Кіріспе

1983 жылы Дик Маас түсірген фильм The Lift (De Lift) - 1983 жылы шыққан голландиялық ғылыми-фантастикалық қорқынышты фильм, Дик Маас жазып, режиссерлік етті. Сюжеттегі оқиғалар құпия түрде өздігінен ақылды жұмыс істей бастаған лифтке қатысты, онда лифтке жақындаған немесе оны пайдаланған құрбандар өлтіріледі. 2001 жылы америкалық ремейк түсірілді.

Сюжет

Амстердамдағы бір ғимараттың лифтісі өздігінен жұмыс істей бастайды. Жарық дауылы электр қуатын өшіріп, төрт адамды лифтте тұтқындап қалғаннан кейін, лифт кейіннен электр қуатын қалпына келтіргеннен кейін де ашылмайды, ал жолаушылар шамамен өліп қалады. Көп ұзамай, содан кейінгі істен шығулар өлімге әкеледі, өйткені қарт соқыр адам лифт есіктері бос шахтаға ашылған кезде құлап қалады, ғимараттың түнгі күзетшісінің басын шауып, үй күзетушісі тірідей күйді. Дета Лифтен лифтілер компаниясының техниктері Феликс Аделаар электр жүйесін тексеруге кіріседі. Бірнеше тексеру барысында ол жергілікті таблоидтың журналисі Мике де Биермен кездеседі. Тексерулер электр жүйесіне қатысты ешқандай проблемалар байқалмағанда, Феликс лифттің үздіксіз істен шығуына қиналады; бұл оның некесіне кері әсер етеді, өйткені оның әйелі Саскиа оның қарым-қатынасында күдік тудырады. Феликс ғимаратқа тағы бір рет барғанда, ол сыртта тұрып жатқан Rising Sun микропроцессорларын өндіруші және Дета Лифтенге эксперименттік микропроцессорларды жасырын жеткізуші компанияның фургонын байқайды. Феликс пен Мике "Rising Sun" туралы газет орықтарын жинағаннан кейін компанияның бас директорымен кездесуге тырысады, ол жүйкелі болып, кенеттен жауап береді. Мике Феликсті өзінің бұрынғы университет профессорымен, электроника саласының маманымен, кездесуге шақырады. Профессор микропроцессорлардың электр өрісі, магнит өрісі және радиоактивтілік сияқты сыртқы факторларға сезімтал екенін түсіндіреді, бұл олардың дұрыс жұмыс істеуіне кедергі келтіреді. Ол бірнеше жыл бұрын жасалған, бірақ бірден өздігінен бағдарламалана бастаған және бақылаудан тыс қалған компьютер туралы әңгімелейді. Келесі күні таңертең Феликстің бастығы ашуланып, оны "Таянушы күн" клубына рұқсатсыз келгені үшін жұмыстан шығарады. Сол күні кешке "Дета Лифтен" және "Райзинг Сан" компанияларының иелері жиналып, органикалық материалдардан жасалған лифттің компьютерлік процессорларын адамдарды өлтіруден қалай тоқтату керектігін талқылайды. Саскиа Феликсті тастап, балаларды өзімен бірге алып кетеді. Жоғалтатын ештеңе қалмады, Феликс ғимаратқа барып, лифт құпиясын шешеді. Ол лифттің саналы ақыл-ойы бар екенін біледі, ол оған микропроцессорға кіруіне кедергі жасағысы келеді. Оның орнына Феликс лифт шахтасына түсіп, соққан қорапты табады; оның ішінде лифтінің жүрегін жауып тұрған силикон чипі бар жабысқақ желім бар. Феликс қорапқа ағылшын кілтімен шабуыл жасағанда, лифт оны тепе-теңдігінен шығарып тастау үшін қарсы салмағын қолданады. Ол лифт есіктерінің астындағы жарға құлап түседі және лифт оны қысып тастамас бұрын Мике құтқарады. "Райзинг Сан" компаниясының бас директоры өзінің эксперименті сәтсіз болғанын көріп, пистолет шығарып, биокомпьютерді өлтіру үшін оған атқан. Компьютер бұзылған сымдардың бірін тартып, оны шахтаға сүйреп кіргізеді де, асып қояды. Феликс пен Мике шақ астынан төмен қарай төмендеп келе жатқанда, лифт жүрегі соққысын жалғастырады.

Сыни жауап

De Lift фильмінің сыншыларының пікірлері әртүрлі болды: кейбіреулер фильмді оның әзіл-сықақ пен күмәнді араласқандығы үшін мақтады, ал басқалары оның орындалуын сынға алды. Variety журналы фильмді мақтап, "Көмір сұрдан қараға дейін юмор, жақсы күмән, кісі өлтіру және драйверлер, және бәрі тегін қансыз көңіл көтеру үшін біріктіріледі Лифт, режиссер Дик Маастың алғашқы театрлық сынағы, ол өте жақсы өтеді ". Озустың World Movie Reviews-тен Дэннис Шварц фильмді B- сыныпқа бағалады, бұл фильм "корпоративтік ашкөздік немесе қауіп-қатер фильмінен гөрі қара комедия үшін көбірек ойналған" деп мәлімдеді. The New York Times газетінің Жанет Маслин бұл фильмді "қатаң түрде шиеленістерсіз" деп атап, оны "өте салқын" деп сынға алды. Маслин былай деп жалғастырды: "Дұрыс кино түсірушінің қолында тіпті тостер де қорқынышты болуы мүмкін. Бірақ Маас мырза лифттің зұлымдық әлеуетін еш пайдаланбай қалдырады". Time Out London киноға теріс пікір жазып, "фильм сценарий мен орындаудың шатасуымен шатасты, олардың ешқайсысы бастапқы жақсы идеяға сәйкес келмейді" деп жазды. TV Guide фильмге бес жұлдыздың екеуін берді, фильм "Таңғаларлықтай тиімді" екенін айтып, сонымен қатар оны ерекше қорқынышты емес деп атап өтті.