settlement and also named it Subotica. In 1775, a Jewish community in Subotica was established. It was perhaps to emphasise the new civic serenity of Subotica that the pious name Saint Mary came to be used for it at this time. Some decades later, in 1779, Empress Maria Theresa of Austria advanced the town's status further by proclaiming it a Free Royal Town. The enthusiastic inhabitants of the city renamed Subotica once more as Maria Theresiopolis. This Free Royal Town status gave a great impetus to the development of the city. During the 19th century, its population doubled twice, attracting many people from all over the Habsburg monarchy. This led eventually to a considerable demographic change. In the first half of the 19th century, the Bunjevci had still been in the majority, but there was an increasing number of Hungarians and Jews settling in Subotica. This process was not stopped even by the outbreak of the Revolutions in the Habsburg monarchy (1848–49).
1848/1849 жылғы төңкерістер
1848-49 жылғы төңкеріс кезінде жарияланған Сербияның автономиялық Воеводина шекарасына Суботица кірді, бірақ серб әскерлері аймақта бақылау орната алмады. 1849 жылдың 5 наурызында Капоня (Таванкут пен Баймок арасында) деген жерде серб және венгр әскерлері арасында шайқас болды, оны венгрлер жеңіп алды. Қаладағы алғашқы газет 1848/49 жылғы төңкеріс кезінде жарық көрді – ол «Honunk állapota» («Отанымыздың жағдайы») деп аталды және венгр тілінде Кароли Биттерманның жергілікті баспаханасы шығарды. Венгрлерге қарсы тұрған көптеген сербтер мен хорваттардан өзгеше, жергілікті буневцилердің бір бөлігі венгр төңкерісін қолдады. 1849 жылы, орыс және Габсбург әскерлері 1848 жылғы венгр төңкерісін басып жанғаннан кейін, қала Бачка аймағының көп бөлігімен бірге Венгрия Корольдігінен бөлініп, Сербия воеводствосы және Темешвар банаты деп аталған жеке Габсбург провинциясының құрамына кірді. Бұл жаңа провинцияның әкімшілік орталығы Тимишоара болды. Провинция 1860 жылға дейін болды. Воеводствоның өмір сүрген кезеңінде, 1853 жылы Суботица әсерлі театрын иеленді.
During the 1848 49 revolution, the proclaimed borders of autonomous Serbian Vojvodina included Subotica, but Serb troops could not establish control in the region. On 5 March 1849, at the locality named Kaponja (between Tavankut and Bajmok), there was a battle between the Serb and Hungarian armies, which was won by the Hungarians. The first newspaper in the town was also published during the 1848/49 revolution—it was called Honunk állapota ("State of Our Homeland") and was published in Hungarian by Károly Bitterman's local printing company. Unlike most Serbs and Croats who confronted the Hungarians, part of the local Bunjevci people supported the Hungarian revolution. In 1849, after the Hungarian revolution of 1848 was defeated by the Russian and Habsburg armies, the town was separated from the Kingdom of Hungary together with most of the Bačka region, and became part of a separate Habsburg province, called Voivodeship of Serbia and Banat of Temeschwar. The administrative centre of this new province was Timișoara. The province existed until 1860. During the existence of the voivodeship, in 1853, Subotica acquired its impressive theatre.
Венгрия әкімшілігі
1867 жылы Дуальд монархиясы құрылғаннан кейін Суботица қаласының дамуының "алтын ғасыры" деп аталатын кезең басталды. 1867 жылдан кейін көптеген мектептер ашылды, ал 1869 жылы теміржол қаланы әлеммен байланыстырды. 1896 жылы электр станциясы салынды, бұл қаланың және бүкіл аймақтың дамуын одан әрі жақсартты. Суботица қаласы осы кезде ерекше орта еуропалық, ғасыр соңы сәулетімен әсемделді. 1902 жылы Арт-нуво стилінде еврей синагогасы салынды. 1849 және 1860 жылдар аралығында Сербия воеводствосының және Темешвар банатының құрамында болды.
After the establishment of the Dual Monarchy in 1867, there followed what is often called the "golden age" of city development of Subotica. Many schools were opened after 1867 and in 1869 the railway connected the city to the world. In 1896 an electrical power plant was built, further enhancing the development of the city and the whole region. Subotica now adorned itself with its remarkable Central European, fin de siècle architecture. In 1902 a Jewish synagogue was built in the Art Nouveau style. Between 1849 and 1860 it was part of the Voivodeship of Serbia and Banat of Temeschwar.
