Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Zemun (Земун) – Сербияның Белград қаласындағы муниципалитет. Земун 1934 жылы Белградқа қосылған жеке қала болды. Ол Дунай өзенінің оң жағалауында, Белградтың орталық бөлігінен жоғары орналасқан. Жаңа Белградтың 20 ғасырдың соңындағы дамуы Белградтың үздіксіз қалалық аймағын кеңейтіп, оны Земунмен біріктірді. Қала 12 ғасырда Венгрия Корольдігі тарапынан басып алынды, ал 15 ғасырда серб деспоты Джурадж Бранковичке жеке меншік ретінде берілді. 1459 жылы Сербия деспоты Осман империясының құлауынан кейін Земун маңызды әскери бекініске айналды. Сава және Дунай өзендерінің қосылған жеріне жақын орналасқан стратегиялық жағдайы оны Габсбург және Осман империялары арасындағы үздіксіз шекара соғыстарының ортасына қойды. 1739 жылғы Белград шартымен қала соңында Габсбургтердің иелігіне өтті, 1746 жылы аймақта Әскери шекара ұйымдастырылды, ал 1749 жылы Земун қаласына әскери коммуна құқықтары берілді. 1777 жылы Земунда 6800 тұрғын болды, олардың жартысы этникалық сербтер, ал халықтың қалған жартысы немістер, венгрлер және еврейлерден тұрды. 1881 жылы Әскери шекара жойылғаннан кейін Земун және Шремнің шығыс бөлігінің қалған бөлігі Австрия-Мажарстанның құрамындағы Хорватия Славония Корольдігінің Сырмия округіне қосылды. Бірінші дүниежүзілік соғыста Австрия-Мажарстан жеңілгеннен кейін Земун 1918 жылдың 5 қарашасында Сербияның бақылауына қайта оралды және Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігінің (кейін Югославия Корольдігі) құрамына кірді. 2022 жылғы халық санауының нәтижесі бойынша Земун муниципалитетінің халқы 177 908 адамды құрайды. Земуннан басқа, муниципалитетке Батайница, Угриновци, Земун Поле және Нова Галеника қалаларының солтүстік-батыс бөліктері де кіреді.
Zemun (, ; Zimony) is a municipality in the city of Belgrade, Serbia. Zemun was a separate town that was absorbed into Belgrade in 1934. It lies on the right bank of the Danube river, upstream from downtown Belgrade. The development of New Belgrade in the late 20th century expanded the continuous urban area of Belgrade and merged it with Zemun. The town was conquered by the Kingdom of Hungary in the 12th century and in the 15th century it was given as a personal possession to the Serbian despot Đurađ Branković. After the Serbian Despotate fell to the Ottoman Empire in 1459, Zemun became an important military outpost. Its strategic location near the confluence of the Sava and the Danube placed it in the center of the continued border wars between the Habsburg and the Ottoman empires. The Treaty of Belgrade of 1739 finally placed the town into Habsburg possession, the Military Frontier was organized in the region in 1746, and the town of Zemun was granted the rights of a military commune in 1749. In 1777, Zemun had 6,800 residents, half of which were ethnic Serbs, while another half of the population was composed of Germans, Hungarians and Jews. With the abolishment of the Military Frontier in 1881, Zemun and the rest of the eastern Srem was included into Syrmia County of Kingdom of Croatia Slavonia, part of Austria Hungary. Following Austro Hungarian defeat in World War I, Zemun returned to Serbian control on November 5, 1918 and became part of the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes (later Kingdom of Yugoslavia). According to the 2022 census results, the municipality of Zemun has a population of 177,908 inhabitants. Apart from the Zemun proper, the municipality includes suburbs of Batajnica, Ugrinovci, Zemun Polje and Nova Galenika to the northwest.
Атауы
Ежелгі заманда кельт және римдіктердің қонысы Таурунум деп белгілі болған. Франктардың крест жорықтары туралы жазған жылнамаларында ол 9 ғасырдағы топоним ретінде Малевила деп аталады. Осы кезеңде алғаш рет славян тілінде Землен деген ат тіркелді. Бұл атау "жер" деген сөзден шыққан деп саналады, яғни топырақ, және қаланың барлық келесі аттарының негізі болды: қазіргі серб Земун (кириллицада) немесе Земун (латын әрпімен), Замунт (румын тілінде), венгр Zimony және неміс Semlin. Semlin Австрия неміс халық әнінде, «Принц Евгений, дер Эдле Риттер» әнінде, 1717 жылы Осман империясынан қаланы азат еткен Белградты қоршауға дейін Принц Евгений армиясының лагерь құрған жері ретінде еске алынады.
In ancient times, the Celtic and Roman settlement was known as Taurunum. The Frankish chroniclers of the Crusades mentioned it as Mallevila, a toponym from the 9th century. This was also a period when the Slavic name Zemln was recorded for the first time. Believed to be derived from the word zemlja, meaning soil, it was a basis for all other future names of the city: modern Serbian Земун (Cyrillic) or Zemun (Latin), Za·munt (Romanian), Hungarian Zimony and German Semlin, which is mentioned in the Austrian German folksong Prinz Eugen, der edle Ritter as the place where the army of Prince Eugene of Savoy set up camp before the Siege of Belgrade (1717) that liberated the city from the Ottoman Empire.
