Кіріспе

жоқ Келесі тізімде белгілі экзопланеталардың экстремальдылары көрсетілген. Мұнда келтірілген қасиеттер - олардың мәндері сенімді түрде белгілі. Экзопланеталарды зерттеу ғылымның ең қарқынды дамып келе жатқан салаларының бірі екенін және жаңа жаңа ашылулар жасала бастаған сайын бұл құндылықтар қатты өзгеруі мүмкін екенін ескеру маңызды.

Жер бетіндегі экстремалды көзқарас

Атауы Планета Жұлдыз деректер жазбалары Ең алыстағы табылған SWEEPS 11 / SWEEPS 04 SWEEPS J175902.67−291153.5 / SWEEPS J175853.92−291120.6 27,710 жарық жылы Бірнеше ғарыштан тыс планеталар анықталды. Ең алыстағы потенциалды мекендейтін планета деп Кеплер 1606b анықталды, ол 2870 жарық жылы қашықтықта орналасқан, бірақ расталмаған планета KOI 5889.01 5000 жарық жылы қашықтықта орналасқан. 2022 жылдың 31 наурызында K2 2016 BLG 0005Lb 17000 жарық жылы қашықтықтағы Кеплер телескопымен ашылған ең алыстағы экзопланета деп мәлімделген. Ең алыс Проксима Центавр b, c және d Проксима Центавр 4.25 жарық жылы Проксима Центавр b және d - ең жақын тас экзопланеталар, b - ең жақын мүмкін болатын экзопланета, ал c - ең жақын мини Нептун және ықтимал сақиналы планета. Проксима Центавр Күнге ең жақын жұлдыз болғандықтан (алдағы 25000 жыл бойы сол күйінде қала береді), бұл абсолютті рекорд. Ең алыстағы тікелей көрінетін CT Chamaeleontis b CT Chamaeleontis 622 жарық жылы Даулы кандидат CVSO 30 c 1200 жарық жылынан да алысырақ болуы мүмкін. Ең жақын тікелей көрінетін COCONUTS 2b L 34 26 35.5 жарық жылы Ең жарық сәуле шамасы бар жұлдыздың планетасы бар Pollux b Pollux Мөлшер шамасы 1.14 Альфа Центавр А (мөлшер шамасы 0.01) расталмаған планета кандидаты бар. Веганың айналасында 0,03 сәуле шамасы бар планеталардың бар екендігіне айналасындағы жұлдыздар дискілері дәлел бола алады. 2021 жылы Вега орбитасында планета болуы мүмкін планета анықталды. Альдебаранның (көрініс шамасы 0,75 мен 0,95 аралығында өзгереді) планета болуы мүмкін деп күдікті болды, алайда кейінгі зерттеулер планетаның бар екендігін анықтай алмады. Жұлдыздың ең әлсіз көрінетін шамасы планетамен бірге MOA bin 29Lb MOA bin 29L Көрінетін шамасы 44,61 Ең массалық Ең массалық планетаға үміткер даулы, өйткені өте массалық планета мен қоңыр карликті ажырату қиын (олардың арасындағы шекара шамамен 13-тен 80-ге дейін). Ең үлкен планеталардың массасы шамамен оншақты Юпитер массасы деп есептеледі. Ең үлкен радиусыPDS 70 bPDS 702.092.72 Proplyd 133 353 7.4 8 фотобуғалу дискесі бар суб қоңыр жұлдыз немесе жұлдызсыз планета болуы мүмкін. HAT P 67b - ең үлкен дәл өлшенген радиусы - 2,085-ті құрайды. Ең кіші радиусы Кеплер 37b Кеплер 37 0.296 және WD 1145+017 b кішірек. Ең тығыз TOI 4603bHD 24513414,1 г/см3 TOI 4603b массасы 12,89 МДж және радиусы 1,042 RJ. KELT 1b тығыздығы 22,1 г/см3 -ге тең. Бірақ оның массасы 27,23 МДж, бұл қоңыр жұлдыз болуы мүмкін. Кеплер 131c тығыздығы 77,7 г/см3 болуы мүмкін, бірақ бұл мән өте белгісіз. Ең аз тығыздығы Кеплер 51c, b және/немесе мүмкін d Кеплер 51 Ең ыстық (өздігінен жарық беретін) AB Аврига bAB Аврига Ең суық OGLE 2005 BLG 390Lb OGLE 2005 BLG 390L Даулы планета Проксима Центавр c салқын болуы мүмкін, ең жоғары альбедосы LTT 9779 b LTT 9779 0.8 Салыстыру үшін Жердің 0,3 және Венераның 0,76 . Ең төменгі альбедо TrES 2b GSC 03549 02811 Геометриялық альбедо < 1% Альбедо үшін ең жақсы модель 0,04% (0.0004) береді. Проплид 133 353 жасқа қарағанда кіші, 0,5 миллион жыл, бірақ бұл планетаның өзі емес, қоңыр жұлдыз болуы мүмкін. және "көктегі ядроның бөлінуінен пайда болған" (жұлдыз тәрізді). K2 33b - 9,3 млн. жыл жасы бар ең жас планета. Ең көне PSR B1620 26 b PSR B1620 26 11.212.7 Gyr Ғаламның шамамен 13,8 миллиард жасқа толғандығы.