Югославия мен Сербия
Суботица Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңына дейін Австрия-Мажарстанның құрамына кірді. 1918 жылы қала Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігінің құрамына енді. Осының нәтижесінде Суботица Югославияның шекаралық қаласына айналды және Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі даму деңгейіне бірден қайта оралмады. Дегенмен, сол кезде Суботица халық саны бойынша Югославияда Белград пен Загребтен кейін үшінші орында тұрды. 1941 жылы Югославияға Осі державалары шапқындап кірді және оны бөліп алды, соның ішінде Суботица да Венгрияға қосылды. Бұл аннексия халықаралық қауымдастық тарапынан мойындалмады және қала де-юре Югославияның құрамында болып қала берді. Югославияның эмиграциядағы үкіметі елдің заңды өкілі ретінде ресми түрде мойындалды. 1941 жылдың 11 сәуірінде венгр әскерлері Суботицаға келді, себебі қала тұрғындарының көп бөлігі 600 жылдан астам уақыт бойы Венгрия Корольдігінің құрамында болған этникалық венгрлер еді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қалада шамамен 7000 адам қаза тапты, олардың көпшілігі сербтер, венгрлер және еврейлер болды. Соғысқа дейін Суботицада шамамен 6000 еврей өмір сүрді, олардың көпшілігі Холокост кезінде қаладан, көбінесе Аушвицке депортацияланды. 1944 жылдың сәуірінде неміс әкімшілігімен гетто құрылды. Бұған қоса, Осі билігі тұсында көптеген коммунистер атылды. 1944 жылы Осі күштері қаладан шығып кетті, және Суботица жаңа Югославияның құрамына кірді. 1944-1945 жылдары қаланы қайта басып алған партизандар Осі Венгриясын қолдағандары үшін жаза ретінде шамамен 8000 азаматты (көбінесе венгрлерді) өлтірді. Соғыстан кейінгі кезеңде Суботица біртіндеп жаңартылды. 1990 жылдардағы Югославия және Косово соғыстары кезінде Хорватия, Босния және Герцеговина, сондай-ақ Косоводан көптеген серб босқындары қалаға келді, ал көптеген венгрлер мен хорваттар, сонымен қатар кейбір жергілікті сербтер аймақты қалдырып кетті.
Subotica had been part of Austria Hungary until the end of World War I. In 1918, the city became part of the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes. As a result, Subotica became a border town in Yugoslavia and did not, for a time, experience again the same dynamic prosperity it had enjoyed prior to World War I. However, during that time, Subotica was the third largest city in Yugoslavia by population, following Belgrade and Zagreb. In 1941, Yugoslavia was invaded and partitioned by the Axis Powers, and its northern parts, including Subotica, were annexed by Hungary. The annexation was not considered legitimate by the international community and the city was de jure still part of Yugoslavia. The Yugoslav government in exile received formal recognition of legitimacy as the representative of the country. On 11 April 1941, the Hungarian troops arrived in Subotica on the grounds that the majority of the people living in the city were ethnic Hungarians, which had been part of the Kingdom of Hungary for over 600 years. During World War II, the city lost approximately 7,000 of its citizens, mostly Serbs, Hungarians and Jews. Before the war about 6,000 Jews had lived in Subotica; many of these were deported from the city during the Holocaust, mostly to Auschwitz. In April 1944, under German administration, a ghetto was set up. In addition, many communists were executed during Axis rule. In 1944, the Axis forces left the city, and Subotica became part of the new Yugoslavia. During the 1944–45 period, about 8,000 citizens (mainly Hungarians) were killed by Partisans while re taking the city as a retribution for supporting Axis Hungary. In the post war period, Subotica has gradually been modernised. During the Yugoslav and Kosovo wars of the 1990s, a considerable number of Serb refugees came to the city from Croatia, Bosnia and Herzegovina, and Kosovo, while many ethnic Hungarians and Croats, as well as some local Serbs, left the region.
Демография
2022 жылғы халық санауының нәтижесіне сәйкес, Суботица қалалық әкімшілік ауданында 123952 адам тұрды.
According to the 2022 census results, the city administrative area of Subotica had 123952 inhabitants.
Спорт
Суботицада бір ірі футбол стадионы, Суботица қалалық стадионы, жабық арена және жабық жүзу бассейні бар. Жергілікті футбол командасы – "Спартак", ол Сербияның басты футбол жарысы – Сербия Суперлигасында ойнайды.
