Кіріспе
Элизабет Петерстің (Барбара Мерц) "Ауылдағы арыстан" романы - Элизабет Петерс жазған және көркем детектив және археолог Амелия Пибодидің қатысуымен жазылған тарихи құпия романдар сериясының төртінші романы. Ол алғаш рет 1986 жылы жарық көрді. Бұл оқиға 1895-96 жылдары Египеттегі қазбалар кезінде орын алған.
Lion in the Valley is the fourth novel in a series of historical mystery novels, written by Elizabeth Peters and featuring fictional sleuth and archaeologist Amelia Peabody. It was first published in 1986. The story is set in the 1895–96 dig season in Egypt.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Эмерсондар, оның ішінде 8 жасар ұлы Рамзес, 1895-96 жылы Египеттің Дахшур қаласында Амелия үшін шынайы пирамидалар қазу үшін қазба маусымына оралады. Рамзеске қамқоршы іздегенде, олар ең алдымен Ремзесті ұрлаушылардан құтқарып, отбасымен пирамидаға көтерілген Немоға жауап беретін моральдық тұрғыдан әлсіз ағылшынды табады. Кейіннен Немо Дональд Фрейзер екені белгілі болады. Дональдтың марихуанаға деген құмарлығы бар, бірақ Амелия оны түзетеді. Ол оған Каирдің жер асты әлемі шеберге немесе Сетосқа, Амелия шебер қылмыскер деп атағанды ұнататынын айтады. Сетос есімінің ежелгі Мысыр құдайы Сетпен байланыстылығы бар, ол - шөл, тәртіпсіздік және зорлық-зомбылық құдайы, бұл туралы Эмерсон әулетінің египтологтары біледі. Енид Дебенхам, атасының мұрагері, Ресейдің ханзадасы Калинешевпен араласып, Қаһир қоғамын ренжітеді. Ол Энидтің қонақ үйінде қатыгездікпен өлтіріледі, бұл полиция оны күдікті деп санамайтынына дейін қауіпсіз орын іздеуге жібереді. Ол Эмерсондарға қосқан, атымен қазба жұмысының бір бөлігі ретінде. Энид Доналды бала кезінен біледі және оның үлкен кемшілігін біледі: ол кіші інісі Рональдтың қателіктері үшін кінәлі. Олардың ересектерінде Рональд осыны пайдаланып, Дональд ағасының қылмысы үшін әскер комиссияларын жоғалтады. Амелия Дональдты осы тәжірибені тоқтатуға және өзі жақсы көретін Энидпен ашық болуға шақырады. Бір күні Дональд таң атпай Рональдпен кездесуге барады; Амелия оның кетіп бара жатқанын естіп, артынан еріп кетеді. Рональд ешқашан көрінбейді, бірақ оқ атуы көрінеді. Екеуі де өлмейді. Келесі күні таңертең Амелия таңертең шатырдан шығып бара жатқанда Рональдтың өлі денесімен сүрінеді. Рамзес оны өлтірген қаруды табады, сондықтан полиция оны таба алмайды, ал Амелия оны жасырады. Нил өзенінің буын көтеретін полицияның Эмерсонның хабарламай өлім туралы білуі таңғалдырады. Полиция Дональдты тұтқындап, оны Энидпен бірге Каирге алып кетеді. Эмерсондар соңынан еріп келеді. Қайырда, қонақ үйде, Эмерсон мен Рамзес Амелиямен кездескен жеке детектив Тобиас Грегсонмен кездесуге хабар алады; олар кетеді. Содан кейін Виконт Эверли Амелия мен Энидті қонақ үйде көреді. Ол Рональдтың өз клубынан жоғалып кеткенін байқағанын және бұл туралы Каир полициясына хабарлағанын айтады. Бас қылмыскер Амелияға көптеген еркек және әйел киімдерінде көрінеді, сондықтан ол оны Мысырға келгеннен бері күн сайын көреді. Рамзесті ұрлауда оның кінәсі бар. Ол өткен маусымда алған жергілікті копт шіркеуінің құндылықтарын қайтарады, өйткені ол газеттен Амелияның ұрлықтарына риза емес екенін оқыды. Ол жеке детектив болып жүр. Ол пирамидаларды көруге