Орбиталық сипаттамалары

Атауы Планета Жұлдыз деректер жазбалары Ең ұзақ орбиталық кезең ((ең ұзақ жыл) COCONUTS 2b COCONUTS 2 1,1 миллион жыл 2MASS J21268140 бұрын бұл рекордты ~900,000 жыл ұстаған. Ең қысқа орбиталық кезең (((Ең қысқа жыл) PSR J1719 1438 b PSR J1719 1438 2.17695 h (131 минут) Пулсар SWIFT J1756.9−2508 айналасында жарияланған расталмаған планетаның орбиталық кезеңі бір сағаттан аз болуы мүмкін. K2 137b негізгі тізбекті жұлдыздың (M карлик) айналасындағы ең қысқа орбитаға ие, ол 4,31 сағатқа созылады. Ең эксцентрикалық орбита HD 20782 b HD 20782 0.956 расталған планеталар арасында рекорд. VB 10 -дағы дәлелденбеген планета кандидатының эксцентрициті 0,98 -ден жоғары деп есептелді. HD 80606 b бұрын 0.93226 деңгейінде осы рекордты ұстаған болатын. Ең жоғары орбиталық еңісHD 204313 eHD 204313176.092 Бір жұлдыздың айналасындағы ең үлкен орбита COCONUTS 2b COCONUTS 2 7506 ~ 738 АЕ. Ең кіші орбита PSR J1719 1438 b PSR J1719−1438 0.0044 АЕ (658,230 км) Екілік жұлдыз Кеплер 47b Кеплер 47AB 0.2877 Планета орбитасының жартылай үлкен осьінің екілік жұлдыз орбитасына ең кіші қатынасы Кеплер 16b Кеплер 16АБ 3.14 ± 0.01 Екілік жұлдыздың айналасындағы ең үлкен орбитаSR 12 (AB) cSR 12 AB≈1100 АЕ SR 12 (AB) c массасы 0.013 DT Virginis c, сондай-ақ Ross 458 (AB) c деп аталады, ≈1200 АЕ-нің болжамды бөлінуінде, деутерийдің жану шегінен төмен бірнеше массалық бағалаулармен, соңғы массалық анықтау 27 Көп жұлдызды жүйедегі бір жұлдыздың айналасындағы ең үлкен орбита ROXs 12 b ROXs 12 210 Бұл планеталық массаға қарағанда протопланеталық дискпен қоршалған 0,1 жұлдыз болуы ықтимал. Жұлдыздардың арасында ең жақын орбитада планета орбитада жұлдыздардың біріне айналады OGLE 2013 BLG 0341LB OGLE 2013 BLG 0341LB ~1217 АЕ (10 немесе 14 АЕ болжамды қашықтық) OGLE 2013 BLG 0341L b жартылай негізгі осьінің 0,7 АЕ. Тіпті өте төмен металлдықты HIP 13044 және HIP 11952 жұлдыздарының айналасында планеталар бар деп жарияланды, бірақ бұл мәлімдемелер содан бері дәлелденген жоқ. II популяциядағы жұлдыз HE 1523 0901 айналасында қоңыр жұлдыз немесе ірі газды алып серігі пайда болғаны мәлімделді, оның металлдық мөлшері -2,65 декс. Егер оның орбитасы бетпе-бет болса, онда