Кіріспе

Ханс Вернер Хензе операсы Бассаридтер (неміс тілінде: Die Bassariden) - бір актідегі опера және интермедзо, музыкалық композиция Ханс Вернер Хензе музыкасы бойынша В. Х. Ауден мен Честер Каллманның ағылшын либреттосына, Эврипидтің "Бакаи" әні бойынша. Операдағы қақтығыс - Фиба патшасы Пентхей бейнелеген адамның рационалдылығы мен эмоциялық бақылауы мен Дионис құдай бейнелеген адамның шексіз құмарлығы арасындағы қақтығыс.

Өнер тарихы

Ол алғаш рет 1966 жылы 6 тамызда Зальцбургте Кристоф фон Дохнянидің дирижерлігімен Мария Бассе Спорледердің неміс тіліндегі аудармасында орындалды. Оригинал ағылшын мәтінін пайдаланған алғашқы қойылым 1968 жылы 7 тамызда Санта-Фе операсында АҚШ премьерасы болды. Композитор дирижерлік етті, сахналық режиссер Бодо Игеш болды. 1968 жылы 22 қыркүйекте Лондонда Би-Би-Си беретін концерті тоқтатылды, сондықтан британдық премьера 1974 жылы қазанда ағылшын ұлттық операсында болды, композитор дирижерлік етті. 1990 жылдың қазан айында Огайо штатының Кливленд қаласында Северанс залында Кливленд оркестрі мен хоры солошылар Вернон Хартман, Кеннет Ригель және Агав рөлінде Аня Сильямен бірге екі концерттік қойылым жасады. Кристоф фон Дохняни, сол кезде Сильяның күйеуі, дирижерлік қызмет атқарды. Осы қойылым 1990 жылы қарашада Нью-Йорктегі премьерада Карнеги залында қайталанды, оған композитор да қатысты. 1968 жылдың наурыз айында Миланның Театро-алла-Скала театрында Нино Санзогноның итальян тіліндегі аудармасымен "Бассаридтер" қойылды. 2018 жылдың маусым айында Вена филармониясымен Кент Наганоның жетекшілігімен Мадридте Auditorio nacional de musica-да орындалды. Бұл қойылымдар ағылшын тілінде болды.

Қысқаша мазмұны

Оқиға ежелгі Фибада орын алған. Опера алдында Дионис өзінің құдайлық қасиеттерін жоққа шығарғандықтан, Агав пен Фиба әйелдеріне кек алуды жоспарлап отырғанын айтады. Операның басында Тебаның патшасы Кадмус өзінің немересі Пентхеске алмасу үшін таққа отырды. Пентхей Дионис құрметіне құлшылық ету туралы біледі, бұл құлшылық еріншек және ақылға сыймайтын шатасуды қамтиды. Пентеус бұл сектаны өз қаласынан шығарып тастамақшы. Қалаға бейтаныс адам келіп, қала тұрғындарын Дионис құдайының құлшынысына бөлейді. Пентхей өзінің ақылға қонымды емес, "дионистік" импульстерін білмейді немесе оларды басуға тырысады, сондықтан Дионис Пентхейге кіре алады және оның табиғатына кіре алады, сондықтан Пентхей өзін әйелге айналдырады және той-томалақ болып жатқан Цитерон тауына барады. Оқиғалар барысында қала тұрғындары Пентхестің анасы Агава мен Пентхестің әпкесі Автонояға дейін жақындады. Пентхес өлтіріліп, шашырап, оның қаласы қираған. Ағави ұлының басын қолына алып, оның өлгенін сезбейді. Бейтаныс Дионис екені анықталады.