Кіріспе

1936 жылы жазылған Роберт Джонсонның блюз әндері "Кросс-роуд блюз" (көбінесе "Кросс-роуд" деп аталады) - американдық блюз суретшісі Роберт Джонсон жазған ән. Ол оны Delta blues стилімен вокалды және акустикалық слайд гитарасымен жеке орындады. Бұл ән Роберт Джонсонның мифологиясының бір бөлігіне айналды, өйткені ол өз жанын шайтанға музыкалық дарынға айырбастау үшін сатты. Бұл негізінен Американың оңтүстігіндегі халық аңызына негізделген, ол жол қиылысын Фаусттық сауда-саттық жасалатын орын ретінде анықтайды, өйткені әннің мәтінінде Шайтанға қатысты ешқандай сілтеме жоқ. "Кросс-роуд блюз" Джонсонның репертуарында 1932 жылдан бері болған болуы мүмкін, ал 1936 жылы 27 қарашада ол әннің екі нұсқасын жазды. Бірін 1937 жылы Миссисипи дельтасы аймағында тыңдалған сингл ретінде шығарды. Екіншісі, кең аудиторияға қол жеткізген, Джонсонның кейбір әндерінің жинақтау альбомы King of the Delta Blues Singers-ке енгізілген, ол 1961 жылы американдық халық музыкасының қайта жаңғыруы кезінде жарық көрген. Жылдар бойы бірнеше блюзмендер әннің нұсқаларын жазды, әдетте электрлі гитаралармен бірге. 1954 және 1960-1961 жылдары жазылған Элмор Джеймстің жазбалары, мүмкін, ертеректегі нұсқалардың ең маңыздысы деп танылған. Гитарист Эрик Клэптон мен британдық рок-топ Крем әнді 1968 жылғы Wheels of Fire альбомында "Crossroads" деп танымал етті, ал олардың отты блюз-рок интерпретациясы олардың ең танымал әндерінің біріне айналды және көптеген кавер-версияларға ықпал етті. Джонсон мен Кремнің әнін жазғандары әртүрлі ұйымдар мен басылымдардан мақтаулар алды. Екеуі де әнді блюз стандарты ретінде танытуға және блюзден шабыт алған рок музыканттарының репертуарында маңызды орынға ие болды. Клэптон әнмен байланысты болып келеді және ол Антигуада құрған Crossroads Centre-ге және оған ақша жинау үшін ұйымдастырған Crossroads Guitar Festival-ге арналған атауды қолданды.

Жазу

1936 жылдың қазан айында Джонсон Миссисипи штатының Джексон қаласында талантты іздеуші Х. С. Спирдің байқауына қатысты. Шпеир Джонсонды сол кезде ARC Records компаниясының өкілі болған Эрни Оертлге ұсынды. Екінші аудиттен кейін Оертл Джонсонды Сан-Антониоға барып, жазба сессияларын өткізуге дайындады. Джонсон 1936 жылдың 23-27 қарашасында үш күн ішінде ARC үшін 22 ән жазды. Бірінші сессияда ол өзінің ең көп сатылатын әндерін жазды. Олар негізінен оның түпнұсқалық шығармаларын бейнелейді және қазіргі, фортепиано әсерімен музыкалық үрдістерді көрсетеді. Әндерге "Terraplane Blues" (оның алғашқы синглі және ең танымал пластинкасы) "Sweet Home Chicago" және "I Believe I'll Dust My Broom" сияқты әндер кіреді, олар басқалар жазғаннан кейін блюз стандарттарына айналды. Екінші және үшінші жазбалар екі күндік үзілістен кейін Сан-Антониода өтті. Джонсон өзінің ұзақ уақыт бойы репертуарында жазған әндерін іздеді. Материал Джонсонның жастық шағында әсер еткен және Джонсонның ең шынайы және күшті стильдерінің бірі болып табылатын кантри-блюз орындаушылары Чарли Паттон мен Сон Хаустың стильдерін көрсетеді. "Крос Роуд Блюз" 1936 жылы 27 қарашада, жұма күні, Джонсонның Сан-Антониодағы үшінші сессиясы кезінде жазылған. Жазу жұмыстары Гунтер қонақ үйінің 414-бөлмесінде жүргізілді. ARC продюсері Дон Лоу жаздыруды қадағалады, бірақ оның Джонсонның жаздыру үшін материалды таңдауына немесе оны қалай ұсынуға қатысы бар екені белгісіз. Әннің екі түрі бір-біріне ұқсас жазылды.