ол қызыл карликке айналу үшін жеткілікті көлемді болады. Ең жоғары жұлдыздық масса Mu2 Scorpii b Mu2 Scorpii 9.1 M51 ULS 1b, 4 сигма сенімділікпен үміткер планета ретінде саналады, бұл ең жоғары массалы бас жұлдызды планета болуы мүмкін. Үлкен Магеллан бұлтындағы R126 (HD 37974) және R66 (HD 268835) жұлдыздарының массасы 70 және 30 күн массасы және шаң дискілері бар, бірақ әлі күнге дейін ешқандай планеталар анықталмаған. Ең төменгі жұлдыздық масса (негізгі реті) KMT 2021 BLG 1554Lb KMT 2021 BLG 1554L 0.08 Ең үлкен жұлдыздық радиусы HD 240237 b HD 240237 71.23 сәйкесінше, бірақ олардың планеталық серіктері шын мәнінде қоңыр жұлдыздар болуы мүмкін, ал HD 81817 жағдайында оның серігі қызыл жұлдыз болуы мүмкін. Р Леонистің планетасы бар. Бұл Mira айнымалысы. Үлкен Магеллан бұлтындағы R126 және R66 жұлдыздарының радиусы және шаң дискілері бар, бірақ әлі күнге дейін ешқандай планеталар анықталмаған. Ең кіші жұлдыздық радиус (негізгі реттілік жұлдызы) TRAPPIST 1 планеталары TRAPPIST 1 0.1192 VB 10 планета кандидаты жоққа шығарылды. Ең кіші жұлдыздық радиусы (қоңыр жұлдыз) 2M 0746+20 b 2M 0746+20 Планетаның массасы 30,0 (± 25,0) MJup-те өте белгісіз. Ең кіші жұлдыздық радиус (жұлдыздық қалдық) PSR B0943+10 b және c; PSR B1257+12 b, c және d PSR B0943+10 және PSR B1257+12 (5 км) Екі жұлдыздың (PSR B0943+10 және PSR B1257+12) көлемі бірдей. PSR B0943+10 кварк жұлдызы болуы мүмкін. Егер олай болса, оның радиусы 2,6 км болады деп болжанады. NN Serpentis температурасы 57000 K, ең ыстық негізгі тізбекті жұлдыз b планетасы бар b Centauri b b Centauri 18310 V921 Scorpii b 30,000 K температурада ыстық жұлдызды айналып жүр. Оның қоян-қолтық жұлдызы 20 күн массасы бар B0IV класындағы субигант. Алайда, 60 Юпитер массасы бар, ол көпшілік анықтамалар бойынша планета болып саналмайды. Үміткер планета M51 ULS 1b-нің супергигант негізгісі - O5 класының супергиганты, оның бетіндегі температурасы 40,000 К, бірақ жұлдыз супергигант болғандықтан, негізгі тізбекке жатпайды. Планетасы бар ең суық жұлдыз TRAPPIST 1 планеталары TRAPPIST 1 2,511 K Техникалық тұрғыдан Oph 162225 240515, CFBDSIR 1458+10 және WISE 1217+1626 суық, бірақ қоңыр жұлдыздар болып саналады.