Subotica has one major football stadium, the Subotica City Stadium, indoor arena and indoor swimming pool. The local football team is Spartak and plays in the Serbian SuperLiga, the country's primary football competition.
Инфрақұрылым
A1 автожолы қаланың оңтүстігінде Нови-Сад пен Белград қалаларын, ал солтүстігінде Венгриямен шекара арқылы Сегед қаласын байланыстырады. Ол Будапешт-Белград темір жолымен қатар өтеді, бұл темір жол оны Еуропаның ірі қалаларымен байланыстырады. 2022 жылдың қараша айына қарай, Сербия және Венгрия бөліктерінде қайта құру жұмыстары жүргізіліп жатқандықтан, бұл желі ауыстырылмай, уақытша тоқтатылған. Суботикада Сомбор, Сента (жолаушылар тасымалымен) және Хоргош арқылы Сегедке (қайта жаңарту жұмыстары жүріп жатыр, шектеулі жүк тасымалымен, жолаушылар тасымалы 2023 жылдың соңында бастау жоспарланған) дейін темір жол тармақтары бар. Ал Баяға дейін Csikéria арқылы бұрынғы тармақ желісі 1960 жылдары таратылған, бірақ қаланың солтүстік-батыс шетінде ескі рельстердің бөліктері әлі де көрініп тұр. Қалада бұрын трамвай жүйесі болған, бірақ ол 1974 жылы тоқтатылды. 1897 жылы пайдалануға берілген Суботика трамвайы бастапқыда электр қуатымен жұмыс істеген. Сол кезде көршілес қалалардың трамвайлары көбінесе атпен жүргізілсе, бұл Суботика жүйесіне Белград, Нови-Сад, Загреб және Сегед сияқты басқа муниципалитеттерге қарағанда үстемдік берді. Оның болуы Суботика тұрғындары үшін де, қалаға келген туристер үшін де маңызды болды. Содан бері Суботика автобус жүйесін дамытты, оны JP Subotica Trans компаниясы басқарады. Бұл компания он бір қалалық бағыт, сегіз қала маңы бағыты және он үш қалааралық бағыт, сондай-ақ Сегедке бағытталған бір халықаралық бағытты пайдаланады. Жыл сайын автобустар шамамен 4,7 миллион километр жол жүріп, 10 миллионға жуық жолаушыны тасымалдайды. Қалаға Суботика әуежайы қызмет көрсетеді, бірақ ұшу-қону жолағы авиалайнерлер үшін тым қысқа, сондықтан оны көбінесе жеке авиация пайдаланады. Қаланың оңтүстік-батысында FM/TV хабарларын таратуға арналған 218,5 метрлік биіктіктегі тіреу мачтасы орналасқан. Бұл Сербиядағы ең биік және аймақтағы ең биік құрылыстардың бірі.
A1 motorway connects the city with Novi Sad and Belgrade to the south and, across the border with Hungary, with Szeged to the north. It runs alongside the Budapest–Belgrade railway, which connects it to major European cities. As of November 2022, the line is out of order without replacement as both the Serbian and the Hungarian part of the line is currently being reconstructed. Subotica also has branch line railway connections to Sombor, Senta (with passenger service), and Szeged through Horgoš (under reconstruction with limited freight service, passenger service planned to commence in late 2023), while the former branch line to Baja through Csikéria was dismantled in the 1960s but parts of the derelict tracks are still visible in the city's northwestern outskirts. The city used to have a tram system, the Subotica tram system, but it was discontinued in 1974. The Subotica tram, put into operation in 1897, ran on electricity from the start. While neighbouring cities' trams at this date were often still horse drawn, this gave the Subotica system an advantage over other municipalities including Belgrade, Novi Sad, Zagreb, and Szeged. Its existence was important for the citizens of Subotica, as well as tourists who came to visit. Subotica has since developed a bus system, operated by JP Subotica Trans, who operates eleven city lines, eight suburban lines, and thirteen interurban lines, as well as a single international line to Szeged. Per year the buses travel some 4.7 million kilometres, and carry about ten million people. The city is served by Subotica Airport; its runway is too short for airliners, limiting usage to mostly recreational aviation. Southwest of the city there is a 218.5 metres tall guyed mast for FM /TV broadcasting. It is the tallest of its kind in Serbia and one of the tallest in the region.
Халықаралық ынтымақтастық
Суботика – Еуропа Кеңесі мен Еуроодақтың Мәдениеттер аралық қалалар бағдарламасының пилотты қаласы.
Subotica is a pilot city of the Council of Europe and the EU Intercultural cities programme.