Кіріспе
Сәй бөлмелерін дамытудың жетекші тұлғасы Кэтрин Кранстон (1849 жылы 27 мамыр - 1934 жылы 18 сәуір) - Кейт Кранстон немесе Мисс Кранстон ретінде кеңінен танымал. Ол қазіргі уақытта Шотландияның Глазго қаласында Чарльз Ренни Маккинтош пен Маргарет Макдональдтың басты меценаты ретінде еске алынады. "Мисс Кранстонның шай бөлмелері" деген атау Глазгоның гүлденген кезін еске түсіреді.
Catherine Cranston (27 May 1849 – 18 April 1934), widely known as Kate Cranston or Miss Cranston, was a leading figure in the development of tea rooms. She is nowadays chiefly remembered as a major patron of Charles Rennie Mackintosh and Margaret MacDonald, in Glasgow, Scotland. The name of Miss Cranston's Tea Rooms lives on in reminiscences of Glasgow in its heyday.
Өмірбаян
Оның әкесі Джордж Кранстон нан пісіруші және кондитер болды, ал 1849 жылы, ол туған жылы, ол Эдинбург және Глазго теміржол шопырылымы үйінің және No. Глазго қаласының орталығындағы 39 Джордж сквері. Оның сәл үлкен інісі Стюарт (1848-1921) шай сатушы болды және 1901 жылы Глазгодағы "таза және қарапайым шай дүкендерінің" "бизнестің ізашарсы" болды, 1901 жылы үш осындай шайханасы болды. Кейте әлеуметтік нысанды көбірек құруға кірісті. Ұлыбританияның басқа қалалары сияқты Глазго да ерлер орталығында орналасқан пабтарға балама іздеген ұстамдылық қозғалысының орталығы болды. Бұрын шай байлар үшін сән-салтанат болған, бірақ 1830-шы жылдардан бастап ол алкогольдік сусындарға балама ретінде танылды, және көптеген жаңа кафелер мен кофеханалар ашылды, олар қарапайым адамдарға көбірек қызмет көрсетті. Алайда 1880 жылдары ғана шай бөлмелері мен шай дүкендері танымал және сәнді болды.
Жеке өмір
Кәсіби жағынан "Мисс Кранстон" деп аталса да, Кейт 1892 жылы инженер және Баррейдтің провасты майор Джон Кокрейнге үйленді. Ерлі-зайыптылар Баррейдтегі Карлибар жолындағы жартылай жеке виллада тұрды. Үйлену тойына сый ретінде Джон танымал суретші Э.А. Уолтонның ағасы архитектор және интерьер дизайнері Джордж Уолтонға негізгі бөлмелерді қайта жобалауды тапсырды. Бірнеше жылдан кейін олар жақын маңдағы Нитхилл ауылында орналасқан "Хаусехилл" деп аталатын әлдеқайда үлкен үйге көшіп барды. Бұл жолы 1904 жылы Charles Rennie Mackintosh-қа интерьерді қайта жобалау тапсырылды, ал аяқталған үй Hous'hill деп аталды. Джон қысқа сырқаттан кейін 1917 жылы 22 қазанда Баррейдте 60 жасында қайтыс болды. Кейт қоғамдық өмірден зейнеткерлікке шықты, шай бөлмелерін және басқа да бизнестерін сатып жіберді, содан кейін оны еске алу үшін қара түсті киінді. Олардың балалары болмағандықтан, 1934 жылы қайтыс болғанда, ол мұрасының үштен екі бөлігін Глазгодағы кедейлерге қалдырды. Ол күйеуі мен оның отбасымен бірге Нилстон зиратында жерленген.