Тарих
Земун аймағы неолит дәуірінен бері қоныстанған. Қала ішінде Баден мәдениетіне тән қабірлер мен табақтар, антропоморфтық құмыралар сияқты керамикалық бұйымдар табылды. Жақын маңдағы Асфальтная базасында Босут мәдениетінің қабірлері анықталды. Таурунум аймағындағы алғашқы келттік қоныстар б.з.д. 3 ғасырына жатады, осы кезде скордискілер Дунайдың бойындағы фракиялық және дактардың бірнеше аймақтарын басып алды. Скордискілер Таурунум мен Сава арғы жағындағы Сингидунумды (қазіргі Белградтың ізашары) құрды. Римдіктер б.з.д. 1 ғасырында келді, ал 15 жылы Таурунум Паннония провинциясының бір бөлігіне айналды. Қала бекініске ие болды және Сингидунум (Белград) Паннония (Рим) флотының порты ретінде пайдаланылды. Рим ақыны Публий Овидий Насоның (Овидий) қаламы Таурунумда табылған деседі. Ұлы көші-қондардан кейін аймақ Византия империясы, гепидтер патшалығы және Болгария империясы сияқты түрлі халықтар мен мемлекеттердің билігінде болды. Қала 12 ғасырда Венгрия Корольдігі тарапынан басып алынды, ал 15 ғасырда серб деспоты Джурадж Бранковичке жеке меншік ретінде берілді. 1459 жылы жақын маңдағы Сербия деспоты Осман империясының құлауынан кейін Земун маңызды әскери бекініске айналды. 1521 жылы 500 шейкаши (өзен флотилиясының әскерлері), хорват Марко Скоблич басшылығымен, Венгрия Корольдігінің әскерлері мен сербтер Сүлеймен Шайқаспанның басқыншылық жасаған Осман әскеріне қарсы күресті. Қатты қарсылыққа қарамастан, 12 шілдеде Земун, көп ұзамай Белград та құлдырады. 1541 жылы Земун Будин пашалығының Сырмия санджағына қосылды. 1717 жылы Земун мен оңтүстік-шығыс Сырмия Османдықтардың Петервардейн шайқасындағы (1716 жылғы 5 тамыз) жеңілісінен кейін Австрия Габсбургтері тарапынан басып алынды және Пожаревац (немісше: Пассаровиц) шарты бойынша Шёнборн отбасының меншігіне өтті. 1736 жылы Земунде шаруалар көтерілісі болды. Сава және Дунайдың қосылған жеріне жақын орналасқан стратегиялық орны оны Габсбургтер мен Осман империясы арасындағы шекаралық соғыстардың орталығына қойды. 1739 жылғы Белград шартымен шекара бекітілді, 1746 жылы аймақта әскери шекара ұйымдастырылды, ал 1749 жылы Земун қаласына әскери коммуна құқықтары берілді. 1754 жылы Земун халқы 1900 шығыс православиелік, 600 католик, 76 еврей және 100-ге жуық ромадан тұрды. 1777 жылы Земун халқы 1130 үйді құрады, олардың жартысы этникалық сербтер, ал қалған жартысы католиктер, еврейлер, армяндар және мұсылмандардан тұрды. Католик халқының арасындағы ең ірі этникалық топ немістер болды. Осы кезеңнен бастап Земунда немістер мен венгрлердің қоныстануы арта бастады. Османдық кезеңде Земун хандары, мешіттері және түрік халқының көптігімен, Шығыс стиліндегі шағын қала болды, ал Австрияның бір бөлігі болғаннан кейін қала маңызды жолдар торабы және шекаралық қала ретінде дамыды, бұл сауданы жандандырды. Қала Дунайда порты бар және балық аулаудың маңызды орталығы болды. 1793 жылы ауыр белуга балығы ұсталғаны тіркелген. 1816 жылы қала жаңа қалалық аудандар Франценшталь және Горня Варош құрылғанда немістер мен сербтердің жаппай қоныстануымен кеңейтілді. 19 ғасырда Земун халқы 7089 адамды және 1310 үйді құрады. Земун 1813 жылы Караджорджеге пана бергендігімен, сондай-ақ Осман билігіне түскен жақын маңдағы Белградтан және Караджордже Сербиясының қалған бөлігінен келген көптеген адамдарға баспана бергендігімен Сербия тарихында маңызды орын алды. 1848-1849 жылдардағы революция кезінде Земун Сербияның автономиялық аймағы Сербия Воеводинасының де-факто астаналарының бірі болды, бірақ 1849 жылы ол Әскери шекараның басқаруына қайтарылды. 1881 жылы Әскери шекара жойылғаннан кейін Земун және шығыс Шремнің қалған бөлігі Австрия-Мажарстанның бөлігі болған Хорватия Славония Корольдігінің Сырмия округіне қосылды. 1883 жылы батысқа байланыстыратын алғашқы теміржол желісі салынды, ал көп ұзамай 1884 жылы Сава өзенінен өтетін алғашқы теміржол көпірі салынды. Земун бекінісі Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Австро-Венгрия армиясы Сербия астанасы Белградты бомбалағанда атылған алғашқы оқтардың орны болды. Сербия инженерлері Сава өзенінің үстіндегі Ескі теміржол көпірін қиратып, төмендегі австро-венгриялық әскери-теңіз патрульдік қайығына зиян келтірді. Бірінші дүниежүзілік соғыстың басында Сербия науқаны кезінде Земун Корольдік Сербия армиясы тарапынан қысқа уақытқа басып алынды, ал қалада тұратын көптеген оңтүстік славяндар Сербияға қашып кетті. Оскар Потиорек басшылығымен Балқандағы Аустрия-Мажар армиясы қаланы тез қайта басып алды және күдікті әріптестерін асып тастады. Қала 1918 жылғы 5 қарашада серб бақылауына қайта келді. Қала Сербтер, Хорваттар және Словендер Корольдігінің (кейін Югославия Корольдігі) құрамына кірді. Ұлы соғыс аралық кезең қалалық элитаның (Радикалдық партия, Демократиялық партия және Хорват шаруалар партиясы) және этникалық немістер тарапынан қолдау алған социалистік партиялар арасындағы саяси күреспен еректелді. 1934 жылы екі қалалық автобус желісі Земун мен Белградтың бөліктерін байланыстырды, ал осы мәселеге назар аударудың жалпы үрдісі Земунның өсіп келе жатқан серб халқы тарапынан қолдау тапты. 1927 жылы салынған Земун әуежайлары 1941 жылғы сәуірдегі Остік шабуылда маңызды геостратегиялық мақсат болды. Югославияның сол айдағы капитуляциясынан кейін Земун, Сырмияның қалған бөлігімен бірге Хорватия тәуелсіз мемлекетіне берілді. Қала 1944 жылы Остік күштерінен босатылды, содан бері ол Сербияның Орталық Сербия деп белгілі аймағының құрамында. Қала қазірде Әуе күштері бас штабының орналасқан жері, монументалды ғимарат, Земун, Белградтағы 12 Авиаторлар алаңында орналасқан.
