Элизабет Фрай: Түрме реформаторы және қайырымдылық белсендісі

Элизабет Фрай (1780-1845) – британдық реформатор, түрмедегі әйелдерді қорғауға атсалысқан. Quaker отбасында туған, патшайым Виктория қолдады.

11 мин оқу

100%

Дереккөз: Elizabeth Fry — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Ағылшын әлеуметтік реформаторы (1780–1845)

Элизабет Фрай (Гурни тегінен туған; 21 мамыр 1780 – 12 қазан 1845), кейде Бетси Фрай деп аталған, Фрай кең көлемде күнделіктер жүргізді, онда ол әйелдер-тұтқындарды зорлаудан және сексуалдық құмарлықтан қорғау қажеттігі туралы нақты жазды. Оның тыранына Виктория патшайымы, сондай-ақ Ресей императорлары Александр I және Николай I қолдау көрсетті; ол Александр мен Николай, олардың әйелдері және императрица анамен хат алмасып тұрды. Оның жетістіктерін құрметтеу үшін ол 2002 жылдан 2017 жылдың мамырына дейін айналымда болған Англия банкінің 5 фунт стерлингтік банкнотында бейнеленді.

Түпбасқасы және ерте өмір

Элизабет Фрай Норвич қаласындағы Магдален көшесіне жақын орналасқан Гурни Кортта, белгілі квакерлар отбасы – Гурнилерде дүниеге келді. Оның балалық шағындағы үйі – Эрлхэм Холл, қазір Шығыс Англия университетінің құрамына кіреді. Оның әкесі Джон Гурни, Гурни банкісінің серіктесі болды. Анасы Кэтрин, Баркли отбасының мүшесі еді, олар Барклис банкін құрушылардың қатарында болды. Элизабет он екі жасқа келгенде анасы қайтыс болды. Отбасыдағы үлкен қыздардың бірі болғандықтан, Элизабет кіші балалардың күтіміне және тәрбиесіне, соның ішінде қайырымдастықпен айналысқан ағасы Джозеф Джон Гурниге жартылай жауапты болды. Оның әпкесі Луиза Гурни Хоар – білім беру туралы жазған жазушы еді.

Отбасылық өмір

Ол 20 жасында банкир және Бристоль Фрай отбасының туысы, сонымен қатар квакер болған Джозеф Фраймен танысты. Олар 1800 жылдың 19 тамызында Норвич қаласындағы Ешкі жолындағы Достар үйінде үйленді және Лондон қаласындағы Сент-Милдредс-кортқа көшіп кетті. Элизабет Фрай 1811 жылы Достар діни қоғамының миссионері ретінде тіркелді. Джозеф пен Элизабет Фрай 1809 жылдан 1829 жылға дейін Ист-Хэмдегі Плашет үйінде тұрды, содан кейін Вест-Хэмдегі Портвейдегі The Cedars үйіне көшіп, 1844 жылға дейін онда өмір сүрді.

Қауіпті жағдай

Елизавета Фрайдың күнделігінде айтылғандай, оған Присцилла Ханна Гурни, Дебора Дарби және Уильям Сэверидің уағыздауы үлкен әсер етті. Ол жақын туыстарына қарағанда дінге көбірек бейімділік танытты. Отбасы досы Стивен Греллдің ықпалымен Фрай 1813 жылы Ньюгейт түрмесіне сапар жасады. Ол жердегі жағдай оны қатты дүрсінтті. Ньюгейт түрмесі әйелдер мен балаларға толы болды, олардың кейбіреулері тіпті сотталмаған еді. Тұтқындар шағын камераларында өздері тамақ пісіріп, кір жуып, сабан үстінде ұйықтады. Ньюгейт сондай-ақ көптеген адамдар үшін Австралияға депортация жасалғанға дейінгі соңғы тоқтау орны болды, Фрай 1814 жылы, құлдық жойылғанға дейін 20 жыл бұрын, құл кемелерінен көп ерекшеленбейтін кемелерде саяхат ететіндерін айтты. Ол келесі күні кейбір тұтқындарға азық-түлік пен киім әкеліп берді. Фрай отбасының ішіндегі, соның ішінде Фрай банкінің қаржылық қиындықтарына байланысты, сол кездегі төрт жылға жуық уақыт бойы жеке жұмысын жалғастыра алмады. 1812 жылғы Лондон қаласындағы қаржылық паника кезінде Уильям Фрай әйелінің туыстарына банктің үлкен қаражатын қарызға беріп, банктің төлем қабілетін әлсіретті. Фрайдың ағасы Джон Гурни, қайын сіңілісі Сэмюэл Хоар III және туысы Хадсон Гурни банктың жағдайын тұрақтандыру үшін W. S. Fry & Sons банкіне ірі инвестиция жасады.

