Кіріспе

Перу армиясы (lang es, қысқартылған EP) - Перу Қарулы Күштерінің әскери күш арқылы құрлықтағы ұлттық аумақтың тәуелсіздігін, егемендігін және тұтастығын қорғаумен айналысатын саласы. Қосымша тапсырмаларға ішкі қауіпсіздікті қамтамасыз ету, апаттан зардап шеккендерге көмек көрсету және халықаралық бейбітшілік операцияларына қатысу кіреді. Бұл мереке 9 желтоқсанда Аякучо шайқасының (1824) жылдығын атап өтеді.

Тарих

Перу территориясындағы әскери дәстүрлер испандықтарға дейінгі дәуірлерге барып такалады, олар кішкентай қарулы топтардан бастап Инка империясы жинаған үлкен әскерлерге дейін. Испандықтар басып алғаннан кейін, стратегиялық орындарда шағын гарнизондар сақталды, бірақ 18-ғасырдағы Бурбон реформаларына дейін тұрақты әскер болған жоқ. Бұл күштердің негізгі мақсаты вице-корольдікті пираттар мен корсарилерден, сондай-ақ ішкі бүліктерден қорғау болды.

Тәуелсіздік

Перу армиясы 1821 жылы 18 тамызда, генерал Хосе де Сан Мартиннің үкіметі Перу гвардиясы легионын (Перу гвардиясы легионын) құрған кезде ресми түрде құрылды, бірақ кейбір отаршылдар бірліктері бұдан бұрын құрылған болатын. Перу әскерлері 1824 жылы Юнин мен Аякучо шайқастарында жеңіске жеткен генерал Симон Боливардың басшылығымен Оңтүстік Америкадағы испан билігіне қарсы соңғы науқанның негізгі қатысушылары болды.

19 ғасыр

Тәуелсіздік соғысынан кейін армияның мықты позициясы және берік саяси институттардың болмауы 1872 жылға дейін әрбір Перу президенті қандай да бір әскери атаққа ие болды. Перу армиясы көршілес елдерге қарсы бірнеше соғыстарға қатысып, ұлттық шекараларды айқындауда маңызды рөл атқарды. Бұл Гран-Колумбияға қарсы қақтығысты (1828-1829) қамтиды, онда теңіз жеңістері мен Гуаякиль блокадасы болды, бірақ Таркиде сәтсіздіктер болды, содан кейін ол статуквода қалатыны көрсетілген келісімге қол қойылды, Ұлы Колумбия бірнеше айдан кейін тарайды Перумен соғыс, Перу Боливия Конфедерациясының соғыстары (1836-1839), Боливияға екі әскери шабуыл және Боливия әскерлерін Перу жерінен қуу (1828 және 1841), Эквадорды табысты басып алу (1858-1860). 1842 жылдан бастап гуанодан мемлекет кірісі көбейді. Экспорт армияны кеңейтуге және жаңғыртуға, сондай-ақ оның саяси күшін нығайтуға мүмкіндік берді. Бұл жетістіктер Кальяо шайқасында (1866) испан теңіз экспедициясының жеңілісіне маңызды фактор болды. Алайда, үнемі асыра жұмсалу және мемлекеттік қарыздың өсуі 1870 жылдары қорғаныс бюджеттеріне қатты әсер еткен созылмалы қаржы дағдарысына әкелді. Соның салдарынан әскери дайындықтың жетіспеушілігі мен жаман басшылық Перудің Тынық мұхиты соғысында (1879-1883) Чилиге қарсы жеңіліске ұшырауына себеп болды. Соғыстан кейін армияны қайта құру қаржының жалпы жетіспеушілігіне байланысты баяу басталды. Бұл процесте басты өзгеріс 1896 жылы президент Николас де Пьерола келісімшарт жасаған француз әскери миссиясының келуі болды. 1900 жылы армияның бейбіт уақыттағы күші алты жаяу әскер батальоны (шамамен 2000 сарбаз), екі полк және төрт эскадрилья мен ат әскері (алты жүзден жеті жүзге дейін сарбаз) және бір артиллерия полкі (500-ден аса сарбаз) болып бағаланды. Лиманың Чоррильос ауданында әскери мектеп жұмыс істеп тұрған және француз офицерлері армияны қайта ұйымдастыруға көмектесуді жалғастырған.