The area of Zemun has been inhabited since the Neolithic period. Baden culture graves and ceramics like bowls and anthropomorphic urns were found in the town. Bosut culture graves were found in nearby Asfaltna Baza. The first Celtic settlements in Taurunum area originate from the 3rd century BC when the Scordisci occupied several Thracian and Dacian areas of the Danube. The Scordisci founded both Taurunum and Singidunum across the Sava, predecessor of modern Belgrade. The Romans came in the 1st century BC, Taurunum became part of the Roman province of Pannonia around 15 AD. It had a fortress and served as a harbour for the Pannonian (Roman) fleet of Singidunum (Belgrade). The pen of Roman poet Publius Ovidius Naso (Ovid) was said to be found in Taurunum. After the Great Migrations the area was under the authority of various peoples and states, including the Byzantine Empire, the Kingdom of the Gepids and the Bulgarian Empire. The town was conquered by the Kingdom of Hungary in the 12th century and in the 15th century it was given as a personal possession to the Serbian despot Đurađ Branković. After the nearby Serbian Despotate fell to the Ottoman Empire in 1459, Zemun became an important military outpost. In 1521, the forces of the Kingdom of Hungary, 500 šajkaši (river flotilla troops) led by Croatian Marko Skoblić, and Serbs fought against the invading Ottoman army of Suleyman the Magnificent. Despite hard resistance, Zemun fell on July 12 and Belgrade soon afterwards. In 1541, Zemun was integrated into the Syrmia sanjak of the Budin pashaluk. Zemun and the southeastern Syrmia were conquered by the Austrian Habsburgs in 1717, after the Ottoman defeat at the Battle of Peterwardein (5 August 1716) and through the Treaty of Požarevac (German: Passarowitz) became a property of the Schönborn family. In 1736, Zemun was the site of a peasant revolt. Its strategic location near the confluence of the Sava and the Danube placed it in the center of the continued border wars between the Habsburg and the Ottoman empires. The Treaty of Belgrade of 1739 finally fixed the border, the Military Frontier was organized in the region in 1746, and the town of Zemun was granted the rights of a military commune in 1749. In 1754, the population of Zemun included 1,900 Eastern Orthodox Christians, 600 Catholics, 76 Jews, and about 100 Romani. In 1777, the population of Zemun numbered 1,130 houses with 6,800 residents, half of which were ethnic Serbs, while another half of population was composed of Catholics, Jews, Armenians and Muslims. Among Catholic population, the largest ethnic group were Germans. From this period originates the increased settlement of Germans and Hungarians in the Zemun. While during the Ottoman period Zemun was a typical oriental type small town, with khans, mosques and large number of Turkish population, after becoming part of Austria, the town prospered as an important road intersection and a border city, which boosted trade. The town had a port on the Danube and was a major fishing center. It is recorded that in 1793, a heavy Beluga sturgeon was caught. In 1816 it was greatly expanded by mass resettlement of Germans and Serbs in the new town suburbs of Franzenstal and Gornja Varoš, respectively. In the 19th century, Zemun reached 7,089 residents and 1,310 houses. Zemun also became important in Serbian history as the refuge for Karađorđe in 1813 as well as many other people from the nearby Belgrade and the rest of Karađorđe's Serbia which fell to the Ottoman rule. During the Revolution of 1848–1849, Zemun was one of the de facto capitals of Serbian Vojvodina, a Serbian autonomous region within Habsburg Empire, but in 1849, it was returned under the administration of the Military Frontier. With the abolishment of the Military Frontier in 1881, Zemun and the rest of the eastern Srem was included into Syrmia County of Kingdom of Croatia Slavonia, part of Austria Hungary. The first railway line that connected it to the west was built in 1883, and the first railway bridge over the Sava followed shortly thereafter in 1884. The Zemun Fortress was the site of the first shots fired during World War I, when the Austro Hungarian Army shelled the Serbian capital of Belgrade. Serbian engineers responded by demolishing the Old Railway Bridge over the Sava River, damaging an Austro Hungarian Navy patrol boat below. During the Serbian campaign at the beginning of World War I, Zemun was briefly occupied by the Royal Serbian Army, and many South Slavs living in the city fled to Serbia. The Austro Hungarian Balkan Army under Oskar Potiorek quickly retook the city and hanged suspected collaborators. The city returned to Serbian control on November 5, 1918. The town became part of the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes (later Kingdom of Yugoslavia). The inter war period was marked by political struggle between the city gentry (organized into the Radical Party, Democratic Party and the Croatian Peasant Party) and the more socialist parties supported by the ethnic Germans. In 1934 two intra city bus lines were introduced connecting Zemun with the parts of Belgrade, and the general shift of attention towards this issue was supported by the growing Serbian population of Zemun. The Zemun airbases originally built in 1927 were an important geostrategic objective in the Axis invasion of April 1941. Following the surrender of Yugoslavia that same month, Zemun, along with the rest of Syrmia, was given to the Independent State of Croatia. The city was taken from Axis control in 1944, and since then, it is part of Serbian region known as Central Serbia. The city is now home of the Air force command building, a monumental edifice, situated at 12 Аvijatičarski Square in Zemun, Belgrade.
