Кіріспе

Некеге тұрмаған жұптар арасындағы зорлық-зомбылық танысуда зорлық-зомбылық танысуда зорлық-зомбылық танысуда немесе танысуда зорлық-зомбылық жасау - бұл некеге тұрмаған жұптың кем дегенде бір мүшесінің басқа мүшесіне қатысты зорлық-зомбылық әрекеті немесе қорқытуы. Бұл сондай-ақ, бір жұбайлар басқаны күш-қуаты мен бақылауын күрес немесе зорлық-зомбылық арқылы сақтауға тырысқанда, мысалы, қарым-қатынас бұзылған кезде пайда болады. Бұл қорлық немесе зорлық-зомбылық бірнеше түрге ие болуы мүмкін, мысалы, жыныстық зорлық, жыныстық қысым, қорқыту, физикалық зорлық-зомбылық, сөздік, психикалық немесе эмоционалдық қорлық, әлеуметтік саботаж және аңдып жүру. Ауыр жағдайларда ол зорлаумен көрініс табады. Ол психологиялық қорлау, эмоционалдық шантаж, жыныстық қорлау, физикалық қорлау және психологиялық манипуляция болуы мүмкін. Кездесулердегі зорлық-зомбылық барлық нәсілдік, жас, экономикалық және әлеуметтік шекараларды кесіп өтеді. Бір зерттеу орталығының айтуынша, "біреуді зорлау - бұрынғы не қазіргі жарына күш салып, оны билік басында ұстап тұру үшін жасалатын қатыгездік пен зорлық-зомбылық".

Жәбірленуші мен жәбірленушінің профильдері

Жәбірленушінің жасы, нәсілі, табысы немесе басқа демографиялық ерекшеліктеріне қарамастан орын алуы мүмкін. Алайда зорлаушылар мен зорлық-зомбылыққа ұшырағандар арасында көптеген ортақ қасиеттер бар. Зорлық-зомбылыққа қарсы баламаларды насихаттау орталығы зорлық-зомбылық жасаушыларды қызғанышпен және иелікпен, тым сенімді, көңіл-күйдің өзгеруімен немесе зорлық-зомбылық немесе ашу-ыза тарихымен, серіктесін отбасынан, достарынан және әріптестерінен оқшаулауға тырысады және сыртқы стрессті кінәлауға бейім. Сонымен қатар, қарым-қатынаспен зұлымдыққа ұшырағандардың көптеген белгілері бар, соның ішінде: дене жарақатының белгілері, жұмыста немесе мектепте уақытты жоғалту, жұмыста немесе мектепте нәтижелі болмауы, көңіл-күйі немесе жеке басындағы өзгерістер, есірткі немесе алкогольді көбірек пайдалану және достары мен отбасынан оқшаулану. Жәбірленушілер кез келген зорлық-зомбылық үшін өздерін кінәлайтын немесе қылмыстың ауырлығын азайтатын шығар. Бұл жиі құрбандардың зорлық-зомбылық қарым-қатынаста қалуды таңдауына әкеледі. Штраус (2005) тұрмыстық зорлық-зомбылық кезінде жарақаттанудың басым бөлігін ерлер тартса да, зерттеушілер мен қоғам әйелдер тартқан жарақаттардың аздығын елемеуге тиіс деп айтады. Сонымен қатар, Штраус әйелдердің физикалық агрессиясының тіпті салыстырмалы түрде кішігірім әрекеттері де үлкен алаңдаушылық тудыратындығын атап өтті: әйелдер жасаған "кішігірім" шабуылдар, тіпті олар зақымдамаса да, үлкен проблема болып табылады, өйткені олар әйелдерді ерлер тарапынан әлдеқайда ауыр жазалау қаупіне ұшыратады. [ ] "Әйелін ұрып-соғуды" тоқтату үшін әйелдер үшін көптеген адамдар "залалсыз" деп санайтын, "жаман" деп санайтын, "надандыққа құлақ аспайтын" еркек серіктесіне бірдеңе соқтыратын немесе лақтыратын "залалсыз" үлгісін тоқтату өте маңызды деп айтылады. Дебора Капальди 13 жылдық зерттеуде әйелдің еркекке деген агрессиясы еркектің зорлық-зомбылыққа деген бейімділігімен бірдей маңызды екенін анықтады: "Бұл IPV [Жігіттің зорлық-зомбылығы] өзара байланысты және әйелдер де, ерлер де IPV бастамашы болғандықтан, алдын алу және емдеу тәсілдері әйелдердің зорлық-зомбылығын ерлердің зорлық-зомбылығын азайтуға тырысуы керек. Мұндай тәсіл әйелдердің қауіпсіздігін арттыруға мүмкіндік береді". Алайда, Капальдидің зерттеулері тек тәуекелге ұшыраған жастарға ғана, жалпы әйелдерге емес, сондықтан бүкіл халыққа қатысты болмауы мүмкін.

Психологиялық қорлау

Кездесуші оларға немесе өздеріне қарсы зорлық-зомбылықпен қатерлі әсер етеді. (мысалы, "Егер мені тастап кетсеңіз, мен өзімді өлтіремін".)

Жыныстық зорлық-зомбылық

Олар бір-бірімен жыныстық қатынасқа түсуге мәжбүр болады. Олар жыныстық қатынасқа түсуді талап еткен кезде "жоқ" деп айтуға қорқады. Олар тек өздерінің жыныстық қажеттіліктерін қанағаттандыруға ғана қызығушылық танытады. Жігіт жыныстық қатынастың салдары мен оның серіктесінің сезімдері туралы ойланбайды.