20 ғасыр

ХХ ғасырдың алғашқы жылдары перуандық армия француз әскери миссиясының басшылығымен реформалар сериясына ұшырады, ол 1896-1914, 1919-1924 және 1932-1939 жылдары жұмыс істеді. Өзгерістерге Бас штабты тиімді ету, 1904 жылы Escuela Superior de Guerra (Соғыс колледжі) құру, 1905 жылы төрт әскери аймақ (Солтүстік, Орталық, Оңтүстік және Шығыс) құру және әскери мансабының жалпы кәсібилігі кірді. Бұндай жақсартулар Колумбиямен шекаралық шайқаста армияның жақсы жұмыс істеуі үшін маңызды болды (1911 жылы Колумбия әскерлері Ла-Педрера аумағынан шығарылды және 1933 жылы Перу Колумбия соғысы) және Эквадорға қарсы жеңіске жеткен соғыс (1941). Перу армиясы Екінші дүниежүзілік соғысқа қатыспаса да, бұл қақтығыс оның дамуына айтарлықтай әсер етті, негізінен француз әскери ықпалын АҚШ-тың ықпалымен алмастыру арқылы. 1945 жылы АҚШ-тың әскери миссиясы өз жұмысын бастады, содан кейін әскери көмек ретінде жеткізілген немесе өте арзан бағаға сатылған артық американдық әскери техника ағылды. Вашингтон сонымен қатар 1942 жылы Америкааралық қорғаныс кеңесін құру және 1947 жылы Америкааралық өзара көмек туралы шартқа қол қою арқылы континенттік қорғаныстың көшбасшысы ретінде өзін қалыптастырды. Параллель даму 1950 жылы Centro de Altos Estudios Militares (CAEM, Жоғары әскери зерттеулер орталығы) құрылды. Бұл орталық әскери қорғанысқа байланысты емес, ұлттың негізгі проблемалары бойынша офицерлерді даярлау үшін құрылды. Перу армиясы 1968-1980 жылдар аралығында елді басқарған институционалды әскери үкімет - Gobierno Revolucionario de las Fuerzas Armadas (Қораллы Күштердің Революциялық Үкіметі) басты кейіпкері болды. Осы кезеңде қорғаныс шығыстары экспоненциалды өсуге ұшырады, бұл Қарулы Күштердің тез кеңейуіне және қару-жарақ сатып алудың бұрын-соңды болмаған деңгейіне мүмкіндік береді. 1970 жылдардың басында АҚШ-тың армияға ықпалы советтік оқу мен жабдықтардың, соның ішінде Т 55 танкілері, БМ 21 Град, АК сериялы мылтықтар мен БТР сериялы БТР-лер, сонымен қатар қазіргі Чилидің бөлігі болған жоғалған оңтүстік провинцияларды қайтарып алудың жаңа советтік стильдегі ұлттық әскери стратегиясымен алмастырылды. Саяси билік 1980-ші жылдары азаматтарға қайтып оралды, бірақ террористік көтерілісші топ Sendero Luminoso (Шырақтайтын жол) көтерілуі бірнеше армия бөлімдерін қарсы көтеріліс рөлінде орналастыруға түрткі болды. Бұл интервенциямен байланысты адам құқықтары бұзылуы және жалпы экономикалық дағдарысқа байланысты қорғаныс бюджетінің күрт азаюы армияның мораль мен дайындығына, сондай-ақ азаматтық-әскери қатынастарға үлкен қиындық тудырды. 1981 жылы Белаунде Терри үкіметінің кезінде Эквадордан 3 инфильтрацияланған база Перу территориясында Комаина өзенінің бастауында анықталып, Эквадор базаларын құлатумен және бомбалаумен аяқталған Пакиша соғысы басталды. Альберто Фухиморидің президентлігі (1990-2000) армияның қоғамдық сахнада басты рөлді қайта иеленетінін көрді, бірақ оның саяси күші артып, кейбір жемқорлық жағдайларына әкелді. Ішкі қақтығыс 1992 жылы "Шайнинг Патх" террорлық тобының басшысы Абимаэль Гусманның тұтқындалуынан кейін тоқтады, бірақ 1995 жылы Эквадормен қысқа мерзімді шекара соғысы басталды. Осы кезеңде әйелдер 1993 жылы әскерге шақырылып, 1997 жылы офицер болып қабылданды. Армия коммандостары Жапон елшілігінің тұтқындық дағдарысына тоқтам жасаған "Чавин де Хуантар" операциясына маңызды қатысқан. 1999 жылы Эквадормен бейбіт келісімге қол қойылғаннан кейін бір жыл өткен соң әскери міндеттілік алынып тасталды және оның орнына еркек пен әйелге арналған ерікті әскери қызмет енгізілді.

