Кіріспе

Alise Sainte Reine) - Францияның шығысындағы Бургундия Франш округінің Côte d'Or департаменттегі коммуна.

География

Алис-Сан-Рэйн Монбардтан оңтүстік-шығысқа қарай 17 км, Дижоннан солтүстік-батысқа қарай 50 км жерде орналасқан. Коммунаның батыс бөлігі арқылы D905 Венерей-ле-Лауместен оңтүстікке қарай Позанге дейін өтеді. Дегенмен ауылға кіру D103, D103J және D103T көшелерінде батыстағы Venaray les Laumes-тен шығысқа қарай D10 жолына қосылады. Ауылдан басқа, коммунаның батысында орман және ат жарысы жолы бар егістік жерлері бар. Озерена өзені коммунаның оңтүстік шекарасының көп бөлігін құрайды және батысқа қарай ағып, коммунаның батысында Бреннеге қосылады. Бұл тұстарды Жак Лакруа Алисаның құдайы Алисаносты зерттеуінде растады. Аллизерді зерттеулер тақырыпты дамытудың көптеген әрекеттеріне қарамастан, әлі де аяқталмаған. Алезияның атауын түсіндіру үшін қазіргі уақытта *alis немесе *ales "тасты биіктік" деген мағынаны білдіретін тақырып жиі айтылады. Бұл үнді-еуропалық *palis немесе *pales түбірінен шыққан, бастапқы [p] кельт тілінде үнсіз қалды, керісінше, ол латын тіліндегі жер атауларында сақталады, мысалы, Palatinus (Palatine Hill). Герман тілінде индоевропалық [p] - бұл [f] - бұл төменгі көне франк тілінде *falisa, ескі биік неміс тілінде felisa немесе неміс Fels "тасқа" деген мағынаны береді. Бірқатар зерттеушілер бұл терминді Альзе-Сан-Рэйндегі жартастар бар жер үшін жарамды деп санайды. Гидронимнің түсіндірілуі 1901 жылдың басында айтылған. Камиль Джульян Ализаның есімі ауылдың жүрегіндегі көктемнен алынған және ол 20 ғасырдың басына дейін өте танымал болған деп айтқан. Ол 1908 жылы радикалды *Алисті екі тақырыпқа бөлу арқылы қайталанды AL + IS. 1956 жылы Пол Лебель екі гидронимикалық тақырыптың осы қатарласуын қайталамады, оның орнына кейбір өзендер үшін посткельт кезеңіндегі *алиса прототибін ұсынды, сондықтан Alesia жағдайында ол ақыр соңында оронимді таңдады. 1990 жылы Алезия атауларының этимологиясын зерттеуді Марианна Мулон қолға алды. Ол оронимикалық және гидронимикалық ұсыныстар екеуі де "ақылға қонымды" деп жазды. Сол жылы Эрнест Негре өзінің "Францияның жалпы топонимикасы" 1-ші томында Алис-Санте-Рэйн есімін кельт тіліне дейінгі *alis + Галл жұрнағы ia деп түсіндірді және ол бұлақ атаудан алынған деп көрсетті. 1995 жылы тарихшы Фрэнсис Лассус және лингвист Жерар Тавердет Эрнест Негредің зерттеуін түсіндіріп, оның гидроним арқылы түсіндірмесі Алистегі жылу көзіне байланысты заңды екенін айтты. 2007 жылы Жерар Тавердет бұл бұлақ терапия үшін пайдаланылып, көптеген қажылықтардың тақырыбы болғанын айтты. 2010 жылы Стефан Гендрон, тағы бір топонимист, сұрақ қойды: ол тауды белгілейтін *ales түбірінен немесе *alis түбірінен шыққан ба? Алайда, ол ауылдың минералды көздері мен сауықтыру қызметі бар галл ваннасы бар қасиетті жері бар екенін айтады. Бұл шипалы сулар кельт дәуірінен бері белгілі болған. Қазіргі заманда Элис минералды суының саудасы Бургундияның шекарасынан шығып, тіпті Еуропаға дейін тарады, ол 20 ғасырдың басына дейін жалғасты. Бұл ғибадатхана өте үлкен және ол Аполлон Моритасгусқа арналған. Жак Лакруа бұл құдайдың емдік сулармен байланысты екенін айтты, оның Mori есімінің бірінші бөлігі теңізді немесе суды білдіреді, өйткені олар morica (Armorique) немесе Морини теңіз тайпасында. Ұлттық конвенцияның революциялық кезеңінде (1792 - 1795) коммуна Ализа және Петитта Ализа атауларын алды.

