Кіріспе

Уайкатодағы елді мекен, Жаңа Зеландия Уайкиноның халқы 2013 жылғы Жаңа Зеландия санағында 90 үй шаруашылығындағы 213 адам болды.

Тарих

Уайкиноның маңында алтын өндірудің тарихы Жаңа Зеландияның алғашқы отарлауына дейін барады. Вайкино 1897 жылы Виктория батареясының құрылысымен Вайкато Бай-оф-Пленти ауданында алтын өндірудің ошағы болды. Вайкиноның Виктория батареясы Вайхидегі үлкен Марта кен орнын өңдеуде. Виктория батареясы сол кезде Жаңа Зеландияның ең ірі өнеркәсіптік кешені болды. Ол руданы өңдеуден басқа, ағаш шеберлерінің цехтарын, ағаш кесу зауытын және құю зауытын қамтамасыз етті. 200 маркасы бар батарея Австралиядағы алтын өндіру үшін ең ірі кварц ұнтақтау зауыты болды және күн сайын 812 тоннадан астам кенді құм тұтастығына дейін ұнтақтау мүмкіндігіне ие болды. Қатты соққыдан 10 шақырым қашықтықтағы тас үні естілді. Уайкинодан 5 км қашықтықтағы Уайтекауридің көрікті жолынан жоғарыда Алтын Крестке жақын жерде Уайтекаури деген кен қалашығы болған. Уайтекаури қазір жоқ, өйткені қала сол дәуірдің алтынға деген құлқыны соңында қиратылған, сондықтан ауыл ауыл шаруашылығына айналды. Жергілікті Уайтекаури пабы, екі қабатты "Алтын крест қонақ үйі" тарихи ғимараты Вайхиге көшірілді. 1923 жылы 19 қазанда Вайкино мектебінде Уайкино мектебінде атыс болып, 13 жасар Келвин Маклин мен 9 жасар Чарльз Стюарт атты екі оқушының өміріне нұқсан келтірді. Бұл Жаңа Зеландияның жалғыз мектептегі атысы болып қала береді. Қарулы жігіт Джон Кристофер Хиггинс кісі өлтіргені үшін сотталып, өлім жазасына кесілді. Өлім жазасы өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасына ауыстырылды. Кейін Хиггинстің айыптау үкімі ақылсыздықпен дәлелденіп, күшін жойды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін алтын өндірудің экономикалық тұрғыдан тиімділігі төмендеуде, Вайкино тұрғындары экономикалық негізінен айырылды және қала бұрынғы дәуірден зейнеткерлер тұратын ұйқылы кішкентай ауылға айналды. Алайда, Вайкиноның басты көшесіндегі шағын сауда бизнесі қауымдастығы 1950 жылдардың аяғына дейін сақталды. 1970 жылдары Уайкиноға арзан тұрғын үйлер мен керемет пейзаждар тартқан адамдар ағылды. Бұл қалаға қарсы мәдениет келді және Вайкиноны хиппилер мен қолөнершілер үшін жан-жақты орталыққа айналдырды. Бұл қарсы мәдениет өкілдері ауылдағы ескі үйлерді сатып алып, кейбіреулерін кішігірім қолөнер шеберханалары мен сауда орындарына айналдырды. Қаладан алыстап бара жатқан жас балалардың өмір салтын өзгертуге бағытталған негізгі тас жолдың (Мемлекеттік тас жол 2) сауда дүкендері, олар әдемі Охинемури өзенінен өтіп, Карангаке ойысына құлағанға дейін, ескі дүкендері мен лодж залдары қайта жаңартылып, қайта ашылды. Уайкиноның айналасында гүлденген қолөнер және денсаулыққа пайдалы тағамдар өсіп, жергілікті ауыл мен Коромаделге қызмет көрсетті. Бұрынғы "жансыз қала" біраз уақыт жабылып тұрған соң, қайтадан қауымның ортақ кездесу орнына айналды. Бұл сауда-саттық аймағы қайта жанданып, адамдар қалаға қайта оралды. Хиппилердің ерекше атмосферасына тартылған жүздеген туристер апта сайын Вайкиноның негізгі шоссе дүкендеріне келіп, шай бөлмелерінде үйде дайындалған тағамдарды татып көреді және жергілікті қолөнер бұйымдарын сатып алады. 1977 жылдың қаңтарында қауым Waitawheta аңғарындағы Bicknels фермасында өткен рок, блюз және мәдениеттің Waikino музыка фестивалін қолдады. Бұл фестивальді бастапқыда Вайкино ауылында тұратын Намбаса тобы басқаратын. Бұл шарадан түскен қаражат ауылдың қарт тұрғындарына қыста керек-жарақты сатып алуға және 1981 жылғы су тасқынынан кейін жаңа пошта кеңсесін салуға жұмсалды.

1981 жылғы су тасқыны

1981 жылы Охинемури өзенінің су тасқынынан кейін магистральдағы дүкендер қираған. Су тасқыны Уайкиноның көп бөлігін және олардың көптеген үйлерін Карангаке ойысынан ағып өтті. Тек Уайкино қонақ үйі мен жергілікті қоғамдық зал ғана құтқарылды, екеуі де бүгінгі күнге дейін жұмыс істейді. Кейіннен жаңа пошта кеңсесі биік жерде тұрғындар жинаған қаржыға салынды. Бастапқыда Ұлттық үкімет жаңа қоғамдық пошта кеңсесін экономикалық тұрғыдан тиімді емес деп санады, сондықтан қаладағы үлкен қарт тұрғындар апта сайынғы зейнетақы чектерін ақшалай алу үшін байланысты болған орталық қоғамдық қызметтердің бірін алмастыруға шешім қабылдады. Бұл шешімді жергілікті тұрғындар жылы қабылдамады, олардың көбі кейіннен "Уайкино іс-қимыл комитеті" атты науқанға қосылды, ол үкімет пен кеңінен қоғамдастықты жаңа қоғамдық пошта кеңсесін салуға итермеледі. Ашулы науқаннан кейін үкімет пошта кеңсесін салуға келісті, бірақ бұл жобаның көп бөлігін жергілікті тұрғындар төлейтінін талап етті. Пошта қызметі 1990 жылдары Рогерномика аясында жекешелендірілгеннен кейін бұл пошта қызметі тұрақты түрде тоқтатылды. Вайкинода күнделікті автобуспен Вайхиден келген балаларға қызмет көрсететін жеке бастауыш мектебі бар. Мектеп 1-6 сынып оқушыларына арналған, әр екі оқушыға бір компьютерден беріледі. Бүгінде туризм және коттедждер - Вайкиноның негізгі табыс көзі. Ескі кен орындары мен ескі теміржол туннельдері, сондай-ақ шарлауықтар мен көрікті аңғарларды қоршап тұрған әдемі жергілікті бұталар айналасында көптеген ұйымдастырылған турлар мен серуендеулер өткізіледі. Сондай-ақ, Вайкино станциясындағы кафеден Вайхиге дейінгі Goldfields темір жолынан басталатын мұралық темір жол бар. Бұл жол Шығыс жағалаудағы негізгі магистральдық темір жолдың бір бөлігі болған және 1905 жылы қарашада ашылған, бірақ 1978 жылы оңтүстікке ауытқу ашылып, оны артық етті. Голдфилдс темір жолы Вайхи мен Вайкино арасындағы 6 км рельсті табысты сақтап қалды және қазір ол танымал туристік жер болып табылады, күнделікті пойыздар сақталған бу локомотивтерімен және қозғалтқыш күшін қамтамасыз ететін дизельдік локомотивтермен жүреді.