Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Урадхи (осылай-ақ, Анггамуди, Анкамути, Атампая, Бавтжати және Лотига) - Батыс Кейп Йорк түбегіндегі австралиялық абориген тілдері. Дәстүрлі тіл аймағына Мапун мен Дюйфкен нүктесінің солтүстігі мен Порт-Масгрейвтің солтүстігіндегі (Ангкамути елі) жағалау белдеуінің шығысы жатады, онда Дюси өзенінің сағасы, Дульханти өзенінің төменгі ағысы және Скардон өзенінің жоғарғы ағысы орналасқан. Британдықтардың қоныстануымен жергілікті халықтардың жер аударылуынан кейін, ол Солтүстік жарты арал аймағында, соның ішінде Жаңа Мапун, Инжину және Коуал Крик қауымдастықтарында да айтылды.
Uradhi (also known as Anggamudi, Ankamuti, Atampaya, Bawtjathi, and Lotiga) is an Australian Aboriginal language of the Western Cape York Peninsula. The traditional language region includes north of Mapoon and Duyfken Point and east of the coast strip to the north of Port Musgrave (Angkamuthi country) incorporating the mouth of the Ducie River, the lower reaches of the Dulhunty River and the upper reaches of the Skardon River in the north. Following the displacement of Indigenous people by British settlement, it was also spoken in the Northern Peninsula Area Region including the communities of New Mapoon, Injinoo and Cowal Creek.
1891: Миссия
1891 жылы Моравия шіркеуі аборигендерге білім беру және денсаулық сақтау қызметтерін ұсыну мақсатымен Мапун қаласында миссионерлік қызмет орнатқан. Бұл олардың Кейп-Йорк түбегіндегі алғашқы миссиясы болды және олар оны пресвитериан шіркеуінің өтініші бойынша құрды. 1907 жылы Индустриалды және реформаторлық мектептер туралы 1865 жылғы заңға сәйкес, миссионерлік мектептер мектептер ретінде тіркелген, ол жергілікті тұрғындар үшін қауым ретінде жұмыс істеді.
In 1891 the Moravian Church established a mission at Mapoon with the aim of providing education and health services to the Aboriginal people. It was their first mission in Cape York Peninsula and they established it at the request of the Presbyterian Church. By 1907, under the Industrial and Reformatory Schools Act 1865 (Qld) where missions were registered as schools, it was operating as a community for local people.
1950 2000 жыл
1950 жылдары батыс Кейп аймағында боксит табылған кезде Квинсленд үкіметі қызығушылық танытқан компаниялар Comalco және Alcan-қа "Comalco Act" (Commonwealth Aluminium Corporation Pty Ltd Agreement Act 1957 (Qld)) арқылы көмек көрсету туралы заң қабылдады. Соның салдарынан кейбір миссионерлер резервтен шығарылды. Үкімет Комалкомен бірге тұрғындарды миссиядан шығаруға бел буды, оларды Квинсленд полициясы 1963 жылы 15 қарашада Олд Мапуннан Нью Мапунға күшпен көшірді. Миссияның жабылуы Бамага аймағына орталықтандыру арқылы Кейптің жергілікті халқына "қызметтерді оңтайландыру" шарасы ретінде түсіндірілді. 1963 жылдың қараша айында қарулы полиция адамдарды үйлерінен қуып шығады. Оларды кемемен тасымалдайтын. Полиция шабуылға Квинслендтегі аборигендер ісі жөніндегі сол кездегі директор Патрик Киллоранның бұйрығы бойынша және бақылауымен барды. 1963 жылы Квинсленд полициясы аборигендердің үйлерін өртеп жіберді. Бамагадағы көптеген тұрғындар бақытсыз болды, қазіргі кезде Нью-Мапун деп аталатын жақын маңдағы қауымдардың бірі. Кейінгі жылдары көптеген адамдар (Ескі) Мапуонға көшіп келді, ақырында үкімет жаңа тұрғын үй берді. Мапун 1970-ші жылдары жерлестердің жер құқығы үшін күреске қатысқан жерлердің бірі ретінде танымал болды, ал 1975 жылға қарай жеті отбасы қайта оралды. Мельбурн қаласындағы Мапун мемлекеттік мектебінде 1995 жылы 30 қаңтарда қара нәсілділер ресурстық орталығы ашылды. 2002 жылдың 1 қаңтарында ол Батыс Кейп колледжінің Мапун кампусына айналды. Мапун қаласының тұрғындарының саны 139 адам.