Тарих

Ализа Алезияны қатты еске салады және бұл, мүмкін, кездейсоқ емес, өйткені қала Монт-Оксои тауының етегінде орналасқан. Сент-Рен атауы тікелей христиан шейітінің атынан алынған, ол 252 жылы осы жерде бас кескен және коммунаның қамқоршысы. Қаланың жалпы символы - Верцингеторикс мүсіні, ол Наполеон III-нің бұйрықтары бойынша Галлияның күшін көрсету үшін тұрғызылған.

Халық саны

Коммуна тұрғындары француз тілінде Alisiens және Alisiennes деп аталады.

Верцингеторикс ескерткішінің сурет галереясы

Сент-Рен ауруханасы (1659). Ауруханада тарихи нысандар ретінде тіркелген көптеген заттар бар. Музеопарк Алесияда (Алезия шайқасы болған жерде) оппидум және галло-римдік қаланың қалдықтары бар. 2012 жылдың 26 наурызында "ауызша аударма орталығы" ашылды және жылына 150 000 келушілерді тартуды мақсат етеді.

Галло-римдік жері

Алезияның қоршауынан кейін Алезияның археологиялық орны тасталған жоқ. Соңғы қазба жұмыстарынан бұл жердің римдік дәуірге енгенін көрсететін ғимараттардың қираған жерлері ашылды. Солтүстік-батысында Рим Галлиясының ерекшелігі болған театр бар. Оның жартылай шеңбер пішіндес үңгірі бар, онда көрермендер уақыт өте келе жоғалған ағаш трибуналарда отырды. Актерлер оркестрде пайда болды. Театрдың сыйымдылығы 5000 орындық деп бағаланады, бұл Аутундағы театрмен салыстырғанда (20000 орындық) аз. Қақпаның дөңгелек қабырғасының өлшемі 81 метр. Театрдың шығысында ғибадатхана тұрды, ол әдетте Галло-рим қалаларында дін мен ойын-сауық үшін пайдаланылатын. Бұл ғибадатхананың келер жері Нимдегі Масон Карриге ұқсас подиумда тұрды. Ол кішігірім, бірақ ғибадат етудің талаптарына сай ашылған. Оның қасбеті төрт бағанадан тұратын, олардың ешқайсысы бүгінгі күні сақталмаған. Археологтар біздің заманымыздың 2-ші ғасырында салынған қабырғамен қоршалған бұл ғибадатхана Таранис немесе Юпитерге арналған деп санайды. Алезия мұражайында сақталған және осы жерден табылған заттар Кибела құрметіне 3 - 4 ғасырларда еліктеудің пайда болуын көрсетеді. Ғибадатхананың жанында қаладағы саяси және сот қызметін атқаратын базилика тұрды. Курия мен соттар осы ғимараттың түрінде жиналыстар өткізді. Қалалық мәселелер қоғамдық алаңда: форумда талқыланды. Ол жерде дүкендер орналасқан, әрі қала тұрғындары үшін кездесу орны ретінде қызмет еткен. Форумның солтүстігінде бронза жасаушылар корпорациясының штаб-пәтері Укуэтистің ескерткіші бар. Сондай-ақ, ол Бергусия мен Укуэтис құдайларын құрметтейтін ғибадатхана ретінде қызмет еткен.

Мәдени іс-шаралар

Тамыз айының әр сенбі және жексенбі күндері 866 жылдан бері келе жатқан дәстүрге сай, Сент-Рэйн құпиясының бейнесі көрсетіледі. Шілде айының соңында қазіргі заманғы музыка фестивалі Nuits Peplum d'Alesia.