Түрме реформасы және тұтқындарды оңалту

Фрай 1816 жылы жобасына қайта оралды және аналарымен бірге түрмеге қамалған балалар үшін түрме мектебін қаржыландыруға қол жеткізді. Әйелдерге тәртіп орнатуға тырыспай, ол ережелерді ұсынды және түрмедегілердің оларға дауыс беруін сұрады. 1817 жылы ол Ньюгейттегі әйелдер түрмесінің реформасы үшін қауымдастық құруға көмектесті. Бұл қауымдастық әйелдерге тігін үйренуге қажетті материалдарды ұсынды, бұл оларға тынығуға көмектесті, сонымен қатар тігін және тоқу сияқты дағдыларды дамытуға мүмкіндік берді; бұл олар түрмеден шыққанда жұмысқа орналасып, өздеріне ақша табуға жағдай жасады. Бұл тәсіл басқа жерлерде де қолданылып, 1821 жылы әйелдер түрмесінің реформасын қолдау үшін британдық әйелдер қоғамын құруға әкелді. Ол Парламенттің арнайы комиссиясына куәлік беруге шақырылған алғашқы әйел деп есептеледі. 1823 жылы қабылданған «Түрмелер» заңы түрме жағдайларына шектеулі әсер етті. Ол көбінесе тиімсіз болды, себебі оның ережелерін сақтауды қамтамасыз ететін механизм болған жоқ; кейбір мекемелер, мысалы, қала түрмелері мен борышкерлер түрмелері заңмен реттелмеді. Бір ғана өзгеріс кеңінен және сәтті қабылданды, ол ерлер мен әйелдерді бөліп ұстау болды. Фрайдың идеялары мен ұсыныстары заңның жобалануына және қабылдануына ықпал етті, ол оның іске асырылуындағы кемшіліктерді жақсы білді. Ол 1835 жылы Лордтар палатасының арнайы комиссиясына Англия мен Уэльстегі түрмелер туралы куәлік берді, ол «көп жағдайда олардың жағдайы қиын, оларды шынымен қылмыс мектебі деп атауға болады» және кейбіреулерінде әлі де «оқу жоқ, жұмыс жоқ, [тұтқындардың] жіктелуі жоқ және олар өте төмен және қайғылы моральдық жағдайға түседі. Мен барлығы осылай емес деймін, бірақ көбі осылай деп қорқамын». Тек 1835 жылы «Түрмелер» заңы қабылданғаннан кейін ғана түрме инспекторлары тағайындалды және барлық түрмелер мен қамау орындары орталық бақылауға алынды. Фрай тасымалданатын тұтқындардың құқықтары мен әл-ауқаты үшін күресті. Ньюгейт түрмесінен кемелерге бара жатқан әйелдерді Лондон көшелерімен ашық арбаларда, көбінесе тізгінмен байлап, аздаған мүлкімен бірге алып жүрді. Олар қала тұрғындарынан шіріген тамақ пен лас заттарды тастады. Болашақта не болатынынан қорқу әйелдердің арасында көтеріліске себеп болды. Фрай түрме басшысын әйелдерді жабық арбаларда тасымалдауға және оларды тасымалдау алдындағы соңғы қорлықтан құтқаруға көндірді, Фрай және әйелдер қоғамының басқа әйелдері осы көліктерді кемежайларға дейін сүйемелдеді. Ол түрме кемелерін аралап, әр әйел мен балаға ұзақ сапарда азық-түлік пен су беру үшін жүйелер құруды ұсынды. Кейіннен ол әр әйелге тігінге қажетті материалдар мен құралдарды берді, осылайша олар ұзақ сапарда киіз тігіп, баратын жерлеріне жеткенде сатуға нәрселері болды, сонымен қатар пайдалы дағдыларға ие болды. Ол сондай-ақ, бұл маңызды көмек пакетіне Киелі кітапты және ине, пышақ және шанышқы сияқты пайдалы заттарды қосты. Фрай 106 кемеде 12 мың сотталғанды көрді. Оның еңбегі көлікті жою қозғалысын бастауға көмектесті. Көлік 1868 жылы ресми түрде жойылды; алайда, Элизабет Фрай 1843 жылға дейін көлік кемелерін аралап жүрді.