Әннің мәтіні мен аудармасы

Миссисипи мен Язу өзендерінің арасындағы жазық, ерекшелігі жоқ жазық жердің Миссисипи дельтасындағы бірнеше көрнекі жерлердің бірі - жол қиылысы немесе ауылдық жолдардың қиылысы. Бұл жергілікті иконографияның бөлігі болып табылады және бірнеше бизнес, мысалы, жанармай станциялары, банктер және бөлшек сауда дүкендері сияқты жол қиылысының атын пайдалана алады. Жол қиылысында көліктер баяулап немесе тоқтап қалуы мүмкін, сондықтан автостопкерге ең жақсы мүмкіндік береді. Ең қарапайым оқуда Джонсон күн батқанға дейін қиылыста көлікпен жүру мүмкін еместігін айтып, қайғысын білдіреді. Көптеген адамдар әртүрлі деңгейдегі мағынаны көреді, ал кейбіреулер әнге табиғаттан тыс мән береді. Әннің екі нұсқасы да басты кейіпкердің жол қиылысында тізе бүгіп, Құдайдың мейірімін сұрауымен басталады; екінші бөлімде оның автостоппен жүрудің сәтсіз әрекеттері туралы айтылады. Үшінші және төртінші бөлімдерде ол қараңғылық жақындаған сайын тұтқындалып қалудан қорқатынын білдіреді және досы Уилли Браунға "Мен суға бата бастадым" деп кеңес беруді сұрайды. Әннің бірінші нұсқасында екінші нұсқада жоқ бесінші тармақ бар. Ол күйзелісіне "жақсы әйелдің" жоқтығына өкінеді. Брюс Конфорт пен Гейл Дин Уордлоуның айтуынша, "блюз жанкүйерлері мен кейбір ғалымдар бұл әнді шайтандық немесе фаустік келісіммен байланыстыруға тырысты". Америка Құрама Штаттарының оңтүстігіндегі халық аңыздары бойынша, жол қиылысы немесе зират Ібіліспен келісім жасаған жер болып табылады, музыка жазушысы Элайджа Уолд бұл аңыздың ықтимал көзі деп атайды. Тағы бір көз Дельта блюзінің әншісі Томми Джонсон (Робертке туысы жоқ) болуы мүмкін, ол өзін Ібіліспен келісім жасады деп танытты. Уолд былай деп жазады: "Кросс-роуд блюзінде" Шайтанға немесе Фауст келісім-шартына қатысты ешқандай сілтеме болмаса да, Роберт Джонсон кейіннен осындай тақырыптарды қамтитын екі ән жазды: "Менің іздерімдегі тозақ иттері" оны қудалаған жын-шайтан итінен алда болуға тырысу туралы айтады және "Мен және шайтан блюзінде" ол былай деп ән салады: "Бүгін таңертең ерте менің есігімді қағып, мен: "Сау болыңыз, шайтан, менің ойымша, кету уақыты келді. Бұл әндер Фауст мифін қалыптастыруға ықпал етеді, бірақ Джонсонның бұл идеяны қаншалықты алға тартқаны талқылануда. Музыка тарихшысы Тед Джиояның пікірінше, шайтандық тақырыптар мен бейнелерді қолдану Ұлы депрессия кезінде күресіп жүрген блюз музыканттарына өте қажет жарнама берді. Блюз тарихшысы Сэмюэл Чартерс әнде наразылық элементтері мен әлеуметтік пікірлер бар деп санайды. Екінші тармақта "күн батып барады, жігіт, қараңғы мені ұстап алады" деген сөз бар, бұл "күн бату заңдары" немесе АҚШ-тағы нәсілдік сегрегация кезінде үйге шығуға тыйым салу. Джонсон афроамерикан ретінде, шынымен де, үйде жүріп, жала жабудан немесе тіпті линчелеуден қорқатынын білдіруі мүмкін. Басқалары әннің терең және жеке жалғыздық туралы екенін айтады. Бари Ли Пирсон мен Билл Маккалок әннің бесінші тармағында әннің мәнін анық түсіндіргенін айтады: "Жалғыз қалдырылған, тасталған немесе қасірет шеккен жігіт жол қиылысында тұр да, әйелін іздеп, сол жаққа немесе мына жаққа қарай жүреді".

