Жаңа Зеландиядағы Вайкауайти қаласының тарихы мен қазіргі жағдайы
Waikouaiti
Уайкуайти – Жаңа Зеландияның Отаго аймағындағы ең алғашқы еуропалық шаруашылық елді мекені. 1840 ж. құрылған, алғашқы ферма, Джонни Джонспен байланысты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Отагодағы қала, Жаңа Зеландия
Town in Otago, New Zealand
Вайкуаити Жаңа Зеландияның оңтүстігіндегі еуропалықтардың алғашқы қонысы болды, ол негізінен шаруашылыққа негізделген және Отагодағы тұрақты еуропалық қоныстардың бірі еді. 1837 жылдан бастап, қазір "Каритан" деп аталатын сағаның оңтүстік жағында, "Вайкуаити" деп аталатын кит аулау станциясы болған. Оңтүстік аралда кең аумақты жерлерді сатып алғаннан кейін (олардың көпшілігі кейін жарамсыз деп танылды), Джонни Джонс 1840 жылы Сиднейден "Магнет" кемесімен қоныс аударушыларды ауданға шаруашылық жүргізу үшін жіберді. Бұл Отаго аймағындағы алғашқы ферма болды. Джонс өзі 1843 жылы Сиднейдегі экономикалық дағдарыс кезінде қаржылық шығындарға ұшырағаннан кейін Вайкуаитиге көшіп келді. Оның алғашқы үйі және оның отарлық поместье фермасының бірнеше ғимараты, "Матаника Фермасы" деп белгілі, әлі күнге дейін Корниш-Хедте тұр және осы кезеңге жатады. Ферма ғимараттары, бірақ үй емес, Жаңа Зеландия мұрасының меншігінде және жұртшылыққа ашық. Олар Жаңа Зеландиядағы ең көне сақталған шаруашылық ғимараттары болып табылады. Джонс 1854 жылы Дунединге көшіп кетті. Оған жауап ретінде Денсаулық сақтау бас директоры Эшли Блумфилд Каритан және Вайкуаити тұрғындарына тегін қан талдауларын ұсынды. Дунедин қалалық кеңесі де жергілікті тұрғындарға көмек көрсету және оларды сендіру үшін су резервуарларын және қызметкерлерді жіберді. 9 ақпанда қалалық кеңес ластанған сумен суарылған егін жеуге қатысты алаңдаушылықтарға байланысты Вайкуаити, Каритан және Хоксбери тұрғындарына жеміс-жидек пен көкөністерді тегін таратып берді. Қорғасынға байланысты алаңдаулардың артынан, 11 ақпанда Дунедин қалалық кеңесі Вайкуаити, Каритан және Хоксбери тұрғындарын сендіру үшін шикі су резервуарын босатып, бес шақырымдық ескі құбырларды ауыстыратынын мәлімдеді. 10 наурызға қарай Оңтүстік округтік денсаулық сақтау басқармасы 1512 адам тексерілгенін растады, қан талдауының нәтижелері ешкімде ауруханаға жатқызуды қажет ететін қорғасын деңгейі болмағанын және сумен қамтамасыз етуден қорғасынның ұзақ мерзімді әсері шектеулі екенін көрсетті. 2021 жылдың шілдесінде қалалық кеңес аймақтың суынан ішпеу туралы ұсынысын кері қайтарды.
Waikouaiti was the first European settlement in southern New Zealand to be mainly based on farming and one of the first enduring European settlements in Otago. From 1837 there had been a whaling station confusingly also called "Waikouaiti" nearby on the south side of the estuary at what is now called "Karitane". Having already purchased large areas of land in the South Island (much of which was later declared to have been invalid) Johnny Jones sent settlers from Sydney, Australia in the Magnet to farm the district in 1840, eight years before the foundation of the Otago Association's settlement. This was the first farm in the Otago region. Jones himself did not move to Waikouaiti until 1843, after financial losses during an economic depression in Sydney. His original homestead and some of the associated buildings of his colonial manor farm, known as Matanaka Farm, which still stand on Cornish Head, date from this time. The farm buildings, though not the homestead, are owned by Heritage New Zealand and are open to the public. They are the oldest surviving farm buildings in New Zealand. Jones moved to Dunedin in 1854 In response, Director General of Health Ashley Bloomfield offered free blood tests to Karitane and Waikouaiti residents. The Dunedin City Council also dispatched water tanks and staff to assist and reassure local residents. On 9 February, the City Council distributed free fruits and vegetables to residents of Waikouaiti, Karitane, and Hawksbury due to concerns about eating crops irrigated with the contaminated water. Following lead scare, the Dunedin City Council announced on 11 February that it would drain a raw water reservoir and replace five kilometres of old pipes in order to reassure residents of Waikouaiti, Karitane and Hawksbury. By 10 March, the Southern District Health Board confirmed that 1,512 people had been tested, with blood test results indicating that nobody had a blood lead level requiring hospitalisation and that long term exposure to lead from the water supply was limited. In July 2021 the City Council removed its recommendation to not drink from the areas water supply.