Fry returned to her project in 1816, and was eventually able to fund a prison school for the children who were imprisoned with their mothers. Rather than attempt to impose discipline on the women, she suggested rules and then asked the prisoners to vote on them. In 1817, she helped found the Association for the Reformation of the Female Prisoners in Newgate. This association provided materials for women so that they could learn to sew patchwork, which was calming for the women and also helped them develop skills such as needlework and knitting; this opened up a prospect, when in future they were released from prison, of them entering employment and earning money for themselves. This approach was copied elsewhere and led to the eventual creation of the British Ladies' Society for Promoting the Reformation of Female Prisoners in 1821. It is believed that she was the first woman ever to be called to give evidence to a Select Committee of the Houses of Parliament. The passing of the Gaols Act in 1823 had a limited effect on prison conditions. It was largely ineffective, as it contained no mechanism to ensure its provisions were followed; some institutions, such as town gaols and debtors' prisons, were not regulated by the Act. The one change widely and successfully adopted was the separation of male from female inmates. Fry, whose ideas and representations had been influential in the drafting and passage of the Act, was well aware of the shortcomings in its implementation. She gave evidence to a Select Committee of the House of Lords in 1835, saying of prisons in England and Wales, that, despite the Gaols Act, "in many instances their condition is melancholy they may truly be called schools for crime" and that some still had "no instruction, no employment, no classification [of inmates] and they get into a most low and deplorable state of morals I would not say that all are in that condition, but I fear many are". Only with the passing of the Prisons Act 1835 were prison inspectors appointed, and all gaols and prisons brought under central control. Fry campaigned for the rights and welfare of prisoners who were being transported. Women from Newgate Prison on their way to the ships were being taken through the streets of London in open carts, often in chains, huddled together with their few possessions. They were pelted with rotten food and filth by the people of the city. Fear of what was about to happen was often enough to cause riots among the women condemned to transportation, on the evening before they were to go. Fry persuaded the governor of the prison to send the women in closed carriages and spare them this last indignity before transportation, with Fry and the other women of the Ladies' Society accompanying those transports to the docks. She visited prison ships and persuaded captains to implement systems to ensure each woman and child would at least get a share of food and water on the long journey. Later she arranged for each woman to be given packages of material and sewing tools so that they could use the long journey to make quilts and have something to sell, as well as useful skills, when they reached their destination. She also included a bible, and useful items such as string and knives and forks, in this vital care package. Fry visited 106 transport ships and saw 12,000 convicts. Her work helped to start a movement for the abolition of transportation. Transportation was officially abolished in 1868; however, Elizabeth Fry was still visiting transportation ships until 1843.

Түрме реформасын кеңейту

Фрай өзінің "Шотландия мен Солтүстік Англиядағы түрмелер" атты кітабында кейбір түрмелерде түнеп, ақсүйектерді келіп, тұруға шақырып, тұтқындардың қандай жағдайда өмір сүргенін өз көзімен көруін жазған. Оның мейірімділігі түрмедегілердің достығына жол ашты, олар өз жағдайларын жақсартуға тырысты. Фрайдың қайын інісі Томас Фоуэлл Бэкстон парламентке сайланды және оның жұмысын өзінің әріптестері арасында насихаттай бастады. 1818 жылы Фрай британдық түрмелерде қалыптасқан жағдай туралы Қоғамдық палатаның комитетіне куәлік берді, бұл парламенттің сол палатасында куәлік берген алғашқы әйел болды. Фрай 1818 жылдың күзінде өзінің досы Стивен Греллет пен тағы бір квакер Уильям Алленді түрме реформасы жолындағы жеке сапарларына шығарып салды. 1814 жылы Лондон қаласында император Александр I-мен кездескен соң, олар оның империясындағы түрмелерге барып қайтты. Олар императордың өз азаматтарына ағылшын квакерлерімен ынтымақтасуға бұйрық берген хатының қолдауына ие болды. Олар 1819 жылдың шілдесінде Одессадан үйлеріне қайтып кетті. Екі адам да осы миссия туралы өздерінің күнделіктерінде жазды, онда олар Фраймен бірге жұмыс істегендері туралы есеп береді. 1828 жылы күйеуі банкротқа ұшырағаннан кейін Фрайдың ағасы оның бизнес менеджері және демеушісі болды. Оның арқасында оның жұмысы жалғасып, кеңейе түсті. Кейіннен, 1838 жылы Достар Францияға топ жіберді. Фрай мен оның күйеуі, сондай-ақ Лидия Ирвинг және аболиционистер Джозиа Форстер мен Уильям Аллен жіберілген адамдардың қатарында болды. Олар басқа іспен келген еді, бірақ тілге деген кедергіге қарамастан, Фрай мен Лидия Ирвинг француз түрмелеріне барды.

