Кіріспе

Монтанадағы тау үстірті, АҚШ Муллан үстірті - Монтананың Роки тауларында орналасқан АҚШ-тың батысындағы тау үстірті. Ол Континенттік бөліністе Пауэлл мен Льюис және Кларк округтерінің шекарасында теңіз деңгейінен 1799 метр биіктікте орналасқан. Хелена ұлттық орманында орналасқан, ол Хелена қаласынан батысқа қарай он үш шақырым (20 км) қашықтықта орналасқан. Солтүстік Тынық мұхиты темір жолы (NP) 1883 жылы салынған Логаннан Гаррисонға дейінгі желісі үшін жолақты пайдаланды. Бұл желі NP-дің негізгі жүк тасымалы бағыты болды және олардың екінші жолаушылар пойызы Mainstreeter де пайдаланылды. NP сонымен қатар олардың негізгі жолаушылар пойызы, Солтүстік жағалауы шектеулі компаниясы пайдаланатын Хоместейк асуы арқылы баламалы желі салды. Муллан асуындағы темір жол желісін қазіргі уақытта BNSF темір жолы басқарады; ол 3426 фут (1044 м) Муллан туннелі арқылы 5566 фут (1697 м) аралықта өтпе және континенттік бөліну арқылы өтеді. Бұл асуға 1854 жылы 22 наурызда алғаш рет өтіп кеткен, ал кейін 1860 жылы асудың үстінен өтетін алғашқы жол Муллан жолының құрылысын бақылаған АҚШ армиясының инженері, лейтенант Джон Мулланның есімі берілген.

Ескерткіш оқиғалар

1911 жылы 30 қыркүйекте Муллан асуы Солтүстік Америка континенттік бөлінісінің бірінші әуе кемесі арқылы өту орны болды. Авиация ізашары Кромвелл Диксон Хеленадан Блоссбургке дейін ұшып, батысқа қарай 15 шақырым жерде Муллан асуы арқылы ұшып, сол күні сәтті қайтып келді. Оның жетістіктері оған губернатор Эдвин Л. Норрис ұсынған 10 000 доллар табыс етті. 1989 жылы 2 ақпанда Хелена пойызы апаты орын алды, өйткені қатты суық кезінде пойыз экипажы механикалық проблемалар салдарынан 48 вагондағы пойыздың локомотивтерін ажыратты. Автомобильдердің ауа тежегіштері істен шығып, пойыз Хеленаға қарай тоғыз шақырымға дейін оралды. Таңертеңгі сағат 5:30-да олар тоқтаған жұмыс пойызымен соқтығысып, өртенді. Кейін сутегі пероксидімен толтырылған танкерлік машинаның жарылуы қаланы сілкіндіріп, электр қуатын сөндірді және қоғамда үлкен залал келтірді, бірақ өлім-жітім болған жоқ. 2009 жылдың шілде айының ортасында Муллан туннелі төбесінің бір бөлігі құлап, оны екі қабатты жүк вагондарын өткізу үшін кеңейтті. Ол 28 күннен кейін, 2009 жылдың 14 тамызында қайта ашылды.

Екінші Муллан асуы

Екінші Муллан асуы, сонымен қатар Муллан жолында, Монтана Айдахо шекарасында Биттеррот жотасында 5168 фут (1575 м) биіктікте орналасқан. Бұл 90 -шы мемлекетаралық автокөлік жолының штаттық шекарадан өткен жерінен шамамен 3 миль (5 км) шығыс-солтүстік-шығыста орналасқан.