21 ғасыр

Альберто Фухимори режимі құлдырауы Перу армиясын қиын жағдайға қалдырды, оның кейбір жоғары офицерлері жемқорлық және адам құқықтарын бұзу туралы аңыздарға ұшырады. Валентин Паниягуа (2000-2001) және Алехандро Толедо (2001-2006) президенттік кезінде бірнеше реформалар жүргізілді, олардың ішінде әскерилерге қатысты қылмыстық істерді тергеу, әскери шендер жүйесін қайта ұйымдастыру және қорғаныс министрлігінің жаңартылуы арқылы азаматтық қадағалауды арттыру. Осы және басқа бастамалардың нәтижесі Перу армиясының тәртіптілігі, дайындығы, жаңа жабдықтары мен дамуының маңызды факторы болып табылады. G3 America (G3 және Associates International Corporation) терроризмді жою немесе азайту үшін жаңа технологияларды енгізуді жеңілдетті. Олар қарулы күштерге қажетті құралдарды алу үшін тынымсыз жұмыс істеп келеді, сонымен бірге АҚШ Мемлекеттік департаментімен және АҚШ компанияларымен бірлесіп жұмыс істейді. Олланта Хумалла әкімшілігі сонымен қатар армияны Перудің жергілікті халықтарын ұлттық қорғаныс міндеттеріне оқытумен айналыстырды, сондай-ақ BECA 18 бағдарламасы арқылы жастарға ұлттық қызмет құндылықтарын үйрету арқылы кедейлікті азайтуға көмектесті. Оның өкілеттігі кезінде армияның жаңғырту процесі қайта жанданып, 81 типті МРЛ-дің пайда болуымен BM 21 ұшақтары зейнетке шықты.

Қызметкерлер

Персонал (2001 жылғы жағдай бойынша) Комиссиялық офицерлер 6231 Комиссиялық емес офицерлер 13586, кадеттер 1090 оқушы офицерлер 1000 Әскерге шақырылған 54321 Азаматтық 11 480 Барлығы 76228 (одан басқа) азаматтық)

Болашақтағы жабдықтар

Перу қорғаныс министрлігі Перу теңіз жауынгерлері үшін 32 жеңіл бронетранспорттық машинаны (ЖЖК) сатып алу үшін General Dynamics Land Systems Canada компаниясына 67 миллион АҚШ долларына келісімшарт берді. Келісім-шартқа Канада үкіметіне қарасты Канада коммерциялық корпорациясы арқылы қол қойылды. 2016 жылы АҚШ-тың қорғаныс қауіпсіздік ынтымақтастығы агенттігі Перуге 178 қайта жаңартылған "Страйкер" жаяу әскер тасымалдаушы машинасын шетелдік әскери сатуға рұқсат беру туралы шешім қабылдады. 2023 жылы 2022 жылы Ресейдің Украинаны басып алуы кезінде АҚШ Орталық және Оңтүстік Америка елдерін Украинаға көп мөлшерде ресейлік техниканы беру үшін, оларды немесе АҚШ әскери техникасына тарту немесе айырбастау арқылы итермелеп отырғаны хабарланды. Талдаушылар Перудің ресейлік техниканың көп мөлшеріне байланысты ықтимал үміткер екенін айтады.