География
Муниципалитеттың ауданы – 15 км², ал жер аумағы – 7 км². Қала Сербия аймағында орналасқан. Земунның қалалық бөлігі Белградтың ең солтүстік және ең батыс бөлігі болып табылады. Земун батысында Воеводина провинциясымен (Стара-Пазова және Печинци муниципалитеттері), оңтүстікте Сурчин муниципалитетімен, оңтүстік-шығыста Нови-Београдпен және Дунайдың арғы жағында Палилула және Стари-Град муниципалитеттерімен шектеседі. Қаланың орталық бөлігі – Доньи Град, Гардош, Цуковац және Горни Град аудандары. Оңтүстікке қарай Земун Нови-Београдпен бірігіп, тұтас қалалық аймақ құрайды (Тошин Бунар шағын ауданы). Батысқа қарай Алтина және Плави Хоризонти шағын аудандарына, солтүстік-батысқа Галеника, Земун Полье және одан әрі Батайницаға дейін созылады. Земун бастапқыда Дунайдың оң жағалауындағы Гардош, Цуковац және Кальвария төбелерінде дамыған, осы жерде Дунай кеңейе бастайды және Сава өзені құятын жерде Ұлы соғыс аралы пайда болады. Шындығында, бұл төбелер табиғи емес. Земун-лосс жазығы – ежелгі, қазір құрғаған Паннония теңізінің бұрынғы оңтүстік бөлігі. Қазіргі Земунның Доньи Грады Дунайдың су тасқынына жиі тап болып, су лосс арқылы каналдар жасаған. Содан кейін тұрғындар осы каналдардың бойында жолдар салып, төбелерді жазықтан алып тастаған. 1876 жылғы су тасқынынан кейін жергілікті билік Дунайдың жағалауында тас бөгет салуды бастады. 1889 жылы 1 шақырымдық бөгет аяқталды. Бүгінде Земун бірнеше төбелерге салынған, ал төбелер арасындағы жолдар қазіргі көшелерге айналған, бірақ төбелердің өзі адам қолымен жасалған. Солтүстік Дунай жағалауы көбінесе батпақты болғандықтан, елді мекендер өзеннен (Батайница) алшақ орналасқан, кішкентай төбелермен (шамамен) бөлінген. Земун қаласының өзі теңіз деңгейінен жоғары жағалауда салынған. Бұл Земун лосс жазығының нүктелері, ол Сырмия лосс жазығының жалғасы болып, оңтүстік-шығыста жарты ай пішіндес Бежанишка Коса лосс төбесіне дейін созылады. Сары лосс 40 метрге дейін қалыңдығы бар және өте құнарлы, шөпті жақсартылған, гумусты қара топыраққа бай. Дунайдағы Ұлы соғыс аралы мен Кіші соғыс аралы да Земун муниципалитетіне жатады. "Земун" лосс тіктемесі 2013 жылдың 29 қарашасында қалалық қорғауға алынды. Ол Дунайдың өте тік оң жағалауын құрайды және құрғақ жердегі лоссқа типикалық мысал. Мұнда төрт ерекше лосс горизонттары және төрт қазылған жер горизонттары бар. Горизонттар мұздықтардың жылы кезеңдерінде қалыптасқан. Лосс тіктемесінің жасы 500 000 жылға жетеді. Тік жартас биік, ашық және шөл, ал қорғалатын аумақты қамтиды. Оны алғаш рет 1920 жылы Владимир Ласкарев сипаттаған. Сол лосс жотасының тағы бір ашық бөлігі – Батайницадағы Капела жотасы да жеке табиғи ескерткіш ретінде қорғалған. Алайда Капела көнерек, шамамен 800 000 жыл бұрын пайда болған. 2018 жылдың қыркүйегінде Белград мэрі Зоран Радојичич Земун-Нови-Београд аймағында Дунайда бөгет салу жұмысы жақын арада басталатынын мәлімдеді. Бөгет су деңгейі жоғары болған кезде қаланы қорғауы керек. Мұндай жоба бұрын ешқашан талқыланбаған, оның қалай және қайда салынатыны, немесе оның орындалуы мүмкін бе, жоқ па, белгісіз болды. Біраз уақыттан кейін Радојичич бұл уақытша, жылжымалы су тасқынына қарсы қабырға туралы екенін түсіндірді. Қабырға биік және ұзын болады, Сава арқылы Бранко көпірінен және Нови-Београдтағы Ушче шағын ауданынан бастап, Земунның Гардош шағын ауданындағы Дунай жағалауындағы Радецки мейрамханасына дейін созылады. Төтенше жағдайда панельдер қолданыстағы құрылысқа орналастырылады. Құрылыс 2019 жылы басталып, 2020 жылы аяқталуы жоспарланған.