Құрамы

"Крос Роуд Блюз" Джонсонның Дельта блюз тамырларын көрсетеді және ол 1932 жылдан бері репертуарында болған болуы мүмкін. Бұл оның ұстазы Сон Хаустың стилін, әсіресе слайд гитаралық жұмысында шеберлігін көрсететін алғашқы жазба. Музыка тарихшысы Эдвард Комара Лерой Карр мен Скраппер Блэквеллдің "Straight Alky Blues" (1929) және Рузвельт Сайкстың "Black River Blues" (1930) деген әуендік прецеденттері ретінде кейінірек бейімделгенін анықтайды. Джонсон олардың қаладағы бейбіт өмір салтын ауылдағы күшті өмір салтына араластырады. Комара Джонсонның гитарасын "блюз арфа стилі" деп атайды. Бұл Джонсонның бас сымдарда буги стилімен сүйемелдеуді қолданатын, ал жоғары сымдарда әуен мен гармонияны қосатын "пиано стиліне" қарама-қайшы келеді. Гарп стилі бас сымдарына перкуссиялық акценттерді (гармоника ойнатушылар қолданатын өткір сызудың көшірмесі) қолданады және Джонсонға әр түрлі акордтарды және толтыруларды зерттеуге мүмкіндік береді. Джонсон осы әдісті "Терраплайн Блюз" үшін қолданады, ол "Кросс-роуд Блюз" сияқты көптеген элементтермен бөліседі. Әннің құрылымы жақсы анықталған он екі тактлы блюзден ерекшеленеді. Бұл өлеңдердің ұзындығы он төрт-он бес сапты құрайды. Гармониялық прогрессия көбінесе айтылғаннан гөрі түсініксіз (толық IV және V акордалар қолданылмайды). Джонсон испан немесе ашық G күйін қолданады, гитара B күйіне күйленді. Бұл оның слайд гитарын қолдануын жеңілдетеді, ол әнде вокалды сияқты көрнекті. Слайдтар әнге сүйемелдеу емес, "жауап" ретінде қызмет етеді, ал шиеленісу ән мәтінінің қараңғы шатастығын көрсетеді. Чартерс әннің ырғағын екіжақты деп сипаттайды, ол сезім мен сезімді береді. Музыка жазушысы Дэйв Хедлэм Джонсонның ырғағы туралы былай дейді: Әннің екі түрі орташа, бірақ біршама әртүрлі темппен орындалады. Екеуі де баяу басталады және жылдамдықты арттырады; біріншісі минутына 106 соққы (бпм); екіншісі 96 бпм. Джонсон екінші рет баяу жүгіру үшін бесінші бөлімге кіруге дайындалады, бірақ инженер оны он дюймдік 78 айналымдық жазбалардың уақыт шектеулері үшін кесіп тастаған. Жонсон баяу темппен бірге, екі рет бірдей болғанымен, өлеңдерін төменгі деңгейде айтады. Бұл дауысты дыбыста үлкен өзгеріске және нюанстарға мүмкіндік береді. Гитараның кейбір бөліктеріне жасалған түзетулермен бірге, айырмашылықтар екінші нұсқаны "Terraplane Blues" әнінен ажыратуға және оған көбірек өзіндік сипат беруге көмектеседі.

Шығарылымдар

ARC және Vocalion Records 1937 жылдың мамыр айында "Cross Road Blues" әнінің алғашқы нұсқасын сол кездегі стандартты 78 айналымдық дискте шығарды. "Ramblin' on My Mind" екінші жағы Джонсонның өмірінде шыққан он бір синглдің үшіншісі болды. Vocalion-тің бюджет лейблдері Perfect Records және Romeo Records сонымен қатар синглді оншақты дүкендерде сатуға шығарды. Сату көрсеткіштері жоқ болса да, бұл диск "Дельтада кеңінен естілді" және Джонсонның күйлері аймақтағы джукбокстардан табылды. Джонсонның жазбаларының көпшілігі сияқты, "Крос Роуд Блюз" әнінің бір нұсқасы 1990 жылы "The Complete Recordings" қорапшасына дейін басылымнан тыс қалды. Екінші нұсқасы 1961 жылы, американдық халық музыкасының қайта жаңғыруының соңғы күндері жарық көрді. Продюсер Фрэнк Дриггс оны Джонсонның алғашқы ұзақ ойналған рекордтық жинақ альбомы King of the Delta Blues Singers-те түпнұсқасының орнына қойды. Бұл режім 1990 жылғы "Complete Recordings" альбомына да енгізілген (2:29 секундта, ол бастапқы 2:39 секундтық нұсқадан 10 секундқа қысқа). "King of the Delta Blues Singers" альбомының 12000 данасы сатылды; "The Complete Recordings" альбомының бір миллионнан астам данасы сатылды және 1991 жылы "Үздік тарихи альбом" үшін Гремми сыйлығын алды.