Қауіпсіздік пен баспанасыздық

Элизабет Фрай үйсіздерге де көмектесті, 1819-1820 жылдардың қысында жас баланың денесін көргеннен кейін Лондонда "түнгі паналау" ашты. 1824 жылы Брайтонға сапары барысында ол Брайтон аудандық араласу қоғамын құрды, ол "Медбикелер институты" деп аталды. Оның бағдарламасы Флоренс Найтингейлге үлгі болды, ол Фрайдың медбикелерінен команда құрап, Қырым соғысында жараланған әскерлерге көмектесу үшін алып барды. Элиза Маккензи, Крым соғысы кезінде Адмиралтействода медбикелерді бақылаушы болып жұмыс істеу үшін Терапияға барған, сондай-ақ Фрайдың үш медбикесімен бірге болды. Оның медбикелерді даярлау бағдарламасы Теодор Флиднерге де әсер етті, ол Лондонға келіп, Дюссельдорф маңындағы Кайзерсвертте осыған ұқсас бағдарлама құрды.

Құлдық

Британ империясында құл саудасы тоқтатылғаннан кейін, құлдық Еуропалық отарларда әлі де болды. Томас Фоуэлл Бакстон оны жоюға жетекшілік етті. Элизабет Фрай, әсіресе, Дания және Голландия отарларында құлдықты жою үшін күшпен күресті.

Беделі

Виктория патшайымы оның жанкүйерлерінің бірі болды, ол патшайым болғанға дейін бірнеше рет онымен кездесті және таққа отырған соң оның жолына қаржылай көмек қосты.

Өлім және мұра

Фрай 1845 жылғы 12 қазанда Англияның Рамсгейт қаласында инсульттан қайтыс болды. Оның денесі Баркингтегі Достар зиратына жерленді. Бұл ұсыныс кең қолдау тапты және Хакнидің Лондон ауданындағы 195 Маре көшесінде салынған әдемі 18 ғасырлық қала үйі сатып алынды. 1849 жылы алғашқы Элизабет Фрай панасы өз есігін ашты. Оның мақсаты – қалалық түрмелерден немесе полиция бөлімшелерінен босатылған жас әйелдерге уақытша баспана беру болды. Қаржыландыру түрлі қалалық компаниялар мен жеке тұлғалардан түскен жарналар есебінен жүзеге асырылды, оған панаға келгендердің кір жуу және тігін жұмысынан түскен табыс қосылды. Мұндай оқыту пананың маңызды бөлігі болды. 1924 жылы пана Хакнидегі Дальстондағы Мұқтаждарға арналған Манор Хаус панасымен бірікті. Біраз уақыттан кейін жатақхана Хайбери, Ислингтон қаласындағы үлкен үйлерге, содан кейін 1958 жылы Редингке көшірілді, ол бүгінге дейін сол жерде орналасқан. Хакнидегі бастапқы ғимарат CIU New Lansdowne клубына айналды, бірақ 2000 жылы бос қалды және құлдырап кетті. 2009 жылы Хакни кеңесі ғимаратты қалпына келтіру және оны қайта пайдалану үшін күш-жігер жұмсады. Ғимарат 2012 жылы күрделі жөндеуден өтті, бірақ 2013 жылдың шілдесінде бүкіл ғимарат сатылымға қойылды. Ғимарат және Элизабет Фрай есік кіреберісінде орнатылған тақташа арқылы еске алынады.