The Municipality has an area of It is located in the eastern Syrmia region, in the central western section of the Belgrade City area. The urban section of Zemun is both the most northern and the most western section of urban Belgrade. Zemun borders the province of Vojvodina to the west (municipality of Stara Pazova and municipality of Pećinci), and municipalities of Surčin to the south, Novi Beograd to the south east and Palilula and Stari Grad across the Danube. The core of the city are the neighborhoods of Donji Grad, Gardoš, Ćukovac and Gornji Grad. To the south, Zemun continues into Novi Beograd with which it makes one continuous urban area (neighborhood of Tošin Bunar). In the west it extends into the neighborhoods of Altina and Plavi Horizonti and to the north west into Galenika, Zemun Polje and further into Batajnica. Zemun originally developed on three hills, Gardoš, Ćukovac and Kalvarija, on the right bank of the Danube, where the widening of the Danube begins and the Great War Island is formed at the mouth of the Sava river. Actually, these hills are not natural features. Zemun loess plateau is the former southern shelf of the ancient, now dried, Pannonian Sea. Modern area of Zemun's Donji Grad was regularly flooded by the Danube and the water would carve canals through the loess. Citizens would then build pathways along those canals and so created the passages, carving the hills out of the plateau. After massive 1876 floods, local authorities began the construction of the stony levee along the Danube's bank. Levee, a kilometer long, was finished in 1889. Today it appears that Zemun is built on several hills, with passages between them turned into modern streets, but the hills are actually manmade. The Danube bank in the north is mostly marshy, so the settlements are built further from the river (Batajnica) separated from it by hillocks (up to ). The city of Zemun itself was built right on the bank, above sea level. These are points of the Zemun loess plateau, an extension of the Syrmia loess plateau, which continues into the crescent shaped Bežanijska Kosa loess hill on the south east. The yellow loess is thick up to 40 meters and very fertile, with rich, grass improved, humus chernozem. The uninhabited river islands of Great War Island and Little War Island on the Danube, also belong to the municipality Zemun, too. Loess cliff "Zemun" was protected by the city on 29 November 2013. It consists of the very steep right bank of the Danube and is a typical example of the dry land loess. There are four distinguished loess horizons and four horizons of the fossil earth. The horizons developed during the warmer intervals of the glacials. Loess cliff is estimated to be 500,000 years old. The vertical cliff is high, it is exposed and barren, and the protected area covers It was described for the first time in 1920 by Vladimir Laskarev. Another exposed section of the same loess ridge, Kapela ridge in Batajnica, has also been protected as a separate natural monument. Kapela is older though, originating from some 800,000 years ago. In September 2018, Belgrade's mayor Zoran Radojičić announced that the construction of a dam on the Danube, in the Zemun New Belgrade area, will start soon. The dam should protect the city during the high water levels. Such project was never mentioned before, nor it was clear how and where it will be constructed, or if it's feasible at all. Radojičić clarified after a while that he was referring to the temporary, mobile flood wall. The wall will be high and long, stretching from the Branko's Bridge across the Sava and the neighborhood of Ušće in New Belgrade, to the Radecki restaurant on the Danube's bank in the Zemun's Gardoš neighborhood. In case of emergency, the panels will be placed on the existing construction. The construction is scheduled to start in 2019 and to finish in 2020.
Жол
Сербияның бірнеше маңызды жолдары муниципалитет аумағынан өтеді. Белград-Загреб тас жолы, ескі (Батайницкий барабаны) және жаңа (автожол) Белград-Нови Сад жолы, болашақ Белград айналма жолының (Батайница-Бубань Поток) құрылысы басталып жатқан бөлігі (Батайница-Добановци), Белград-Нови Сад темір жолы және тағы да басқалары. 2014 жылға дейін Земунда, жазда материкті Ұлы Соғыс аралымен байланыстыратын маусымдық понтондық көпірден басқа, басқа көпірлер болған жоқ. Дунай өзеніндегі алғашқы көпір – Пупин көпірі 2014 жылы салынысымен аяқталды. 2016 жылдың наурыз айында Белград қаласының әкімі Синиша Мали Ескі Сава көпірін ауқымды түрде жөндеуді жариялады. Бірақ, 2017 жылдың мамырында жобалық құжаттар жарияланғаннан кейін, қала көпірді толығымен бұзып, орнына жаңасын салуды көздеп отырғаны анық болды. Азаматтар наразылық білдірді, ал сарапшылар биліктің келтірген себептерін қабылдамай, бұл тек қана қажетсіз жобаға ақшаның ысырап болуы екенін айтты. Мали ескі көпір бұзылмайтынын, оның орны ауыстырылатынын және азаматтар оның қайда орналасатынын шешетінін мәлімдеді, бірақ оны Ұлы Соғыс аралына тұрақты жаяу өткел ретінде Земунға көшіруді ұсынды. Сербияның Сәулет академиясының мүшесі Александр Миленкович «Ұлы Соғыс аралының үстіндегі бұлт» деген мақаласында бұл ұсынысқа қарсы шықты. Ол «әкімшіліктің синхронды түрде қабылданатын шешімдерін» ескере отырып, жауап беру жылдам болуы керек екенін айтты, себебі сырттай игі ниетті көрінетін идея, шындығында аралдағы қорғалатын жануарлар дүниесіне қатысты стратегиялық тұрғыдан қауіпті жоба болып табылады. Сондай-ақ, ол әкімшіліктің осы жағдайда да, бұрынғы барлық жағдайлардағыдай, көптеген теориялық және эмпирикалық ұсынымдарды ескермейтінін күдіктенеді.