Жүйенің сипаттамалары

Атауы Жүйе (жұлдыздар) Жұлдыздар (жұлдыздар) Ескертпелер Көптеген планеталары бар жүйе Кеплер 90 8 1 Тау Цетиде қазіргі уақытта планеталық серігі жоқ, бірақ орбиталық планеталардың саны 8, 9 немесе тіпті 10 болуы мүмкін деп ұсынылды. Төрт планета - Тау Сети е, f, g және h - мықты үміткерлер деп саналады. HD 10180 планетасының алты расталған және тағы үш планета болуы мүмкін. Көптеген планеталар мекендейтін аймақта орналасқан жүйе TRAPPIST 1 7 1Бұл жүйедегі төрт планета (d, e, f және g) мекендейтін аймақта айналады. Көптеген жұлдызды жүйе Кеплер 64 PH1b (Kepler 64b) 4 PH1b циркумбинарлық орбитаға ие. 30 Arietis Bb - бұл қоңыр жұлдыз немесе төрт еселенген жұлдыз жүйесіндегі ірі газды алып, кейінірек жүргізілген зерттеулер 80 MJup-тан жоғары нақты массаны көрсеткенге дейін. Көп планеталы жүйедегі ең кіші орташа жартылай негізгі ось (планеталар өз жұлдызына ең жақын) Кеплер 42 b, c, d 1 Кеплер 42 b, c және d жартылай негізгі осьтері тек 0.0116, 0.006 және 0.0154 АЕ. Кеплер 70 b, c және d (барлығы расталмаған және таласқа ұшыраған) тек 0.006, 0.0076 және ~ 0.0065 АЕ жартылай үлкен оське ие. Көп планеталы жүйедегі ең үлкен орташа жартылай негізгі ось (планеталар өз жұлдызынан ең алыста орналасқан) TYC 8998 760 1 b, c 1 TYC 8998 760 1 b және c жартылай негізгі осьтері тиісінше 162 және 320 АЕ. Көп планеталы жүйе жартылай үлкен осьтің ең кіші ауқымымен (жұлдыздың ең жақын планетасы мен оның ең алыс планетасы арасындағы ең кіші айырмашылық) Кеплер 42 b, c, d 1 Кеплер 42 b, c және d жартылай үлкен осьтері тек 0.0116, 0.006 және 0.0154 АЕ-ге тең. Ең жақын және ең алыс арақашықтық 0,0094 АЕ-ге тең. Кеплер 70 b, c және d (барлығы расталмаған және таласқа ұшыраған) тек 0.006, 0.0076 және ~ 0.0065 АЕ жартылай үлкен оське ие. Ең жақын және ең алыс арақашықтық 0,0016 АЕ (239,356 км) ғана. Көп планеталы жүйе жартылай негізгі осьтің ең үлкен диапазонымен (жұлдыздың ең жақын планетасы мен оның ең алыс планетасы арасындағы ең үлкен айырмашылық) TYC 8998 760 1 b, c 1 TYC 8998 760 1 b және c жартылай негізгі осьтері тиісінше 162 және 320 АЕ. Ең жақын және ең алыс арақашықтық 158 АЕ. Кеплер 444 жүйесіндегі планеталардың радиусы 0,4, 0,497, 0,53, 0,546 және 0,741 Жер радиусы. Олардың көлемі мен Кеплер 444-ке жақын болуына байланысты бұл Марстың массасына жақын тасты планеталар болуы керек. Салыстыру үшін Марстың массасы 0,105 Жер массасы және радиусы 0,53 Жер радиусы. Ең үлкен жалпы планеталық массасы бар жүйе Nu Ophiuchi b, c 1 Nu Ophiuchi b және c массалары тиісінше 22,206 және 24,662 Юпитер массасына тең. Олар қоңыр жұлдыздар болуы мүмкін. Кеплер 444 b, c, d, e, f 3 Кеплер 444 жүйесіндегі планеталардың радиусы 0,4, 0,497, 0,53, 0,546 және 0,741 Жер радиусы. Олардың көлемі мен Кеплер 444-ке жақын болуына байланысты бұл Марстың массасына жақын тасты планеталар болуы керек. Салыстыру үшін Марстың массасы 0,105 Жер массасы және радиусы 0,53 Жер радиусы. Көп планеталы жүйедегі ең үлкен орташа планеталық массасы Nu Ophiuchi b, c 1 Nu Ophiuchi b және c массалары тиісінше 22.206 және 24.662 Юпитер массасына тең. Олар қоңыр жұлдыздар болуы мүмкін. Планеталық массаның ең кіші диапазоны бар экзо-көп планеталық жүйе, логарифм шкаласы (ең көп және ең аз массалы планеталар арасындағы ең кіші пропорционалдық айырмашылық) Тигарден жұлдызы b, c 1 Тигарден b және c массалары тиісінше 1.05 және 1.11 Жер массасына тең деп бағаланады. Планеталық массаның ең үлкен диапазоны бар экзо-көп планеталық жүйе, логарифм шкаласы (ең көп және ең аз массалы планеталар арасындағы ең үлкен пропорционалдық айырмашылық) Кеплер 37 b, d 1 Меркурий мен Юпитердің массалық қатынасы 5750: 1. Кеплер 37 d және b массалық қатынасы 500 мен 1000 арасында болуы мүмкін, ал Глизе 676 c және d массалық қатынасы 491 болуы мүмкін.