Кіріспе
Жданов доктринасы (Ждановшылдық немесе Ждановщина деп те аталады; доктрина Жданова, ждановизм, ждановщина) - 1946 жылы Орталық Комитет хатшысы Андрей Жданов әзірлеген кеңестік мәдени доктрина. Жданов доктринасының негізгі қағидасы "Совет мәдениетінде мүмкін болатын жалғыз қақтығыс - жақсылық пен ең жақсылық арасындағы қақтығыс" деген сөзбен түйінделеді. Ждановизм көп ұзамай кеңестік мәдени саясатқа айналды, яғни кеңестік суретшілер, жазушылар және жалпы алғанда интеллигенция шығармашылық жұмыстарында партиялық желіге сәйкес келуге мәжбүр болды. Бұл саясаттың аясында үкімет қалауын орындамаған суретшілер қуғын-сүргінге ұшыраған. Бұл саясат 1953 жылы Иосиф Сталин қайтыс болғанға дейін сақталды.
The Zhdanov Doctrine (also called Zhdanovism or Zhdanovshchina; доктрина Жданова, ждановизм, ждановщина) was a Soviet cultural doctrine developed by Central Committee secretary Andrei Zhdanov in 1946. The main principle of the Zhdanov Doctrine was often summarized by the phrase "The only conflict that is possible in Soviet culture is the conflict between good and best". Zhdanovism soon became a Soviet cultural policy, meaning that Soviet artists, writers and intelligentsia in general had to conform to the party line in their creative works. Under this policy, artists who failed to comply with the government's wishes risked persecution. The policy remained in effect until the death of Joseph Stalin in 1953.
Тарих
1946 жылы Орталық Комитет қаулысы сатирик Михаил Зощенко мен ақын Анна Ахматованың саяси емес, "буржуазиялық", индивидуалистік шығармаларын жариялаған екі әдеби журналға - "Звезда" және "Ленинградқа" қарсы бағытталған. Бұрын кейбір сыншылар мен әдебиет тарихшылары орыс классиктеріне Жан Жак Руссо, Мольер, Лорд Байрон немесе Чарльз Диккенс ықпал еткенін айтқандары үшін айыпталған. Ждановизмнің бір бөлігі "космополитизмге" қарсы науқан болды, бұл шетелдік үлгілерді ойланбай еліктеуге болмайды дегенді білдірді, ал отандық ресейлік жетістіктерге баса назар аударылды. 1948 жылы 20 ақпанда "Мураделидің "Ұлы достық" операсы туралы" тағы бір жарлық шығарылды және "формализмге қарсы науқан" басталды. (Формализм термині өнер үшін өнерге қатысты, ол үлкен әлеуметтік мақсатқа қызмет етпеді.) Вано Мураделидің "Ұлы достық" операсына бағытталған бұл фильм Кеңес Одағының көптеген көрнекті композиторларына, атап айтқанда Дмитрий Шостакович, Сергей Прокофьев, Арам Хачатурян және Дмитрий Клебановқа "герметикалы" музыка жазғаны және диссонансты дұрыс қолданбағаны үшін сын мен қуғын-сүргіннің тұрақты науқанын көрсетті. Жарлықтан кейін сәуір айында композиторлар одағының арнайы съезі өтті, онда шабуылға ұшырағандардың көбісі ашық өкініп өтуге мәжбүр болды. Бұл науқанды Шостакович "Антиформалист Раёк" журналында сатирикалық түрде баяндаған. 1958 жылы 28 мамырда шығарылған жарлықпен сотталған композиторлар ресми түрде ақталды. 1948 жылдың ортасында Вроцлав қаласында конгресс өтті. Шығыс Еуропадағы Кеңес өкіметінің нығаюын қоса отырып, Ждановтың таңдауы Фадеев, Кеңес жазушылар одағының президенті, Кеңес Одағынан тыс жерде социалистік реализмнің негізін қалау туралы сөз сөйледі. Бұл үш негізгі топты көздеді: Жданов бейбітшілікті уағыздаудың орнына Ждановизмге әкеледі деп үміттенген кеңестік жақтас батыс зиялылары, либералды демократиядағы жанашырлық танытқан коммунистік емес суретшілер мен зиялылар, Ждановизм мен социалистік реализмнің қағидаларын қабылдауға мәжбүр болатын Шығыс Еуропа мен Кеңес Одағының Германиядағы суретшілер мен зиялылар. Бұл батыста көбірек жанашырлық пен бейбітшілікті туғызып, кейін Шығыс Германиядағы Германияның Социалистік бірлік партиясына (SED) пайда әкелді.