Several important roads of Serbia run through the municipality. The Belgrade Zagreb highway, the old (Batajnički drum) and new (highway) road Belgrade Novi Sad, the still in construction starting point (Batajnica Dobanovci) of the future Belgrade beltway (Batajnica Bubanj Potok), Belgrade Novi Sad railway, etc. Until 2014, Zemun had no bridges, apart from the seasonal pontoon bridge which connects the mainland with the Great War Island during summer. The first bridge over the Danube, Pupin Bridge which connected Zemun to Borča, was completed in 2014. In March 2016, mayor of Belgrade Siniša Mali announced the massive reconstruction of the Old Sava Bridge. However, in May 2017, after the project papers were publicized, it was obvious that the city actually wanted to demolish the bridge completely and build a new one. Citizens protested while the experts rejected the reasons named by the authorities, adding that it is a mere money throwing on the unnecessary project. Mali said that the old bridge will not be demolished but moved, and that citizens will decide where, but he gave an idea to move it to Zemun, as the permanent pedestrian bridge to the Great War Island. In an article "Cloud over the Great War Island", Aleksandar Milenković, member of the Academy of Architecture of Serbia, opposed the motion. He expressed fear that having in mind the "synchronous ad hoc decisions of the administration", the reaction should be prompt as the seemingly benign idea is actually a strategically disastrous enterprise (concerning the protected wildlife on the island). He also suspects that the administration in this case, just as in all previous ones, will neglect the numerous theoretical and empirical guidelines.
Өзен
2014 жылы үкімет бұрынғы порт орналасқан жерді болашақта жаңадан өркендейтін порт аймағы деп белгіледі. 2018 жылдың сәуір айында туристік кемелер мен лайнерлер үшін ескі Земун порты болған жердегі Ескі Порт Басқармасының (Стара Капетаниа) жанында салынған маңдайшада құрылыс салынатыны жарияланды. Ол ұзындығы және ені бар кемелерді қабылдауға арналған. Бұл Сава өзеніндегі Савамаладағыдан кейін Белградтағы екінші халықаралық туристік маңдайша. Құрылыс 2019 жылдың маусым айында басталды, соның салдарынан бұрынғы жағалаудың плиталары және бірнеше су астындағы кемелер табылған. Маңдайша құрылысы 2020 жылдың 6 маусымында аяқталды.
In 2014 the government set the locality of the former port as the future revitalized port area. In April 2018 it was announced that the pier for the touristic ships and cruisers will be built on the quay, constructed near the Old Port Authority (Stara Kapetanija) where the old Zemun port was located. It is designed to accept ships up to long and wide. It is the second international touristic pier in Belgrade, after the one in Savamala, on the Sava river. Construction ultimately began in June 2019 and the slabs from the previous embankment were discovered so as several submerged vessels. The pier was finished on 6 June 2020.
Теміржол
Белградтың негізгі теміржол вокзалынан жаңа, Прокоп вокзалына пойздарды біртіндеп көшіру 2016 жылдың басында басталды. 2017 жылдың желтоқсанында екі ұлттық поездден басқа барлығы "Белград орталығы" станциясына көшірілді. Көшіру аясында Земунда жаңа, орталық Белград жүк вокзалы жоспарлануда. Бірақ, мәселелер бірден туындады. Прокоп әлі де аяқталмаған, станция ғимараты жоқ, сондай-ақ қаланың қалған бөліктерімен тиісті кіру жолы мен қоғамдық көлік байланысы да жоқ. Бұған қоса, автопойыздардан вагондарды тиеу-түсіруге арналған жабдықтар да жоқ, және мұндай жабдықтар Zemun жүк станциясының құрамына енуі тиіс еді. Дегенмен, 2018 жылдың қаңтарында теміржол қозғалысын толықтай көшіруге қажетті жобалардың ешқайсысы аяқталмаған бола тұра, 1 шілдеде 2018 жылы негізгі вокзал толығымен жабылатыны жарияланды. Прокоп толыққанды емес, Земундағы жоспарланған негізгі жүк станциясы жаңғыртудан өтпеді, ал Белград теміржол айналма жолына қатысты жоба мүлде жоқ. Бірқатар уақытша шешімдер қабылдануға тиіс. Олардың бірі – тоқырап, тозуға ұшыраған Топчидер станциясы, ол Земун станциясы пайдалануға берілгенге дейін қайта жаңғыртылып, автопойыздарға бейімделеді. Земундағы жүк станциясы Жемен және Жемен Полье станциялары арасында, қолданыстағы жолдар мен ғимараттарды жаңғырту аймағында орналасады. Жаңа жолдар мен қосымша ғимараттарды салу жолға түседі. Мерзім де 2 жыл, бірақ жұмыстар 2018 жылдың соңында басталады. Бұл Белградтың жоспарланған теміржол түйіні ең жақсы жағдайда 2021 жылға дейін аяқталмайды дегенді білдіреді. Алайда, 2017 жылдың желтоқсанында көлік министрі Зорана Михайлович өзгеше мерзімдерді атады. Оның сөзіне сүйенсек, "Земун" станциясы 2018 жылдың соңына дейін салынып бітуі керек, бірақ 2018 жылдың қаңтарына дейін ешқандай жұмыс басталған жоқ.