In the 1950s when bauxite was discovered on the Western Cape area, the Queensland Government passed legislation to help the interested companies Comalco and Alcan with the 'Comalco Act' (Commonwealth Aluminium Corporation Pty Ltd Agreement Act 1957 (Qld)). As a consequence some were excised from the mission reserve. The government, together with Comalco determined to evict the residents off the mission, and they were moved forcibly by the Queensland police from Old Mapoon to New Mapoon on 15 November 1963. The closing of the Mission was explained publicly as a measure to 'rationalise services' for the Cape indigenous people by centralising them in the Bamaga area. In November 1963, people were forced from their homes by armed police. They were then transported by ship. The police raid was ordered and overseen by Patrick Killoran, the then director of Aboriginal Affairs in Queensland. Aboriginal residents' houses were burnt to the ground in 1963 by Queensland Police. Many residents were unhappy at Bamaga, at one of the nearby communities now known as New Mapoon. Over the following years, many moved back to (Old) Mapoon and eventually the government provided new housing. Mapoon became known as one of the places involved in the fight for Indigenous land rights in the 1970s, and seven families had moved back by 1975. The Black Resource Centre in Melbourne,
Mapoon State School opened on 30 January 1995. On 1 January 2002, it became the Mapoon campus of Western Cape College. The , the population of Mapoon was 139.
21 ғасыр
2000 жылы Мапун аборигендер қауымы сенімгерлік келісім бойынша ресми түрде танылды. Мапуан аборигендер кеңесі қоғамдық істерді үкіметтік қолдаумен басқарады. Алғашқы кезде Мапун ауылында 239 адам тұратын. 2010 жылы Мапун қаласында 263 адам тұратын. Қала тұрғындарының 90% аборигендер немесе Торрес шығанағының аралдарынан шыққандар.
In 2000, the Mapoon Aboriginal community was formally recognised under Deed of Grant in Trust arrangements. The Mapoon Aboriginal Council administers the community affairs with government support. At the , the locality of Mapoon had a population of 239. At the , the town of Mapoon recorded a population of 263 and 90% of the town's population was of Aboriginal or Torres Strait Islander descent.
География
Мапун Австралияның Қиыр Солтүстік Квинсленд штатында Кейп-Йорк түбегінің батыс жағында орналасқан. Мапун қаласы Карпентария шығанағына қарай созылып жатқан жарты аралда орналасқан. Оның ұшында Кулен нүктесі (Тулланаринг нүктесі деп те аталады) орналасқан. Бұл шығанақтың Порт Мусгрейв деп аталатын жанама шығанағын құрайды. Дуси өзені мен Венлок өзені осы жермен ағып, Порт-Масгрейвке құяды. Қызыл жағажай - қаланың оңтүстік жағында орналасқан Порт-Масгрейвке қараған құмды жолақ. Үкімет салған тұрғын үйлер Қызыл жағажай жолында Куллен-Пойнт бағытында бұталық жерлерде орналасқан. Жел мезгілі кезінде желтоқсаннан сәуірге дейін қала әуе және теңіз арқылы ғана қолжетімді. Қаланың оңтүстігінде әуеайлақ бар. Алкан Вейпаның тау-кен өндіру жалға беру шарты Мапун жерін қамтиды. Бұл боксит кен орны.
Mapoon is on the western side of Cape York Peninsula in Far North Queensland, Australia. The town of Mapoon is on a peninsula that extends into the Gulf of Carpentaria with Cullen Point (also known as Tullanaringa Point) at its tip , creating a side bay of the Gulf called Port Musgrave , which is probably named after Sir Anthony Musgrave, the Queensland Governor from 1883 to 1888. Ducie River and Wenlock River flow though the locality into Port Musgrave. Red Beach is a sandy strip facing Port Musgrave adjacent to the south side of the town The government built housing is spread out in bushland along Red Beach Road towards Cullen Point,
During the wet season from December to April the town is largely inaccessible except by air and sea. There is an airstrip south of the town
The Alcan Weipa mining lease covers of the locality of Mapoon. It is a bauxite mine.