Ескерткіштер

Фрай өмір сүрген жерлерді еске алатын бірнеше ескерткіштер бар. Оның туған жері Норвичтегі Гурни Кортта орналасқан тақташалар; оның балалық шағындағы үйі Эрлхэм Холл; Лондон қаласының Сент-Милдредс-Корт, ол алғашқы күйеуімен тұрмысқа шыққан кезде тұрған жері; және Арклоу үйі, оның соңғы мекені және Рамсгетте қайтыс болған орны. Оның есімі Лондонның Кенсал Грин зиратындағы Реформаторлар монументінің оңтүстік жағындағы тізімде бірінші болып тұр. Ол Кембридждегі All Saints Church шіркеуінде Эдит Кавелл мен Джозефин Батлермен бірге боялған шыны суретінде бейнеленген. Елизавета Фрайдың түрме реформаторы ретіндегі қызметіне байланысты бірнеше ескерткіштер бар. Ішкі істер министрлігінің бас кеңсесін құрайтын ғимараттардың бірі, 2 Маршем көшесі, оның есімімен аталады. Ол түрмелер мен сот залдарында да еске алынады, соның ішінде HM Wormwood Scrubs түрмесінің қақпа ғимаратындағы терракотадан жасалған бюст және Олд Бейлидегі тас мүсін. Канадалық Элизабет Фрай қоғамдары оның есімін құрметтеп, қылмыстық сот жүйесіндегі әйелдерді қолдау арқылы оның мұрасын сақтайды. Олар сондай-ақ Канадада әр мамыр айында Ұлттық Элизабет Фрай апталығын тойлайды және насихаттайды. Фрай білім беру және күтім саласындағы бірқатар мекемелерде де еске алынады. Шығыс Англия университетінің әлеуметтік жұмыс және психология мектебі оның есімімен аталған ғимаратта орналасқан. Ұлыбританияның Солтүстік Йоркширдегі Скарбороу ауруханасында Элизабет Фрай палатасы бар. Гринсборо қаласындағы (Солтүстік Каролина) Гилфорд колледжінде Фрайдың есімімен аталған көше бар. Ньюхэм ауданындағы (Лондон) Ист-Хэм кітапханасында Элизабет Фрайдың бюсті орналасқан. Квакерлер де Элизабет Фрайды көрнекті мүше ретінде мойындайды. Оның қабірі, Эссекс графтығының Баркинг қаласындағы Уайтинг даңғылынан тыс орналасқан бұрынғы Достар қоғамының зиратында, қалпына келтіріліп, 2003 жылдың қазан айында жаңа мармарлы ескерткіш орнатылды. 2007 жылдың ақпан айында оның құрметіне Норвичтегі Жоғарғы ешкі жолындағы Достар үйінде тақта орнатылды. Фрай сонымен қатар Квакер кебедесінде, E5 және E6 панельдерінде бейнеленген. Лондондағы Friends House-тағы Элизабет Фрай бөлмесі оның есімімен аталған. Оны басқа да христиан діндері құрметтейді. Манчестердегі Англикан соборының Lady Chapel-інде, шіркеудің батыс қабырғасындағы асыл әйелдердің портреттері бар терезелердің бірінде Элизабет Фрай бейнеленген. Фрай Англия шіркеуінде 12 қазан күні еске алумен еске алынады. 2001 жылдан 2016 жылға дейін Фрай Англия банкі шығарған 5 фунт стерлингтік банкнотаның арт жағында бейнеленген. Ол Ньюгейт түрмесінде тұтқындарға кітап оқып отырған күйде көрсетілген. Дизайнға сондай-ақ Фрайдың жұмысының құрметі ретінде оған берілген түрме кілтінің суреті де енгізілген. Алайда, 2016 жылдан бастап осы банкноталардағы Фрайдың суреті Уинстон Черчилльдің суретімен ауыстырылды. Ол 1976 жылы Ұлыбританияның ескерткіш маркаларының бірінде құрметке ие болған әлеуметтік реформаторлардың бірі болды. Оңтүстік Африканың Йоханнесбург қаласында Фрайдың есімімен аталған Елизавета Фрай көшесі бар. Фрайдың кең көлемді күнделіктері жазылып, зерттелген.