Gradual moving of trains from the Belgrade Main railway station to the new, Prokop station began in the early 2016. In December 2017, all but two national trains were dislocated to "Belgrade Center". In the scopes of dislocation, a new, central Belgrade freight station is planned in Zemun. But, the problems arose immediately. The Prokop is still not finished, has no station building and a proper access road and public transportation connections with the rest of the city. Additionally, it has no facilities for loading and unloading cars from the auto trains nor was ever planned top have one and this facility is to be a part of the Zemun freight station. Still, in January 2018 it was announced that the Main station will be completely closed for traffic on 1 July 2018, even though none of the projects needed for a complete dislocation of the railway traffic are finished. The Prokop is incomplete, a projected main freight station in Zemun is not being adapted at all while there is even no project on a Belgrade railway beltway. A series of temporary solutions will have to be applied. One is a defunct and deteriorated Topčider station, which will be revitalized and adapted for auto trains, until the Zemun station becomes operational. Freight station in Zemun will be located between the already existing stations Zemun and Zemun Polje, on the area of Revitalization of the existing of tracks and of buildings will be followed by the construction of the of new tracks and additional of edifices. Deadline is also 2 years, but the works will start at the end of 2018. This means that the planned Belgrade railway junction won't be finished before 2021, at best. However, minister for transportation, Zorana Mihajlović, in December 2017 gave conflicting deadlines. For the Zemun station, she said that it should be finished by the end of 2018, even though, as of January 2018, non of the works have started.
Сәулет, мәдениет және білім беру
Ақ аю тавернасы – Цуковац ауданындағы бұрынғы кафана. 1658 жылы тұңғыш рет айтылған, ол қазіргі Белград қаласының ішіндегі ең көне құрылыс, Белград бекінісін есептемегенде. Дегенмен, Земун ғасырлар бойы Белградтан толық дерлік тәуелсіз дамыды, ал тарихтың көп бөлігінде екі қала екі түрлі мемлекетке қарасты. Земун 1929 жылғы 4 қазанда Белградпен бірдей әкімшілік бірліктің құрамына енді, 1934 жылы Белградқа қарасты жеке қала мәртебесін жоғалтты және 1950 жылдардан бастап ғана Белградпен біріккен құрылыс аймағына айналды. Сондықтан, Белградтың орталық ауданы Дорочолдағы 10 Cara Dušana көшесіндегі үй әдетте Белградтағы ең көне үй деп есептеледі, ал Ақ аю тавернасы Земундағы ең көне үй деп саналады. Земундағы алғашқы кәсіби театр 1969 жылғы 22 қазанда, сол кезде Маршала Тито аталған Бас көшеде, Белградтағы Ұлттық театрдың бөлімшесі ретінде құрылды. Madlenianum опера және театры 1997 жылы Еуропаның осы бөлігіндегі алғашқы жеке опера ретінде ашылды. Madlenianum-ның негізін қалаушысы және демеушісі – Madlena Zepter. Madlenianum жаңа музыкалық сахналық театрдың үлгісі ретінде ұйымдастырылды, оның тұрақты труппасы жоқ, бірақ тұрақты ұйымдық және әкімшілік аппараты мен техникалық командасы бар. Белград университетінің ауыл шаруашылығы факультеті, сондай-ақ көптеген маңызды жоғары оқу орындары (ішкі істер, экономика, техника және машиналар, медицина, Земун гимназиясы) мен институттар (Ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығы институты, Кен институты, әлемдік атаққа ие Zemun Polje жүгері институты, Мал шаруашылығы институты, Ауыл шаруашылығында атом энергиясын қолдану институты, Физика институты) Земунда орналасқан. Земунда Отандық мұражай бар. Белградтың екі ірі клиникалық ауруханасы – KBC Zemun және KBC Bežanijska Kosa Земунда орналасқан, сондай-ақ Белградтағы ең ірі зейнеткерлер үйі – Bežanijska Kosa да осында. Діни нысандарға Гардош қорымындағы шіркеу, Хариш капелласы, Әйіп Николаи, Әйіп Архангел Гавриил және екі Рим-католик шіркеуі жатады. Земун көптеген алаңдарымен танымал, бірақ олардың көпшілігі шағын: Magistratski, Senjski, Veliki, Branka Radičevića, Karađorđev, Masarikov және т.б. Олардың бірінде Земун ашық жасыл базары орналасқан. Дунай өзенінің жағалауы шақырымдап созылған Zemunski Kej серуендеу жолына айналған, оның бойында баржа-кафелер, ойын-сауық паркі және бұрынғы Белградтағы ең үлкен қонақ үй – Hotel Jugoslavija сияқты әртүрлі ойын-сауық орындары бар. XII ғасырда Венгрия Корольдігі мен Византия империясы арасындағы шайқастар кезінде болған ескі қаланың қалдықтары Zemunski Grad (Земун қаласы) деп белгілі. Алайда, қазір көрінетін қираған ғимараттар 1521 жылғы Османлы шабуылы кезіндегі ортағасырлық бекіністің (бұрыштық мұнаралар мен қорғаныс қабырғасының бөліктері) қалдықтары. Кула Сибинянин Янка (Янос Хуняди мұнарасы) немесе Мыңжылдық мұнарасы 1896 жылғы 20 тамызда Паннония жазығындағы венгрлердің қоныстануының мың жылдығын мерекелеу үшін салынды және ресми түрде ашылды. Мұнара әртүрлі стильдердің үйлесімінен тұрғызылған, көбінесе римдік элементтердің ықпалымен. Табиғи қарау орны болғандықтан, Земун өрт сөндірушілері оны ондаған жылдар бойы пайдаланды. Бүгінде мұнара Янос Хуняди есімімен танымал, ол шындығында мұнара салынғанға төрт жарым ғасыр бұрын осы бекіністе қайтыс болған. Жалпы алғанда, Гардош бүгінде Земунның ең танымал символы болып табылады. Көршілік көбінесе ескі келбетін сақтап қалған, тар, көбінесе қаланған көшелер заманауи көліктерге жарамсыз, ал жеке тұрғын үйлер сақталған. Земунда бес ресми саябақ бар, бірақ жалпы жасыл аймақтар одан да көп. Ең үлкені және ескісі – қалалық саябақ (Gradski park, 1886 жылы ашылды). Сондай-ақ Kej Oslobođenja саябағы (жағалауда, 2007 жылдың қарашасында жаңартылды), Kalvarija, Jelovac және Армия саябағы бар. Үш автожол бойында бес ресми орман бар (Автожол орман, Белград-Загреб автожолы орман және Nacional Forest), Бежанишка Коса орман, сондай-ақ Ұлы және Кіші соғыс аралдары.