Демография
2004 жылы Мапун ауылында 317 адам тұратын.
In the , the locality of Mapoon had a population of 317 people.
Климат
Мапуон тропикалық саванналық климатты (Köppen: Aw, Trewartha: Awha) тұтастай жылы жағдаймен бастан кешіреді. Қарашаның ортасынан сәуірге дейін қысқа жауын-шашынды маусым, мамырдан қарашаның ортасына дейін ұзақ құрғақ маусым болады.
Mapoon experiences a tropical savanna climate (Köppen: Aw, Trewartha: Awha), with hot conditions year round. There is a shorter wet season from mid November to April, and a longer dry season from May to mid November.
Экономика
Мұнда балық аулау бизнесі бар, ол порт Мусгрейв шығанағы мен Дульхунти және Венлок өзендерінен оңтүстік базарларға сазқалыларды ұсынады.
There is a fishing business, providing mudcrabs to southern markets from the Port Musgrave Bay and Dulhunty and Wenlock rivers.
Білім
Батыс Кейп колледжі - бұл Веипадағы Рокки Пойнт қаласында орналасқан бастауыш (6-сынып) мектеп. Оның Мапундағы кампусы Ред Бич-роудта орналасқан .
Western Cape College is a primary (Early Childhood 6) school headquartered at Rocky Point, Weipa. Its campus in Mapoon is on Red Beach Road .
Мекемелер
Қазіргі уақытта қалада бастауыш мектеп, медбикелер пункті, кеңес кеңсесі және отын мен тамақ беретін шағын дүкен бар. Жергілікті тұрғындар жергілікті қоғамдастыққа қызмет көрсетумен қатар 2006 жылы Вейпа қаласынан барлық ауа райына арналған жолды жөндеу туралы келісімшарт алды. Кеңес пен Квинсленд штатының мемлекеттік кітапханасы арасындағы ынтымақтастық аясында жаңа Мапуон мәдени орталығында жаңа Мапуон жергілікті білім орталығы (ММК) 2022 жылдың 18 тамызында ашылды. МКК-ға компьютерлер мен кітапхана қосылымы кіреді.
Presently the town has a primary school, nursing station, council office and small shop providing fuel and food. Local people are employed on the Council which as well as providing services for the local community in 2006 won the contract to provide road maintenance for the all weather dirt road from the town of Weipa. In cooperation between the council and the State Library of Queensland, the new Mapoon Indigenous Knowledge Centre (IKC) was opened on Thursday, 18 August 2022, within the new Mapoon Cultural Centre. The IKC includes computers and a library connection.
Көрікті жерлер
Қалаға жақын жердегі кемпингтер Каллен Пойнт пен Джени Крикте орналасқан. Бұл аймақ өте жақсы балық аулау және краб аулаумен танымал.
Camping facilities near the town are found at Cullen Point and Janie Creek. The area is known for excellent fishing and crabbing.
Алкогольді тұтынуды басқару жоспары
Қоғамда алкогольді басқару жоспары (АМП) бар, онда аймақтағы адамдар мен көліктерде болуы мүмкін алкогольдің мөлшері мен түрі бойынша шектеулер бар. Бұл АЕК-ті қауымдағы аксакаттардың көпшілігі әзірлеп, талап етті және Квинсленд үкіметі 1992 жылғы Ликер туралы заңның 168-бабында заңмен қабылдады. Оны Вейпадағы Квинсленд полициясы орындайды.
An alcohol management plan (AMP) exists in the community, with restrictions on the amount and type of liquor that may be carried on persons or vehicles in the area. This AMP was formulated and requested by the majority of Elders within the community and passed by law by the Government of Queensland into section 168 of the Liquor Act 1992. It is enforced by the Queensland police based at Weipa.