There are a number of memorials which commemorate places where Fry lived. There are plaques located at her birthplace of Gurney Court in Norwich; her childhood home of Earlham Hall; St. Mildred's Court, City of London, where she lived when she was first married; and Arklow House, her final home and place of death in Ramsgate. Her name heads the list on the southern face of the Reformers’ Monument in Kensal Green Cemetery, London. She is depicted in stained glass at All Saints Church, Cambridge alongside Edith Cavell and Josephine Butler. Due to her work as a prison reformer, there are several memorials to Elizabeth Fry. One of the buildings which make up the Home Office headquarters, 2 Marsham Street, is named after her. She is also commemorated in prisons and courthouses, including a terracotta bust in the gatehouse of HM Prison Wormwood Scrubs and a stone statue in the Old Bailey. The Canadian Association of Elizabeth Fry Societies honours her memory by advocating for women who are in the criminal justice system. They also celebrate and promote a National Elizabeth Fry Week in Canada each May. Fry is also commemorated in a number of educational and care based settings. The University of East Anglia's School of Social Work and Psychology is housed in a building named after her. There is an Elizabeth Fry Ward at Scarborough General Hospital in North Yorkshire, United Kingdom. A road is named for Fry at Guilford College, a school in Greensboro, North Carolina, which was founded by Quakers. There is a bust of Elizabeth Fry located in East Ham Library, in the London Borough of Newham. Quakers also acknowledge Elizabeth Fry as a prominent member. Her grave at the former Society of Friends Burial Ground, located off Whiting Avenue in Barking, Essex, was restored and received a new commemorative marble plinth in October 2003. In February 2007, a plaque was erected in her honour at the Friends Meeting House in Upper Goat Lane, Norwich. Fry is also depicted in the Quaker Tapestry, on panels E5 and E6. The Elizabeth Fry room at Friends House, London is named after her. She is also honoured by other Christian denominations. In the Lady Chapel of Manchester's Anglican Cathedral, one of the portrait windows of Noble Women on the west wall of the Chapel features Elizabeth Fry. Fry is remembered in the Church of England with a commemoration on 12 October. From 2001 to 2016, Fry was depicted on the reverse of £5 notes issued by the Bank of England. She was shown reading to prisoners at Newgate Prison. The design also incorporated a key, representing the key to the prison which was awarded to Fry in recognition of her work. However, as of 2016, Fry's image on these notes was replaced by that of Winston Churchill. She was one of the social reformers honoured on an issue of UK commemorative stamps in 1976. There is a road in Johannesburg, South Africa named Elizabeth Fry Street after Fry. Fry's extensive diaries have been transcribed and studied.

Кітаптар тізімі және қосымша оқу

Андерсон, Джордж М. "Елизабет Фрай: уақытсыз реформатор". Америка 173 (1995 жылдың күзі): 22–3. Клэй, Уолтер Лоу. Түрмедегі дін қызметкері. Монклер. Нью-Джерси: Паттерсон Смит, 1969. Фэрхерст, Джеймс. "Түрмелердің періштесі". Ireland's Own 4539 (1996 жылдың күзі): 5. Фрай, Э., & Райдер, Э. (1883). Элизабет Фрай: қайырымдылық жасаушы, уағыздаушы, түрме реформаторы: өмірі мен еңбектері / оның қыздары редакциялаған естеліктерінен, оның күнделігінен және басқа да көздерден алынған, Эдуард Райдердің редакциялауымен. Паулинг, Нью-Йорк: П. Х. Смит. MMSID 991006613419702626
Фрай, Кэтрин. Элизабет Фрайдың өмірбаяны. Монклаир, Нью-Джерси: Паттерсон Смит, 1974. 2-ші басылым, 1848. Хаттон, Жан. Бетси: түрме реформаторының драмалық өмірбаяны. Оксфорд (Ұлыбритания) және Гранд-Рапидс, Мичиган, Монарх кітаптары, 2005. (Ұлыбритания), (АҚШ). Джонсон, Спенсер. Мейірімділіктің құндылығы: Элизабет Фрайдың оқиғасы. 2-ші басылым. 1976. Кент, Дж. Х. С. (1962). Элизабет Фрай (Британияның жасаушылары). Лондон: Батсфорд. MMSID 991009174159702626
Льюис, Джорджина. Элизабет Фрай. Лондон: Хедли бауырлары, 1909. MMSID 991013186339702626
Питман, Э. Р. Элизабет Фрай. Бостон, Массачусетс: Робертс бауырлары, 1886. Роза, Джун. Элизабет Фрай, өмірбаян. Лондон және Басингсток: Макмиллан, 1980. 1994 жылы Quaker Home Service қызметі қайта басып шығарды. Роза, Джун. Түрме пионері: Элизабет Фрайдың тарихы. Quaker Tapestry Booklets, 1994. Тимпсон, Томас. Элизабет Фрай ханымның естеліктері. Лондон: Айлотт және Джонс, 1847. Уитни, Джанет. Элизабет Фрай: Квакер қаһарманы. Лондон: Джордж Харрап және компаниясы, 1937, Нью-Йорк: Бенджамин Блом, 1972.