Кранстон әжейдің шай бөлмелері
1878 жылы Кейт Кранстон өзінің алғашқы шайханасын, Корольдік түскі ас бөлмесін, Аргайл көшесінде, Глазго қаласында ашты. Ол қызмет көрсету, тағамның сапасы мен тазалық бойынша жоғары стандарттарды орнатты. Оның жаңашылдығы - қоғамдық қажеттілікті көруде. Оның алғашқы шай бөлмесі заманауи барондық стильде безендірілген. 1886 жылы 16 қыркүйекте ол өзінің Инграм-стрит шай бөлмесін ашты және 1888 жылы Джордж Уолтонға өзінің шай бөлмелерінің бірінде өнер және қолөнер стилімен жаңа темекі шегу бөлмесін безендіруді тапсырды. Ол 1897 жылы Бьюкенен көшесінде жаңа шайханалар ашты (Джордж Вашингтон Браун жобалаған), 1898 жылы Аргайл көшесіндегі бүкіл ғимаратты иеленуге дейін кеңейтілді (H және D Барклей жобалаған), содан кейін 1903 жылы ашылған Саучихолл көшесіндегі Уиллоу шайханаларымен (Чарльз Ренни Маккинтош) төрт мекеме желісін аяқтады. Қала сол кезде көркемдік инновациялардың орталығы болды, ал шайханалар "Глазго Бойз" картиналарының көркемсурет галереясы ретінде қызмет етті. 1898 жылы архитектор сэр Эдвин Лютиенс Бьюкенен көшесіндегі шайханаға барып, оны "біраз ғана ерекше" деп тапты және сол жерден әйеліне "Кранстон ханым енді миссис Кокрейн, қара, семіз денелі, қара түсті жарқыраған жарқыраған көздері бар, розалармен безендірілген капотты киіп, Нью-Арт Глазго мектебінің бастамасымен қоршаған ортада арзан таза тауарларды жеткізу арқылы байлық жинады" деп жазды. Қаланың түкпір-түкпірінде шай бөлмелері ашылды, ал 1880-ші жылдардың аяғында Ұлыбритания мен Американың басқа жерлеріндегі жақсы қонақ үйлер шай бөлмелері мен шай алаңдарында шай қызмет көрсетуді бастады. 1901 жылы Глазго "Глазго, шын мәнінде, шай бөлмелері үшін өте Токио. Еш жерде де адам осындай аз ақшаға соншама көп нәрсе сатып ала алмайды, сондай-ақ, мұндай жерлер басқа жерде де соншама танымал және жиі кездесетін емес". және "Бұл емес акценті адамдардың, не боялған үйлер, не болмаса жоқтығы Highland полицейлері, бұл жасайды Глазго адам Лондон сезінеді, ол шет қалада және үйінен алыс. Бұл қарапайым мәселе. Бұл - шай дүкендерінің жетіспеушілігі". Оған Чарльз Ренни Маккинтош көмектесті, ол әйелдердің шай бөлмесі, түскі ас бөлмесі және темекі шегушілер галереясы үшін қыздармен қоршалған ұзын әйелдер фигураларының қарама-қарсы жұптарын бейнелейтін фриздер түріндегі қабырғалық кескіндемелерді жобалады. "Бұл сену (және averred) басқа қалада сіз көре аласыз, мұндай тапқырлық және әдемі сәндер жаңа өнер стиліне сай, Бьюкенен көшесіндегі Мисс Кранстон дүкенінде. Шын мәнінде, бұл сенім қалада кең тарағандықтан, Глазгодағы жақсы адам әдеміліктің биіктігін білдіретін жаңа атрибутты ойлап тапты: "Бұл өте Кейт Кранстон сияқты!" "1900 жылы Кейт Кранстон Макинтошқа Инграм көшесіндегі шай бөлмесіндағы бір бөлмені қайта құруға мүмкіндік берді. Ол жақында ғана суретші Маргарет Макдональдқа үйленді және олар бірге ақ асхананы жасады, оның ішінде көшеге қарай ашылатын және қорғасын шыны панельдері бар ағаш экранмен бөлінген, кіргендерге бөлмеге көз жүгірткісі келген. Оның атағы кеңінен тарады, ал 1902 жылы The Studio газетінде "Мисс Кранстон туралы жазылған, оның г-н Маккинтош жасаған шай бөлмелері Глазгогоға паломшылар қала көрікті жерлерінің бірі деп есептейді".
In 1900 Kate Cranston gave Mackintosh the opportunity to redesign an entire room, at the Ingram Street tearoom. He had just recently married the artist Margaret MacDonald, and together they created the White Dining Room, including a hallway opening onto the street and divided off by a wooden screen with leaded glass panels, giving those entering glimpses into the room itself. His fame was spreading, and in 1902 The Studio wrote of "Miss Cranston, whose tea rooms, designed by Mr. Mackintosh, are reckoned by some of the pilgrims to Glasgow as one of the sights of the city."