White Bear Tavern is a former kafana in the neighborhood of Ćukovac. First mentioned in 1658, it is the oldest surviving edifice on the urban territory of modern Belgrade, not counting the Belgrade Fortress. However, Zemun developed completely independently from Belgrade for centuries and for the most part during the history two towns belonged to two different states. Zemun became part of the same administrative unit as Belgrade on 4 October 1929, lost a separate town status to Belgrade in 1934 and made a continuous built up area with Belgrade only since the 1950s. Hence, the House at 10 Cara Dušana Street in Belgrade's downtown neighborhood of Dorćol is usually named as the oldest house in Belgrade, while the White Bear Tavern is titled as the oldest house in Zemun. The first professional theatre in Zemun was established on 22 October 1969 in the Main Street (Maršala Tita at the time), as an offshoot of the National Theatre in Belgrade. Madlenianum Opera and Theatre was founded in 1997 as the first private opera in this part of Europe. The founder and the donor of Madlenianum is Madlena Zepter. Madlenianum has been organized as a model of a new musical scenic theatre, without its permanent ensemble, but with a permanent organization and administration apparatus and a technical team. The faculty of agriculture of the Belgrade University is located in Zemun, as well as many other important higher schools (Internal affairs, Economics, Technics and machines, Medicine, Zemun gymnasium) and institutes (Institute for agriculture and forestry, Institute for mining, world famous Institute for corn in Zemun Polje, Institute for livestock, Institute for the implementation of the nuclear energy in agriculture, Institute for physics). Zemun has a Homeland museum. Two of Belgrade's major hospitals clinical centers are located in Zemun: KBC Zemun and KBC Bežanijska Kosa, as is the retirement home Bežanijska Kosa, the largest one in Belgrade. Churches include the Gardoš cemetery church and the Hariš chapel, Saint Nicholas, Saint Archangel Gabriel and two Roman Catholic churches. Zemun is known for many squares, though almost all of them are small in size: Magistratski, Senjski, Veliki, Branka Radičevića, Karađorđev, Masarikov, etc. On one of them, the Zemun open green market is located. The bank of the Danube is turned into Zemunski Kej, a kilometers long promenade, with various entertainment facilities along it, including barges cafés, amusement park and especially formerly largest hotel in Belgrade, Hotel Jugoslavija. The remnants of the old town which existed during battles between Kingdom of Hungary and Byzantine Empire in the 12th century are known as Zemunski Grad (Zemun Town). Today visible ruins however are of the medieval fortress (angular towers and parts of the defending wall) of the 1521 Ottoman siege. The Kula Sibinjanin Janka (The tower of Janos Hunyadi) or the Millennium tower was built and officially opened on August 20, 1896, to celebrate a thousand years of Hungarian settlement in the Pannonian plain. The tower was built as a combination of various styles, mostly influenced by the Roman elements. Being a natural lookout, it was used by Zemun's firemen for decades. Today, the tower is better known after the Janos Hunyadi, who actually died in the old fortress four and a half centuries before the tower was built. In general, Gardoš is today the most recognizable symbol of Zemun. For the most part, the neighborhood preserved its old looks, with narrow, still mostly cobblestoned streets unsuitable for modern vehicles, and individual residential houses. There are five official parks in Zemun, though there are much more green areas in general. The largest and the oldest is the City park (Gradski park, opened in 1886). There are also the Kej Oslobođenja park (on the quay, renovated in November 2007), Kalvarija, Jelovac and Army park. There are also five official forests: three along the highway (Autoput Forest, Belgrade Zagreb Highway Forests and Nacional Forest), which cover , Bežanijska Kosa Forest, also along the highway , and Great and Little War Islands .
Спорт
Земундағы ең танымал футбол клубы – қазір Сербияның бірінші лигасынде, сербиялық футбол лигасы жүйесінің екінші деңгейінде ойнайтын "ФК Земун" және қазір Сербия лигасының Белград тобында ойнайтын "Телеоптик Земун". "Телеоптик" қазіргі уақытта "Партизан" (Белград) клубының жастар командасы болып есептеледі, көптеген жас ойыншылар негізгі құрамға өтуге дейін тәжірибе алу үшін онда ойнайды. Муниципалитетте "ФК Земун" стадионы сияқты бірнеше кішкентай стадиондар бар. Белградтың ірі спорт залдарының бірі – Бошко Палковлевич Пинки атындағы "Пинки" залы да Земунда орналасқан.
The most popular football club in Zemun is FK Zemun, which plays currently in the Serbian First League, the second tier of Serbian football league system, and Teleoptik Zemun, which plays currently in the Serbian League Belgrade. Teleoptik is nowadays generally considered Partizan Belgrade's farm team, with many of Partizan's youth players playing there to gain experience before being promoted to the first team. The municipality has several smaller stadiums, including those of FK Zemun, the Zemun Stadium. One of Belgrade's major sports halls, the Pinki Hall, which is Named after Boško Palkovljević Pinki, is also located in Zemun.