Жер атаулары
Уайкуаити қаласы бастапқыда "Хоксбери" деп аталды, бұл атау қазірге дейін қала орталығындағы Хоксбери лагунасының ылғалды жеріне қолданылады, маори тілінде Матаинака деп аталады, сондай-ақ бұрынғы Черри Ферма ауруханасының орнындағы тұрғын және өнеркәсіптік дамыту жобасының атына да берілген. Вайкуаити атауы маори тілінде, және "кішкентай ащы сулар" (wai kawa iti) немесе "тоқылған шағын арналар" (wai koua iti) деген мағына беретін сөз тіркестерінен туындаған деп саналады. Бұл жер аты алғаш Каританедегі кит аулау стансасына қатысты болған, бірақ кейіннен қазіргі орнына көшкен.
The town of Waikouaiti was initially called "Hawksbury," a name that still applies to the Hawksbury Lagoon wetland in the centre of the town, known in Māori as Matainaka, and also adopted in the name of the residential/industrial redevelopment at the former Cherry Farm Hospital. The name Waikouaiti is Māori, and is believed to come from phrases meaning "small bitter waters" (wai kawa iti) or "braided streamlets" (wai koua iti). This placename once applied to a whaling station at Karitane, but subsequently drifted to the present location.
Жол
Вайкуаити 1 мемлекеттік тас жолында, Дунедин қаласының орталығынан солтүстікке қарай 40 шақырым және Пиктоннан 666 шақырым қашықтықта орналасқан. Вайкуаитиге Дунедин жолаушылар көлігі басқаратын Дунедин-Палмерстон автобус бағдары арқылы қызмет көрсетіледі. Автобус дүйсенбіден жұмаға дейін күніне үш рет, әр бағытта (ресми мерекелерден басқа) жүреді.
Waikouaiti is located on State Highway 1 40 kilometres north of Dunedin city centre and 666 kilometres from Picton. Waikouaiti is serviced by the Dunedin to Palmerston bus service operated by Dunedin Passenger Transport. The bus operates thrice daily each way Monday to Friday (excluding public holidays).
Теміржол
Крайстчерч пен Инверкаргилл арасындағы Main South Line темір жолы Вайкуаити қаласынан өтеді. Ол 1870 жылдары салынған, және күнделікті жолаушылар пойыздары 2002 жылдың ақпан айында «Оңтүстік» пойзының тоқтатылуына дейін Вайкуаити арқылы өткен. Қазіргі уақытта жалғыз жолаушылар сервисі – «Тайери бұғазы» темір жолының туристік сервисі. «Seasider» деп аталатын бұл сервис, жаз айларында аптасына бір-екі рет, ал қыста кейде Дунедин мен Палмерстон қалалары арасында қатынайды. Жүк пойыздары Вайкуаити арқылы күніне бірнеше рет өтеді.
The Main South Line railway between Christchurch and Invercargill passes through Waikouaiti. It was constructed in the 1870s, and daily passenger trains passed through Waikouaiti until the cancellation of the Southerner in February 2002. Currently, the only passenger service is a tourist service operated by the Taieri Gorge Railway. Named the Seasider, it operates between Dunedin and Palmerston, once or twice a week in the summer months and occasionally during winter. Freight trains operate through Waikouaiti multiple times daily.
Білім
Уайкуаити мектебі – 1-6 сынып оқушыларына арналған, мемлекеттік қаржыландырылатын бастауыш мектеп. Мектеп 1860 жылы алғаш рет ашылып, 1870 жылдары қазіргі орнына көшірілді.
Waikouaiti School is a co educational state contributing primary school for Year 1 to 6 students, with a roll of students as of The school first opened in 1860 and moved to the current site in the 1870s.