ниетті американдық турист әйел болып шығады. Ол Эверли виконтінің кейіпкері. Оның соңғы кездесуі - оны Қайырға қонақ үйден жеке кездесу үшін алып кету. Бұл "жақсы және азапты адам" Амелия үшін үлкен сынақ. Ол оның көзінің түсін байқап, оны жасыру өте қиын. Ол күйеуі мен ұлы оны көріп, құтқарады деген үмітте терезе жақтауларына жеке бір нәрсе (оның қызғылт фланель және Эмерсоннан аспап) қояды. Ол Сетостың өзіне ғашық екенін біледі. Ол Дональдтың кіші інісі және қаскөй Рональд Фрейзерді өлтіргенін мойындайды; Сетос оны өлтіреді, өйткені Амелия оның қасында болған кезде Рональд ағасы Дональдқа атқан. Ол Калиншефті өлтіргенін мойындады, енді Сетостың басшылығындағы сенімді адам емес. Ол қыздың өзінің таңдаған киімін киіп жүруіне, оның пікіріне қарағанда, гаремге ұқсауына баса назар аударады. Оның сүйіктісі оған көп нәрсе әкелмейді, тек оның күйеуі туралы сөйлескенін естуден басқа. Олардың кездесуі Эмерсонның Амелия мен Сетоспен бірге бөлмеге келуімен аяқталады. Эмерсон алдымен биік күзетшімен күресіп, оны Рамзес пен полиция қызметкерлерінің тобына қалдырады. Эмерсон мен Сетос Амелия үшін бір-бірімен күреседі. Ұрыс Сеттостың бөлмеден жылжымалы мәрмәр қабырға арқылы шығып кетуімен аяқталады. Эмерсон Амелияға бір кездескенде тауығын тамақтандырған Сетосты еске түсіргенін және оның иісін танып, дұрыс жерде болғанын растағанын айтады; содан кейін олар қызғылт фланельді көруге қарап тұрады. Рамзес Сетостың кейбір құрылғыларын тауып алады. Ол оларды үйіне алып кетеді. Дональд пен Энид үйленіп жатыр. Қазба кезінде Амелия Сетостан хат алады, онда ол енді оны немесе оның отбасын мазаламауға уәде береді. "Сен мені құтқарып алған боларсың" деген сөздерімен басталады. Ол дауыстап оқылған соң, Эмерсон хатты бөлшектейді. Олардың некелері берік.
Тура тұлғаларға сілтеме
Амелияның 8 жасар ұлы Рамзес Шерлок Холмс повестері мен романдарының авторы Артур Конан Дойл туралы айтады. Романның оқиғасы 1890 жылдардың ортасында орын алған кезде сюжеттер мен кейіпкерлер танымал болды. Амелия Конан Дойлдың әңгімелері мен романдарын оқымаған, сондықтан да оны тағы да Сетос алдап жүр. Оның жеке детективы полиция детективы Тобиас Грегсонның атын қолданады, оны ақылды басты кейіпкер Холмс жек көреді. Рамзеске оған айтуға рұқсат берілген кезде де, Амелия ол кездескен адамның сенімді емес екеніне сенбеді, және, мүмкін, жамылған шебер қылмыскер. "Амма, мен саған Тобиас Грегсонды Артур Конан Дойлдың детективтердегі полиция қызметкерінің аты екенін қайта-қайта айтып беруге тырыстым. Мен сізге Сетс деп аталатын адамның әзіл-сықақ сезімінен көрінетін, Шерлок Холмс мырзаның кейіпкерінің есімін псевдоним ретінде таңдауы керектігін айттым. Ол қазіргі көркем әдебиеттегі ең танымал жеке тергеуші, ол - "қалайшақ пен ақымақ" деп қаралады. "Мен мұндай айыптауды қабылдай алмаймын, Рамзес" - деп айқайладым. Г-н Грегсон жасырын жұмыс істеген.
Пікірлер
Kirkus Reviews бұл романды өзінің кісі өлтірулері мен жас махаббатымен "Ақылдылық, ирония, Египет танымдары, Виктория дәуірінің әдет-ғұрыптары, жақсы көңіл-күйі және жақсы көңіл-күйімен" деп тапты. Басты кейіпкер, агрессивті Амелия, көп нәрсені жеңеді, ең қызығы, өзін "суперқылмыскердің махинацияларының ақымақ жетілген объектісі" деп тапқан кезде.