Өмірбаян

1966 жылдың басында, Джон Мейоллдың "Bluesbreakers" тобында болған кезде, Эрик Клэптон әнді "Эрик Клэптон және Пауэрхаус" деп аталатын арнайы студиялық топпен жаздыру сессиясына бейімдеді. Elektra Records продюсері Джо Бойд Стив Уинвудты вокалмен, Клэптон гитарамен, Джек Брюс бас гитарамен, Пол Джонс гармоникамен, Бен Палмер фортепианомен және Пит Йорк барабанмен жобаға біріктірді. Бойд Клэптонмен ықтимал әндерді қарастырғанын еске алды; Клэптон Альберт Кингтің "Crosscut Saw" әнін жазғысы келді, бірақ Бойд ескі кантри блюзді бейімдеуді жөн көрді. Олардың назары Роберт Джонсонның әндеріне аударылды және Бойд "Crossroads" әнін ұсынды, бірақ Клэптон "Traveling Riverside Blues" әнін жақтырады. Жазу үшін Клэптон екі әнге де сүйене отырып, аранжировка жасады. Биограф Майкл Шумахер Powerhouse-тың өнерін Cream-ке қарағанда баяу және блюзге негізделген деп сипаттады. Elektra "Crossroads" деп аталатын 2:32 дыбысын 1966 жылы маусымда What's Shakin жинақ альбомында шығарды. Кейін ән 1995 жылы Винвудтың мансабын қамтитын The Finer Things қорапшасына енгізілді. Powerhouse сессиясынан кейін Клэптон Майоллмен ойнауды жалғастырды. Автор Марк Робертти "Crossroads" әнін 1966 жылдың басында "Bluesbreakers" тобының әдеттегі сетінде атап өтті.

Жазу және шығару

Cream әнді 1966 жылы 28 қарашада BBC Guitar Club радио бағдарламасында хабарлауға жазды. Екі минуттан аз уақытқа созылып, 2003 жылы BBC Sessions бағдарламасында жарық көрді. 1968 жылы 10 наурызда Cream оны Сан-Францискодағы Winterland Ballroom-дағы концерті кезінде қайтадан жазды. Ән 1968 жылы тамызда Ұлыбританиядағы Polydor Records және АҚШ-тағы Atco Records компаниясы шығарған Cream-тің Wheels of Fire қос альбомының тірі жартысындағы алғашқы ән болды. Топтың ыдырауынан кейін Atco 1969 жылдың қаңтарында әнді сингл ретінде шығарды, ол АҚШ-тың Billboard Hot 100 чартында 28-орынға, Cashbox-та 17-орынға жетті. Бастапқы альбом мен синглдің екеуінде де әнші Роберт Джонсон немесе Р. Джонсон деп аталады, бірақ Клэптон мен Крем әнді кеңінен қайта өңдеді. Cream "Crossroads" әнін 1968 жылы 26 қарашада Корольдік Альберт залында өткен соңғы концерті кезінде орындады. 1977 жылы жарық көрген Кремнің Farewell Concert фильмінің кеңейтілген нұсқасында бұл қойылым бар. 2005 жылы қайта қосылу кезінде Cream әнді Royal Albert Hall-да қайта қарады және ол Royal Albert Hall London 2 3 5 6 мамыр 2005 альбомына және видеосына енгізілді. 1968 жылы Кремнің таралуынан кейін Клэптон "Crossroads" әнін әртүрлі жағдайларда, бірақ әлдеқайда тыныш, қарапайым стильде орындай берді. Тірі жазылған клиптер Live at the Fillmore (Derek and the Dominos), Crossroads 2: Live in the Seventies, The Secret Policeman's Other Ball (Джефф Бекпен бірге) альбомдарында кездеседі.

Альбом нұсқасында мүмкін түзетулер

Клэптонның өмірбаянын жазған Шумахер: "Креймнің "Крестород" әнінде сололық орындаушылықтың құштарлығын ескере отырып, ол әннің өзіне қайта оралуы керемет сияқты көрінеді". Бірнеше музыкалық жазушылар Cream-тің Wheels of Fire үшін жазған клипі Клэптонның Crossroads қорапшасының ноталарын үштіктің әдеттегі ұзақ орындауынан редакцияланған деп түсіндірді. Энтони ДеКуртис монтажды инженер Том Даудқа тапсырады, бірақ сыншы Стивен Томас Эрлевин монтажды продюсер Феликс Папалардиге жүктейді, ол "жақсы төрт минутқа дейін ілгерілетудің ең жақсы бөліктерін бірге кесіп тастады", әннің жалғастығын арттыруға мүмкіндік береді. Жазуды монтаждаған ба деген сұраққа Клэптон: "Мен есімде жоқ, егер біз әннің сол нүктесінде жоғалып кетпесек, таң қалмас едім, өйткені бұл жиі болатын". Барри Левенсон, Кремнің 1997 жылғы Those Were the Days сеті бойынша продюсері былай деп түсіндірді:

Танылу және ықпал ету

1986 жылы Роберт Джонсонның "Кросс-роуд блюз" "Блюздің классикалық жазбасы" категориясында "Блюз қоры атақ-даңқ залына" кірді. Фонд үшін жазған Джим О'Нил "мифология мен рок-н-ролл әндеріне қарамастан, Джонсонның жазбасы шын мәнінде күшті болды, ол өздігінен уақыт сынағына төтеп беретін ән болды" деді. 1998 жылы оның сапасы мен жазба тарихындағы орны үшін Грэмми даңқының залы сыйлығын алды. Rolling Stone журналы "Cross Road Blues" әнін 2021 жылғы "Барлық уақыттың ең үздік 500 әні" тізімінде 481-ші орынға ие етті. 1995 жылы Rock and Roll Hall of Fame Джонсон мен Кремнің әндерін "Рок-н-роллдың қалыптасқан 500 әнінің" рейтингісіз тізіміне енгізді. Rolling Stone журналы Cream-тің нұсқасын 2003 жылы "Барлық уақыттағы ең үздік гитаралық әндер" тізімінде үшінші орынға орналастырды.

Басқа нұсқалары мен көріністері

Бірнеше музыканттар "Cross Road Blues" әнін жазды, әдетте "Crossroads" атауын қолданады. 1950 жылы Техас Александр әнді Freedom Records компаниясына жазды және ол оның соңғы синглі болды. Таңдау 1937 жылғы алғашқы шығарылымнан кейін Джонсонның әніне қызығушылықтың жалғасын көрсетті. Living Blues журналының шолуында: "Тексастың Александр Delta-ның дайындықтағы 'Cross Roads' -да тактыны өте тез орындайды, бұл сізді күлімсіретуге көмектесе алмайды". Александр вокалды қамтамасыз етті, оны қосалқы гитарист Леон Бентон және пианист Бастер Пикенс сүйемелдеді, олар "Бентонның бос аралары" деп аталады. Ол өзінің туған ағасы Элмор Джеймспен бірге ән жазып, гастрольге шыққан. Homesick өзінің гитара стилін Элмордан алған, оны музыка сыншысы Билл Даль "агрессивті, кейде хаотикалық слайд жұмыс" деп атайды. Элмордан айырмашылығы, "Ойдас" әнінің мәтінін Джонсонның түпнұсқасына негіздеген. Жазу сессиясы Чикагодағы USA Records үшін "Crossroads" әнін "My Baby's Sweet" әнін қолдаған жалғыз синглін шығарды. Автор Колин Ларкин оны "Отбасыны сағынғанның ең танымал тректері" деп сипаттады. Оның соққы ырғақтары мен қатты күшейтеді бөтелке мойны оны қалалық блюздегі көрнекілікке айналдырды. "Crossroads" блюз стандарты болумен қатар, блюз-рок өнерпаздары арасында танымал. Rush сонымен қатар 2013 жылы Рок-н-Ролл даңқ залына қабылдау рәсімінде "Crossroads" барлық жұлдызды джемге қатысты. Басқа джем қатысушыларына Чак Д, Даррил ДМК, Гэри Кларк-күлкі, Джон Фогерти, Энн Уилсон, Нэнси Уилсон, Дейв Гроль, Тейлор Хокинс, Том Морелло және Крис Корнелл кіреді. Ән жарнамада да қолданылған. Автор Грейл Маркус екі негізгі көріністі анықтады, олар рок стиліне беймәлім орындаушылардың нұсқаларын қолданды: 1997 жылы американдық сыра өндіруші Anheuser Busch оны "Cross Roads Beer" іске қосу кезінде қолданды; және Toyota-ның 2000 жылғы "Америкалық құндылықтардың қиылысы" автомобиль жарнамалары американдық "Үш үлкен" телеарналарда жарық көрген жарнамаларда нұсқаны қолданды. Маркустың айтуынша, жарнамада бейнеленген қуанышты және мерекелік ахуал Джонсонның ән мәтіндеріне сәйкес келмейді. Ол әнді алғаш рет жазғаннан бірнеше жыл өткен соң, Клэптон Crossroads Centre деген атауды өзінің құрған есірткіге қарсы реабилитация орталығы және Crossroads Guitar Festivals үшін пайдаланды.